Tổng thống Trump nói rằng một tên lửa phòng không vác vai Iran bắn trúng động cơ tiêm kích F-15E, khiến nó rơi xuống lãnh thổ đối phương hôm 3/4.
"Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4.
Tổng thống Trump khẳng định đã đưa ra quyết định mạo hiểm khi chỉ đạo quân đội Mỹ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giải cứu các phi công. "Hoạt động này có thể khiến 100 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, thay vì chỉ 1-2 người", ông nói.
Tiêm kích F-15E Mỹ tham gia chiến dịch không kích Iran ngày 9/3. Ảnh: USAF
Trong cuộc giải cứu phi công đầu tiên, trực thăng Mỹ phải đối mặt với hỏa lực của Iran ở cự ly rất gần. Phi công còn lại bị thương, phải tự sơ cứu và trốn chạy khỏi lực lượng Iran trong 48 tiếng trước khi được cứu.
Ông Trump cho biết Mỹ triển khai lực lượng giải cứu quy mô lớn để đánh lạc hướng Iran. "Chúng tôi muốn họ nghĩ anh ấy ở nơi khác. Iran có lực lượng quân sự khổng lồ gần nơi phi công này ẩn náu, hàng nghìn người tham gia truy lùng anh ấy. Do đó chúng tôi dàn trải lực lượng tại 7 nơi khác nhau và khiến đối phương bối rối", ông nói.
Iran chưa bình luận về thông tin trên hay công bố cách bắn rơi tiêm kích F-15E Mỹ. Quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai, trong đó có dòng 9K32 Strela, 9K38 Igla, Verba mua của Liên Xô và Nga, cùng sản phẩm nội địa Misagh.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Phi công buồng trước trên chiếc F-15E được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Tên lửa phòng không vác vai Misagh-3 của Iran trong ảnh công bố tháng 2/2017. Ảnh: Tasnim
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD, theo CNN.
Ông Trump tuyên bố Mỹ có kế hoạch phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện Iran trong 4 giờ, nếu Tehran không tuân thủ hạn chót đề ra.
"Chúng tôi có một kế hoạch, dựa vào sức mạnh quân sự Mỹ, trong đó toàn bộ cầu tại Iran sẽ bị phá hủy trước 0h đêm mai. Tất cả nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, phát nổ và không bao giờ có thể hoạt động trở lại. Ý tôi là phá hủy hoàn toàn trước nửa đêm, chúng tôi có thể thực hiện điều đó chỉ trong 4 giờ nếu muốn", Tổng thống Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ngày 6/4.
Lãnh đạo Mỹ còn cảnh báo "loại bỏ hoàn toàn" Iran nếu nước này không đáp ứng hạn chót do ông đặt ra để mở eo biển Hormuz. "Toàn bộ đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm. Đêm đó có thể là đêm mai", ông tuyên bố.
Tổng thống Donald Trump họp báo về chiến sự Iran tại Nhà Trắng ngày 6/4. Ảnh: AP
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, cùng ngày tuyên bố những "lời đe dọa vô căn cứ" của ông Trump sẽ không làm ảnh hưởng tới tinh thần và hoạt động của binh sĩ nước này. "Iran vẫn tiếp tục các chiến dịch tấn công mang tính áp đảo nhằm vào kẻ thù Mỹ và Israel", người phát ngôn của cơ quan này cho biết.
Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch tấn công hiệp đồng ngày 28/2.
Tổng thống Trump ngày 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng. Ông sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội). Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Truyền thông quốc gia Iran ngày 6/4 cho biết nước này đã chuyển phản hồi đối với đề xuất của Mỹ về chấm dứt chiến sự thông qua bên trung gian là Pakistan. Đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra gồm 10 điều khoản, trong đó Tehran bác bỏ phương án ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh phải chấm dứt chiến tranh về lâu dài và tôn trọng các lợi ích của Iran.
Tehran cũng đưa ra thêm loạt yêu cầu như chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran.
Tổng thống Trump cho hay đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra là đáng chú ý, nhưng "chưa đủ tốt" và chưa đáp ứng các yêu cầu của ông, nhưng không nêu cụ thể.
UAV Lucas, được Mỹ sao chép từ dòng Shahed-136 Iran, đang tham chiến tại Trung Đông với tần suất vượt xa các sản phẩm nội địa.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 28/2 tuyên bố máy bay không người lái (UAV) giá rẻ "được thiết kế dựa trên dòng Shahed" đã thực chiến lần đầu trong chiến dịch tấn công Iran.
Cơ quan này không nêu tên cụ thể, song ảnh đăng kèm cho thấy đó là dòng Lucas, có giá ước tính 35.000 USD mỗi chiếc. Đây cũng là mẫu UAV tự sát đầu tiên mà Mỹ triển khai trong xung đột với Iran.
UAV Lucas tập kích mục tiêu nghi của dân quân thân Iran tại Iraq trong video đăng ngày 12/3. Video: X/Clash Report
Thông tin về hiệu quả thực chiến của nó vẫn còn hạn chế. Dù vậy, Wall Street Journal dẫn lời các quan chức quốc phòng cấp cao Mỹ giấu tên cho biết UAV Lucas đã được sử dụng trong những cuộc tập kích thành công nhằm vào hàng loạt địa điểm của quân đội Iran và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Những cuộc tấn công của Lucas đã góp phần khiến số đòn đánh bằng UAV của Iran giảm tới 83% trong những ngày đầu xung đột, theo nhóm quan chức.
"Từ giai đoạn đầu chiến sự, UAV FLM 136, còn gọi là Lucas, đã xóa sổ nhiều mục tiêu quân sự của Iran, trong khi những hệ thống UAV được đầu tư nhiều tiền của từ các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực quốc phòng lại tham gia rất ít", báo Mỹ cho hay.
Lucas không đến từ doanh nghiệp nào trong hơn 400 công ty khởi nghiệp về UAV được rót vốn đầu tư mạo hiểm tại Mỹ, cũng không phải sản phẩm của Thung lũng Silicon nổi tiếng. Thay vào đó, mẫu phi cơ này được chính quân đội Mỹ phát triển bằng cách sao chép công nghệ và thiết kế UAV tự sát Shahed-136 của Iran.
Dù lần đầu thực chiến trong xung đột Trung Đông, UAV Lucas thực chất được Mỹ chế tạo nhằm chuẩn bị cho xung đột với các đối thủ ngang hàng.
Trong những cuộc diễn tập mô phỏng kịch bản chiến tranh quy mô lớn, giới chuyên gia phát hiện rằng quân đội Mỹ sẽ cạn kiệt đạn dược thiết yếu chỉ trong vòng 2-3 tuần. Do đó, Lầu Năm Góc muốn sở hữu mẫu UAV có thể sản xuất nhanh chóng với số lượng lớn, đạt tầm bay xa và có giá thành đủ rẻ để không gây áp lực lớn lên ngân sách.
Dưới thời chính quyền cựu tổng thống Joe Biden, một nhóm nhỏ quan chức Lầu Năm Góc đã theo đuổi ý tưởng chế tạo một phiên bản UAV Shahed dành cho quân đội Mỹ, tương tự nhiều quốc gia và nhóm vũ trang phi nhà nước trên thế giới.
Thông số kỹ thuật của UAV Lucas. Đồ họa: Wall Street Journal
Năng lực của UAV dạng Shahed đã được chứng minh trong xung đột Ukraine. Nga được cho là sử dụng hàng nghìn UAV Geran-2, phiên bản tự sản xuất dựa trên dòng Shahed-136, để tập kích Ukraine mỗi tháng, trong đó có những trận đánh cao điểm huy động hơn 1.000 phi cơ chỉ trong một đêm.
Một đội ngũ nhỏ thuộc văn phòng kỹ thuật và nghiên cứu của quân đội Mỹ sau đó xây dựng kế hoạch tháo rời, phân tích UAV Geran-2 thu được từ Ukraine. Đây là lần đầu Mỹ áp dụng kỹ thuật đảo ngược để sao chép công nghệ quân sự của nước khác để phát triển sản phẩm nội địa trong vòng 50 năm.
Một cựu quan chức quốc phòng mô tả Lucas, viết tắt của cụm từ "hệ thống chiến đấu không người lái giá rẻ", không có đầy đủ tính năng như nhiều mẫu UAV đắt tiền và cũng không sử dụng linh kiện cao cấp nhất, song có chi phí chế tạo thấp và có thể sản xuất với số lượng lớn.
Michael Horowitz, cựu quan chức cấp cao Lầu Năm Góc và là một trong những lãnh đạo của đội ngũ phát triển Lucas, cho biết quân đội các nước có khả năng tự phát triển vũ khí tầm xa chính xác cao với giá rẻ. "Vấn đề là Mỹ không chi một đồng nào cho loại khí tài này", ông nói.
UAV Lucas hồi năm 2024 được lựa chọn để tham gia sáng kiến giúp triển khai hàng nghìn vũ khí tự hành trước tháng 8/2025. Động thái này đã gây ra nhiều tranh cãi, do mẫu UAV này khi đó mới chỉ tồn tại dưới dạng mô hình, song lại đánh bại nhiều hệ thống đã hoàn thiện.
Do Lucas là tài sản thuộc sở hữu trí tuệ của chính phủ, Mỹ đang dùng phương pháp từng áp dụng để chế tạo tàu chiến trong thời kỳ Thế chiến II, đó là huy động các nhà thầu thứ cấp để sản xuất hàng loạt UAV theo nhu cầu thời chiến.
Vụ phóng UAV LUCAS từ tàu chiến Mỹ ở Vịnh Ba Tư hồi tháng 12/2025. Video: CENTCOM
Các công ty ít tên tuổi là SpektreWorks và Integration Innovation được giao nhiệm vụ chế tạo UAV Lucas. Tổng cộng 5 nhà sản xuất sẽ được chọn, trong đó mỗi hãng sẽ xuất xưởng khoảng 300 chiếc mỗi tháng, theo một cựu quan chức quốc phòng Mỹ am hiểu kế hoạch.
Thủy quân lục chiến Mỹ là lực lượng đầu tiên sử dụng UAV Lucas và đã đặt mua khoảng 6.000 chiếc để triển khai ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Số UAV trên đã được chuyển cho CENTCOM trước khi xung đột Trung Đông bùng phát.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tiến hành các cải cách sâu rộng trong lĩnh vực mua sắm quốc phòng, giúp quân đội mua vũ khí nhanh chóng và dễ dàng hơn, cũng như tăng cường sử dụng công nghệ dân sự để hiện đại hóa khí tài.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hồi tháng 8/2025 ra quyết định hủy bỏ các quy trình và rào cản tồn tại từ lâu, giúp quân đội Mỹ nhanh chóng triển khai UAV Lucas.
Dù vậy, một số chuyên gia vẫn cảnh báo rằng thành công của Lucas trong xung đột Trung Đông, khi đối đầu với lưới phòng không đã suy yếu của Iran, không đồng nghĩa là nó sẽ đạt hiệu quả trong những cuộc chiến với các cường quốc quân sự ngang hàng với Mỹ.
"UAV Mỹ không phải đối mặt với biện pháp gây nhiễu đáng kể nào ở Trung Đông. Tình hình sẽ khác trong kịch bản xảy ra xung đột giữa Mỹ với Nga hoặc Trung Quốc. Mọi công nghệ đều sẽ bị đánh bại vào thời điểm nào đó", Jack De Santis, chuyên gia về tác chiến điện tử, nói với Wall Street Journal.
UAV Lucas tại căn cứ thuộc khu vực do CENTCOM chịu trách nhiệm hồi tháng 11/2025. Ảnh: CENTCOM
Một lo ngại khác với quân đội Mỹ là thiếu hụt công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone) giá rẻ. Thực trạng này đang giúp các nhóm dân quân thân Iran tiếp tục sử dụng drone cỡ nhỏ để tấn công những căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.
Sự thiếu hụt về vũ khí hiện đại giá rẻ trong xung đột với Iran được cho là lời cảnh tỉnh với quân đội Mỹ. "Chúng ta chưa sẵn sàng. Chính phủ không có thứ mình cần ở quy mô như nhu cầu", Julie Bush, đồng sáng lập công ty công nghệ quốc phòng Valinor Enterprises, nhận định.
Các cửa hàng Israel chật vật bám trụ dù đang đón lễ Vượt Qua, khi cuộc chiến với Iran đang khiến nền kinh tế Israel thiệt hại ít nhất 1,3 tỷ USD mỗi tuần.
Ngày 10/3, sau nhiều năm làm thuê, Yael Ben Cnaan trở thành chủ sở hữu tiệm hoa Bishvil Flowers tại một khu phố sang trọng ở Tel Aviv. Nhưng chỉ một ngày trước đó, một quả đạn chùm của Iran đã lao xuống con phố ngay trước cửa tiệm.
Sức ép từ vụ nổ khiến cửa sổ cửa hàng vỡ tan tành, tường thủng lỗ chỗ vì mảnh đạn. Hoa bên trong héo úa vì Ben Cnaan không thể tiếp cận cửa hàng do cảnh sát phong tỏa đường phố.
"Trong thời gian đó, cửa hàng không hoạt động. Không có thu nhập, nhưng các chi phí vẫn phải trả: tiền thuê nhà, các khoản thanh toán và những nghĩa vụ tài chính mà tôi đã tiếp nhận khi bắt đầu làm chủ", Ben Cnaan nói.
Cửa hàng đóng cho đến hết tháng 3, thời điểm sắp đến lễ Vượt Qua và là thời điểm kinh doanh quan trọng nhất năm đối với những cửa hàng hoa. "Chúng tôi phụ thuộc vào doanh thu trong những tuần như thế này để duy trì hoạt động", cô nói.
Lễ Vượt Qua là ngày lễ quan trọng ăn mừng sự kiện người Israel thoát khỏi ách nô lệ của Ai Cập. Lễ hội kéo dài khoảng một tuần, năm nay diễn ra từ 1/4 đến 9/4. Người Do Thái nghỉ làm trong ngày đầu cùng ngày cuối của dịp lễ này và giảm khối lượng công việc trong những ngày ở giữa.
Yael Ben Cnaan bó hoa cho khách trong cửa hàng ở Tel Aviv sáng 1/4. Ảnh: JTA
Để vượt qua khó khăn, Ben Cnaan kêu gọi cộng đồng chung tay giúp đỡ và thông báo trên mạng xã hội rằng cửa hàng sẽ sớm mở bán lại với số lượng giới hạn để khách đến lấy hoa trước dịp lễ
"Tôi không còn lựa chọn nào khác. Nếu tôi không xoay xở để bán được hoa, chúng tôi sẽ phải đóng cửa", cô nói.
Đợt gây quỹ trực tuyến đã quyên góp được 45.000 NIS (khoảng 14.000 USD), giúp Ben Cnaan trang trải chi phí sửa chữa trong ngắn hạn. Nhưng việc cửa hàng, nơi đã gắn bó với nhịp sống khu phố suốt 17 năm qua, liệu có tồn tại được hay không, vẫn chưa chắc chắn.
Cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran đã kéo dài hơn một tháng và leo thang thành cuộc xung đột mang tính khu vực. Những câu chuyện như của Ben Cnaan trở nên phổ biến. Làn sóng đóng cửa hàng loạt và hư hại do tên lửa Iran đang khiến giới kinh doanh lâm vào cảnh khó khăn. Xung đột đã khiến 16 người thiệt mạng tại Israel và 4 người Palestine tại Bờ Tây. Ở chiều ngược lại, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã khiến hơn 1.900 người thiệt mạng tại Iran.
Người dân Israel tổ chức tiệc tối lễ Vượt Qua dưới một hầm đỗ xe được sử dụng làm hầm trú ẩn công cộng ngày 1/4. Ảnh: Flash90
Người dân Israel đón lễ Vượt Qua trong bầu không khí u ám khi bóng tối của cuộc chiến bao trùm mọi hoạt động kỷ niệm. Hôm 1/4, Iran đã phóng loạt tên lửa lớn nhất kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, trong lúc các gia đình Israel ngồi xuống bàn tiệc.
Tên lửa đã chọc thủng những nỗ lực duy trì trạng thái bình thường trước và trong thời gian nghỉ lễ. Suốt cả ngày, những người đang nấu nướng buộc phải dừng lại giữa chừng và để chạy đến hầm trú ẩn.
Giới chức vẫn cấm tụ tập đông người nơi công cộng. Tình trạng hủy phòng diện rộng diễn ra khi khách du lịch nước ngoài không thể đến Israel và các gia đình thay đổi kế hoạch để nghỉ lễ ở gần nhà.
Cuộc chiến cũng đã thúc đẩy những suy ngẫm mới về ý nghĩa của kỳ nghỉ lễ.
"Người Do Thái đã đón lễ Vượt Qua trong đủ loại hoàn cảnh. Bà tôi từng kể chuyện nghỉ lễ Vượt Qua trong thảm họa diệt chủng", Avital Rosenberger, người đứng đầu đơn vị khẩn cấp tại chi nhánh Israel của Ủy ban Phân phối chung (JDC), cho biết. "Nhiệm vụ của chúng tôi vẫn là ghi nhớ, duy trì thói quen và hỏi xem tự do thực sự có nghĩa là gì".
Người mẹ bế con chia sẻ tin nhắn cảnh báo tên lửa tại Mishmar David, Israel, ngày 1/4. Ảnh: Flash90
JDC đã ở tuyến đầu hỗ trợ những người Israel bị ảnh hưởng bởi xung đột, bao gồm các cư dân mất nhà cửa ở Beit Shemesh, Arad và Dimona. Những người tham gia cứu trợ e ngại quy mô của thiệt hại chỉ rõ ràng hơn sau khi xung đột kết thúc.
"Tôi không chắc chúng ta có đang nhìn thấy toàn bộ bức tranh hay không", Rosenberger nói. "Một số thiệt hại, đặc biệt là tổn thất về tinh thần và cảm xúc, sẽ chỉ xuất hiện khi cuộc chiến kết thúc. Chúng tôi hiểu điều gì sắp đến".
Theo ước tính của Bộ Tài chính Israel, nền kinh tế đang thiệt hại ít nhất 4,3 tỷ shekel (1,3 tỷ USD) mỗi tuần do giao tranh. Khi giá xăng tiếp tục tăng vì eo biển Hormuz bị phong tỏa, gánh nặng tiếp tục đè lên vai người dân bình thường.
Đối với Johnny, người đang dành một năm tình nguyện với JDC tại khu định cư Rosh Hanikra ở phía bắc, tổn thất của cuộc chiến đang trở nên ngày càng rõ rệt.
"Mọi người kiệt sức. Họ hoàn toàn kiệt sức. Và ý nghĩ về vài tháng nữa như thế này thực sự có thể bẻ gãy tinh thần của họ", cô nói. "Tuy nhiên, cộng đồng tại đây luôn đùm bọc và khích lệ tinh thần nhau. Tôi tin rằng họ sẽ ổn thôi".
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.
Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".
"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.
Theo Amin Saikal, giáo sư tại Đại học Quốc gia Australia, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu. Áp lực càng lớn hơn sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.
Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.
Tổng thống Donald Trump trả lời báo giới tại Nhà Trắng ngày 31/3. Ảnh: AP
Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Khảo sát do Reuters/Ipsos thực hiện cuối tuần trước cho thấy 66% người được hỏi cho rằng Mỹ nên sớm chấm dứt cuộc chiến ở Iran, ngay cả khi chưa đạt được các mục tiêu mà ông Trump đề ra. Trong nhóm cử tri Cộng hòa, 40% người được hỏi ủng hộ việc nhanh chóng kết thúc chiến sự khi chưa đạt mục tiêu.
60% người tham gia khảo sát phản đối các cuộc không kích của Mỹ vào Iran, 35% ủng hộ. 75% người được hỏi, trong đó 40% là thành viên đảng Cộng hòa, nghĩ rằng giá xăng sẽ tệ hơn vào năm tới.
Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.
Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.
Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.
Phản ứng vượt dự tính từ Iran
Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.
Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.
Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.
Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.
Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.
Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.
Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.
Tạp chí TIME dẫn lời hai cố vấn và hai nghị sĩ giấu tên đã trao đổi với ông Trump, cho biết tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.
Tổng thống Donald Trump phát biểu trước toàn quốc từ đại sảnh ở Nhà Trắng ngày 1/4. Ảnh: AP
Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.
"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.
Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.
"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".
Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.
Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.
Hiện trường máy bay Mỹ bốc cháy tại Iran ngày 5/4. Video: Tasnim
Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.
"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".
Lối thoát hẹp dần
Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.
Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.
Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.
Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.
Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.
"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.
Tuy nhiên, John Bolton, cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, tin rằng ông Trump vẫn có thể giành chiến thắng trong cuộc chiến và sức mạnh cũng như đòn bẩy của Mỹ vẫn tăng lên, không giảm đi, bất chấp việc quân đội nước này vừa để mất một số chiến đấu cơ.
"Tổng thống Trump nên tiếp tục hủy diệt các công cụ quyền lực nhà nước của Iran, chủ yếu là Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cùng các lực lượng liên quan vốn đang đe dọa Mỹ cùng đồng minh và người dân Iran", Bolton viết trong bài bình luận trên NYTimes.
Theo ông, chính quyền Trump không nên chuẩn bị "giáng đòn cuối cùng" vào Iran, cũng không tự áp đặt các tối hậu thư với nước này, mà cần tiếp tục truy lùng các mục tiêu trên lãnh thổ Iran, đặc biệt là cơ sở sản xuất, lưu trữ vật liệu hạt nhân chưa bị phát hiện.
Bolton cũng gợi ý rằng Mỹ nên cung cấp vũ khí, viện trợ tài chính và hỗ trợ lực lượng đối lập ở Iran để họ có vai trò lớn hơn trong thay đổi tương lai đất nước. Để làm được điều này, Nhà Trắng cần bổ nhiệm một đặc phái viên về "phong trào kháng chiến Iran", tương tự việc chính quyền George H.W. Bush năm 1989 từng bổ nhiệm Peter Tomsen làm đặc phái viên về Afghanistan để hỗ trợ phong trào nổi dậy.
"Những ý tưởng này có thể khá khó khăn với Tổng thống Trump và những người ủng hộ, nhưng chúng xuất phát từ việc Mỹ cần giành một thắng lợi chiến lược ở vùng Vịnh, không phải một thảm bại khác", Bolton cho hay. "Tổng thống Trump đã khởi đầu mọi việc, giờ đây ông ấy cần phải hoàn tất nó".
Iran thông báo khai hỏa tên lửa nhằm vào loạt mục tiêu ở Tây Á và Israel, trong đó có pháo phản lực HIMARS và hệ thống Patriot của Mỹ.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 4/4 thông báo tiến hành đợt tập kích thứ 95 trong khuôn khổ chiến dịch trả đũa Mỹ - Israel mang tên "Lời hứa Đích thực 4", sử dụng các tên lửa đạn đạo Haj Qassem, Kheibar Shekan, Qadr để nhắm vào khu vực Tây Á và Israel.
Video do lực lượng này công bố cho thấy hàng loạt tên lửa rời bệ phóng.
Đợt tập kích trả đũa thứ 95 của Iran trong video đăng ngày 4/4. Video: Tasnim
Theo IRGC, trong số mục tiêu Mỹ bị tấn công có pháo phản lực HIMARS bố trí tại đảo Bubiyan thuộc Kuwait, hệ thống phòng không Patriot tại miền bắc Bahrain, các điểm tập kết của tổ vận hành hệ thống tên lửa do Washington sản xuất, cùng những nơi có hiện diện của chỉ huy cấp cao và huấn luyện viên quân sự Mỹ tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Tàu hàng MCS Ishika, được Iran cho là thuộc sở hữu của Israel và mang cờ quốc gia thứ ba, đã bị lực lượng hải quân thuộc IRGC tấn công khi đang neo đậu ở cảng Khalifa bin Salman của Bahrain. Nhiều khu vực tại Israel, trong đó có thành phố miền trung Tel Aviv, đã bị nhắm mục tiêu bằng tên lửa Qadr "mang nhiều đầu đạn".
Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Báo Times of Israel cho biết Iran đã phóng nhiều đợt tên lửa vào lãnh thổ nước này trong ngày 4/4, trong đó có sử dụng loại mang đầu đạn chùm, gây thiệt hại lớn về nhà cửa và làm 6 người bị thương nhẹ.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cùng ngày thông báo đã tiến hành tấn công nhằm vào hạ tầng ở thủ đô Tehran của Iran, song không nêu chi tiết về mục tiêu. Phóng viên hãng thông tấn AFP nghe thấy nhiều tiếng nổ ở thành phố trước khi khói xám dày đặc bao phủ đường chân trời.
Truyền thông Iran cho biết các cơ sở hóa dầu và một nhà máy xi măng ở miền nam nước này đã bị tấn công.
Khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr cũng bị tập kích trúng, khiến một người thiệt mạng. Nhân viên của tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc gia Nga Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova lên án cuộc tập kích nhằm vào khu vực nhà máy Bushehr là hành động "xấu xa".
Khoảnh khắc nghi là hệ thống Patriot để lọt tên lửa Iran nhằm vào căn cứ ở Jordan trong video đăng ngày 2/4. Video: X/Clash Report
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
MỹLoạt đám cháy rừng bùng phát tại hạt Riverside và Los Angeles ở miền nam California, khiến giới chức phải yêu cầu sơ tán bắt buộc ở một số khu vực.
Đám cháy Springs bùng lên từ phía đông thành phố Moreno Valley, thuộc hạt Riverside, bang California vào khoảng 11h sáng 3/4 và đến tối cùng ngày đã lan rộng tới khoảng 1.680 ha.
Thành phố Moreno Valley có khoảng 200.000 dân, nằm cách Los Angeles khoảng 100 km về phía đông. Đám cháy lan nhanh tới mức chính quyền hạt Riverside đã ra lệnh sơ tán bắt buộc đối với hàng nghìn người ở thành phố Moreno Valley, nhiều khu vực khác được đặt trong tình trạng sẵn sàng sơ tán.
Deirdre Vickers, sĩ quan Sở Cảnh sát hạt Riverside, cho biết đang hỗ trợ đóng đường tại Hemet và Moreno Valley, trong khi tuyến đường Gilman Springs từ đoạn Alessandro đến Bridge Street đang bị phong tỏa.
Lính cứu hỏa quan sát đám cháy rừng Springs tại Moreno Valley, bang California ngày 3/4. Ảnh: AP
Ngọn lửa bùng phát tại khu vực có nhiều vật liệu dễ cháy, buộc nhiều lực lượng cứu hỏa phải phối hợp ứng phó. Lực lượng cứu hỏa đang triển khai hai máy bay chữa cháy, 23 xe cứu hỏa, hai trực thăng và hai máy ủi, đồng thời yêu cầu thêm nguồn lực hỗ trợ. Tính đến 16h, đám cháy mới được khống chế khoảng 5%.
"Gió là yếu tố gây khó khăn lớn nhất hiện nay", ông Alex Izaguirre, người phát ngôn Cơ quan Phòng cháy chữa cháy California (Cal Fire) hạt Riverside, nói.
Tại hạt Los Angeles, đám cháy Crown bùng phát từ sáng 3/4 và lan ra khoảng 113 ha rừng gần thị trấn Acton, song tình hình đã được kiểm soát vào tối cùng ngày.
Nhà chức trách ban đầu ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với khu vực phía nam đường Escondido Canyon, phía đông Big Springs, phía bắc Hughes Canyon và Hubbard, cùng phía tây Crown Valley. Lệnh sơ tán đã được dỡ bỏ sau đó, nhưng cảnh báo sơ tán vẫn được duy trì ở Soledad Canyon và Crown Valley.
Một máy bay chữa cháy thả chất chống cháy Phos-Chek xuống đám cháy gần Acton, bang California ngày 3/4. Ảnh: Los Angeles Daily News
Đây là hai vụ cháy rừng lớn đầu tiên của mùa xuân sau khi nước Mỹ vừa trải qua mùa đông có lượng mưa lớn và nhiệt độ cao khác thường.
Theo Kyle Wheeler, nhà khí tượng học tại văn phòng San Diego của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, các đám cháy lan nhanh do những cơn gió Santa Ana mạnh với vận tốc 48-64 km/h. "Gió mạnh khiến các đám cháy bùng phát nhanh chóng và trở thành những vụ cháy rừng đầu tiên của mùa", ông Wheeler nói.
Mỹ đang huy động một phi đội chuyên biệt và các chuyên gia giải cứu nhằm chạy đua với thời gian tìm kiếm phi công chiếc F-15 bị bắn rơi tại Iran.
Lực lượng Mỹ đang ráo riết triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn để giải cứu một phi công F-15 mất tích sau khi máy bay bị bắn hạ tại Iran hôm 3/4.
Có hai phi công trên máy bay gặp nạn và đã phóng dù thoát hiểm thành công. Một phi công đã được lực lượng đặc nhiệm Mỹ giải cứu, trong khi công tác tìm kiếm người còn lại vẫn tiếp diễn.
Máy bay HC-130J Combat King II cùng hai chiếc HH-60G Pave Hawk thực hiện mô phỏng kỹ thuật tiếp nhiên liệu trên không tại Triển lãm Hàng không Cocoa Beach 2025. Ảnh: Defence-blog
Theo ông Ravi Chaudhary, cựu phi công vận tải cơ C-17 thuộc không quân Mỹ, người từng giữ chức giám đốc Trung tâm Giải cứu Phi công tại Iraq vào năm 2008, khi một phi công tiêm kích buộc phải nhảy dù thoát hiểm, đặc biệt là trên vùng lãnh thổ đối địch, "tất cả nhân lực" tại trung tâm điều hành quân sự phụ trách sứ mệnh đó sẽ lập tức dồn toàn bộ nỗ lực vào việc tìm kiếm và giải cứu họ nhanh nhất có thể.
"Họ sẽ điều phối các nguồn lực để yểm trợ hỏa lực trên không cho công tác cứu hộ, trong khi cơ quan tình báo xác định vị trí máy bay rơi", Chaudhary giải thích. "Đây là một chiến dịch điều phối và huy động nhân lực khổng lồ, chỉ để đảm bảo rằng chúng ta đưa được người của mình trở về nhà".
Nhiệm vụ khó khăn
Trước khi tham gia bất kỳ nhiệm vụ nào, các phi công tiêm kích Mỹ phải trải qua quá trình huấn luyện chuyên sâu không chỉ về cách nhảy dù an toàn mà còn về cách sinh tồn sau khi tiếp đất tại vùng lãnh thổ nguy hiểm. Tổ bay hai người thường nhảy dù gần như đồng thời, tuy nhiên họ thường bị tách rời nhau do tác động của gió và các yếu tố khác sau khi rời máy bay.
Phi công sau khi tiếp đất phải thực hiện quy trình Sinh tồn, Né tránh, Kháng cự và Thoát hiểm (SERE), với ưu tiên hàng đầu là sống sót và đảm bảo mình được lực lượng cứu hộ nhận diện, thông qua tín hiệu hình ảnh hoặc liên lạc.
Đội giải cứu phi công "có những phương thức hết sức tinh vi" để tìm kiếm không chỉ chiếc máy bay gặp nạn mà cả thành viên tổ bay, Chaudhary cho biết.
Dù vậy, cựu tướng không quân Mỹ Houston Cantwell, đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell, cho hay giải cứu phi công trong lãnh thổ đối địch là nhiệm vụ "đặc biệt phức tạp".
Ngay khi phi công nhảy dù, quân đội thường nhận được thông báo về việc máy bay gặp nạn và kích hoạt một tín hiệu cảnh báo. Ưu tiên hàng đầu và trước hết là xác định vị trí các thành viên tổ bay.
Đội hình máy bay Mỹ được cho là đang tiến hành chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích ở Iran ngày 3/4. Video: X/Ramin Khanizadeh
"Thông tin quan trọng nhất chính là vị trí của phi hành đoàn. Nhưng mẩu thông tin đó lại cực kỳ khó thu thập", Cantwell cho biết, đồng thời lưu ý rằng lực lượng đối phương có khả năng sẽ cố gắng "đánh lừa" hoặc đưa ra thông tin giả mạo về vị trí phi công tiếp đất.
"Điều này nghe có vẻ rất cơ bản, nhưng thực tế lại vô cùng khó khăn", ông nói. "Đối với những phi công bị mắc kẹt, tình hình thực địa thay đổi liên tục đến mức không có một khuôn mẫu nào áp dụng được cho mọi trường hợp".
Để hỗ trợ quá trình định vị, theo cựu thiếu tướng không quân Mỹ Thomas Kunkel, người từng giữ chức Tư lệnh Lực lượng Cảnh báo sớm và Kiểm soát Trên không của NATO, các phi công thường mang theo bộ dụng cụ sinh tồn gắn liền khi nhảy dù khỏi máy bay, trong đó có thể chứa một số thiết bị vô tuyến để liên lạc với lực lượng Mỹ.
Khi đã biết thông tin vị trí phi công, một "biệt đội giải cứu" gồm nhiều phương tiện và nhân sự sẽ được thiết lập dựa trên đánh giá về hàng loạt yếu tố môi trường cũng như thực địa nhằm tăng tối đa khả năng thành công của sứ mệnh.
Dựa trên kinh nghiệm từ các nhiệm vụ trước đây, Kunkel ước tính một đội hình giải cứu khoảng 10-20 thành viên sẽ được huy động để tìm kiếm phi công gặp nạn tại Iran.
Dòng trực thăng được sử dụng cho các cuộc giải cứu kiểu này là HH-60W, vốn có thiết kế chuyên biệt cho những sứ mệnh tương tự. Do trực thăng cứu hộ thường phải di chuyển quãng đường rất dài, các máy bay tiếp dầu, cụ thể là HC-130J, sẽ được triển khai để đảm bảo phi đội HH-60W luôn đủ nhiên liệu hoạt động.
Cantwell cho biết thêm một máy bay gây nhiễu điện tử cũng có thể được huy động nhằm hỗ trợ công tác bảo vệ chiến dịch. Cùng với đó, cường kích A-10 với lớp giáp dày cùng khả năng tấn công mục tiêu mặt đất sẽ tạo thêm một lớp bảo vệ khác để đối phó lực lượng mặt đất đối phương.
Một tiêm kích F-15E Strike Eagle của không quân Mỹ cất cánh thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng tại Iran ngày 9/3. Ảnh: Reuters
"Nếu có bất kỳ lực lượng đối phương nào cần bị chế áp trong lúc diễn ra cuộc giải cứu, cường kích A-10 sẽ dội hỏa lực giúp máy bay cứu hộ tiếp cận mục tiêu", ông nói.
Bất chấp những rủi ro và tính chất phức tạp của chiến dịch cứu hộ đang diễn ra tại Iran, Kunkel khẳng định không lực lượng nào được chuẩn bị tốt bằng không quân Mỹ khi đối đầu với thử thách này. Dù vậy, hàng loạt yếu tố khó lường có thể tác động đến mức độ thành công của chiến dịch giải cứu.
Những rủi ro
"Yếu tố ban ngày hay ban đêm đóng vai trò cực kỳ quan trọng", tướng Kunkel cho hay. Ông lưu ý thêm rằng các đợt giải cứu vào ban ngày thường trở thành một cuộc "đua tốc độ" với đối phương, bởi mọi hoạt động tác chiến lúc này rất dễ làm lộ vị trí của phi công.
"Nếu đối phương biết chúng ta chuẩn bị điều quân giải cứu, họ cũng sẽ tìm cách bắn hạ lực lượng của ta", ông giải thích. "Khả năng tác chiến trong bóng đêm giúp giảm thiểu rủi ro đáng kể, nhất là trước một lực lượng lạc hậu hơn chúng ta".
Một yếu tố then chốt khác là liệu phi công bị mắc kẹt có còn khả năng di chuyển hay không. "Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng", Cantwell nhấn mạnh, bởi nếu phi công mất khả năng vận động, phạm vi các điểm triển khai giải cứu tiềm năng sẽ bị thu hẹp đáng kể.
Lực lượng giải cứu cũng sẽ cân nhắc các yếu tố môi trường, như liệu phi công có đang ẩn nấp ở rừng rậm hoặc khu vực nhiều cây cối hay không, vì điều này có thể triệt tiêu khả năng hạ cánh của trực thăng. Trong tình huống đó, đội cứu hộ sẽ sử dụng một thiết bị gọi là "tời cứu hộ xuyên rừng" giúp kéo người lên trực thăng mà không cần đáp xuống mặt đất.
Khoảnh khắc trực thăng Mỹ bị nhắm bắn khi bay thấp ở Iran. Video: New York Times, Clash Report
Mối quan ngại lớn nhất của ông Cantwell đối với chiến dịch cứu hộ là khả năng phi công bị bắt làm tù binh.
"Phía Iran không mong gì hơn ngoài việc bắt sống một phi công Mỹ", ông nói. "Chính phi đội tiêm kích của chúng ta đã dội hỏa lực tàn phá đất nước họ suốt nhiều tuần qua".
Nếu phi công không bị bắt, điều khiến Cantwell lo ngại tiếp theo là khả năng sinh tồn của người này trong điều kiện sa mạc khắc nghiệt.
"Điều tôi sợ nhất chỉ đơn giản là nguy cơ thiếu nước uống. Nếu lạc giữa sa mạc, bạn chẳng có mấy nơi để ẩn náu", ông nói.
Liên minh quốc tế do Anh huy động khó tạo ra thay đổi tại Hormuz khi nội bộ chưa có sự thống nhất rõ ràng, thiếu Mỹ góp mặt, còn Iran vẫn giữ lợi thế địa lý.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper ngày 2/4 chủ trì hội nghị trực tuyến với sự tham gia của đại diện hơn 40 quốc gia nhằm thảo luận các chiến lược để mở lại eo biển Hormuz. Tuyến huyết mạch dầu mỏ của thế giới này đang bị Iran phong tỏa để trả đũa Mỹ và Israel, khiến hoạt động vận tải biển qua khu vực bị đình trệ.
"Liên minh đa quốc gia sẽ huy động tổng lực các công cụ kinh tế và ngoại giao nhằm đảm bảo eo biển Hormuz được mở cửa an toàn và bền vững", bà Cooper nói.
Giới chuyên gia nhận định liên minh khó tạo ra thay đổi ngay lập tức trừ khi đạt được thỏa thuận với Iran, trong khi biện pháp quân sự còn phụ thuộc vào sự sẵn sàng của các thành viên và khả năng phối hợp với Mỹ.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper phát biểu tại hội nghị trực tuyến về mở cửa lại eo biển Hormuz với hơn 40 quốc gia tại London ngày 2/4. Ảnh: AP
Cuộc họp trực tuyến có sự góp mặt của đại diện nhiều nước châu Âu như Pháp, Hà Lan, Đức, Italy cùng các quốc gia từ châu Á và Trung Đông. Ban đầu, châu Âu tỏ ra dè dặt do lo ngại bị cuốn vào xung đột, nhưng giá dầu và khí đốt tăng mạnh đã buộc khu vực này phải thay đổi lập trường.
Liên minh do Anh dẫn dắt đặt mục tiêu khôi phục tự do hàng hải và an toàn cho tàu thương mại đi qua Hormuz. Bà Cooper cho biết liên minh đang xem xét các công cụ phù hợp, có thể là áp thêm lệnh trừng phạt kinh tế với Iran để đạt được mục tiêu này.
Italy, Hà Lan và UAE ra tuyên bố chung kêu gọi lập một "hành lang nhân đạo" để đảm bảo vận chuyển phân bón qua Hormuz, ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lương thực. Giới hoạch định quân sự từ nhiều quốc gia cũng sẽ họp bàn sau đó để vạch ra các phương án đảm bảo an ninh cho eo biển một khi chiến sự kết thúc.
Trước thềm hội nghị, Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh các nước sẽ "đánh giá mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi". Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận thực tế khi lưu ý mở lại Hormuz "không dễ dàng".
Thách thức lớn nhất đến từ Iran, quốc gia đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng Hormuz để gây sức ép chiến lược. Trong thời bình, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia "thân thiện" đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.
Theo dữ liệu từ Lloyd's List Intelligence, lưu lượng tàu qua Hormuz từ ngày 1/3 đã giảm tới 94% so với cùng kỳ năm ngoái. Tehran còn thiết lập hệ thống "trạm thu phí" để kiểm soát tàu thuyền đi qua, cho thấy nỗ lực định hình một cơ chế quản lý mới tại khu vực.
Trong khi đó, Mỹ không tham gia liên minh do Anh dẫn dắt, bởi Tổng thống Donald Trump từng kêu gọi đồng minh châu Âu triển khai tàu chiến để cùng Washington mở cửa lại Hormuz nhưng không được đáp lại.
"Đối với những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có gợi ý này. Thứ nhất, hãy mua dầu của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến Hormuz và tự mà lấy lại", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.
Giới quan sát đánh giá sự vắng mặt của Mỹ làm dấy lên nghi ngờ về năng lực quân sự của liên minh, bởi Washington lâu nay vẫn là lực lượng chủ chốt trong các chiến dịch đảm bảo an ninh hàng hải. Khi lực lượng Houthi ở Yemen phong tỏa Biển Đỏ cuối năm 2023 để thể hiện sự ủng hộ Hamas trong chiến sự Gaza, Mỹ cũng là bên lập liên minh hàng hải để hộ tống tàu thương mại qua khu vực.
"Với bối cảnh hiện tại, triển vọng của liên minh do Anh dẫn dắt là rất mờ mịt, trừ khi họ đạt được một thỏa thuận nào đó với Iran về quyền tiếp cận eo biển", Ian Lesser, chuyên gia tại viện chính sách công phi đảng phái German Marshall Fund, trụ sở Mỹ, trả lời Al Jazeera.
Giải pháp quân sự gần như không khả thi, khi nội bộ liên minh chưa có sự thống nhất rõ ràng. Các nước châu Âu vẫn thận trọng với việc triển khai lực lượng quân sự, gây hoài nghi về khả năng biến cam kết thành hành động cụ thể.
Cựu cao ủy phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu Cathy Ashton mô tả hội nghị của bà Cooper giống một "nỗ lực thăm dò" hơn là chương trình hành động thực tế.
"Nội dung thảo luận sẽ không tập trung vào những việc như 'hãy tập hợp hải quân lại, rồi lên đường thực hiện một chiến dịch quân sự nào đó'", bà Ashton bình luận. "Nhưng điều đó không đồng nghĩa sẽ không có các cuộc đối thoại về hành động quân sự".
Ông Lesser cho rằng mở cửa lại eo biển bằng vũ lực đòi hỏi Mỹ và châu Âu phải hợp tác chặt chẽ với nhau, trong khi Washington đang chỉ trích đồng minh và dọa rút khỏi NATO.
"Tuy nhiên, liên minh sẽ có vị thế tốt để đảm bảo an ninh cho các tuyến hàng hải thương mại sau khi các hoạt động thù địch chấm dứt", ông Lesser bổ sung. "Lý tưởng nhất là liên minh không phải thay thế, mà hoạt động song hành với Mỹ. Chính quyền ông Trump hiểu rằng họ khó nhận được sự hỗ trợ nào khác ngoài liên minh này, vì vậy Washington có thể đưa ra các cam kết để trấn an".
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Edmund Fitton-Brown, chuyên gia tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá việc xây dựng liên minh hàng hải là bước đi khôn ngoan của Thủ tướng Starmer nhằm thể hiện vai trò lãnh đạo của Anh trong nhóm quốc gia vốn thường ngần ngại sử dụng vũ lực.
"Mục đích của cuộc họp là xem xét tất cả phương án khả thi để mở cửa lại eo biển Hormuz sau khi chiến sự kết thúc. Dù vậy, mọi thứ khó có thể sớm quay lại như trước, bởi ngay cả khi Mỹ đơn phương chấm dứt các hoạt động quân sự, Iran vẫn có khả năng gây ra những xáo trộn lớn tại eo biển này", ông Fitton-Brown bình luận.
Tổng thống Trump tuyên bố cây cầu gần Tehran đã bị phá hủy và đăng video chứng minh, sau khi nói sẽ khiến Iran "quay về thời đồ đá".
"Cây cầu lớn nhất ở Iran sụp đổ và không bao giờ sử dụng được nữa. Còn nhiều điều sẽ xảy ra. Đã đến lúc Iran đạt được thỏa thuận trước khi quá muộn và không còn gì sót lại của một đất nước vốn đầy tiềm năng để trở nên vĩ đại", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 2/4.
Video do ông Trump đăng kèm cho thấy cột khói lớn bốc lên từ cầu B1 đang được xây dựng ở thành phố Karaj tại tỉnh Alborz, cách thủ đô Tehran khoảng 35 km. Một phần cầu đã sụp xuống sau khi xảy ra vụ nổ. Hãng thông tấn Fars của Iran cho biết đây là cây cầu cao nhất Trung Đông với chiều cao 136 m.
Cầu B1 gần thủ đô Tehran của Iran trong video đăng ngày 2/4. Video: Truth Social/realDonaldTrump
Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết Mỹ - Israel đã hai lần tập kích công trình này, trong đó đòn đánh thứ hai diễn ra khi lực lượng ứng phó khẩn cấp được điều tới hiện trường để giúp đỡ các nạn nhân trong vụ tấn công đầu tiên. Ghodratollah Seif, phó thống đốc tỉnh Alborz, thông báo 8 người đã thiệt mạng và 95 người bị thương sau sự việc.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dân sự, trong đó có cầu đang xây dở, sẽ không khiến nước này đầu hàng.
"Nó chỉ cho thấy sự thất bại và sụp đổ về mặt tinh thần của một kẻ thù đang rối loạn", ông khẳng định.
Quân đội Israel nói với đài CNN rằng lực lượng này không liên quan đến cuộc tấn công. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Dù vậy, một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên xác nhận với tờ Wall Street Journal rằng lực lượng nước này đã hai lần ném bom cầu B1, trong khuôn khổ nỗ lực nhằm cắt đứt các tuyến tiếp tế quân sự và ngăn Iran phân phối linh kiện máy bay không người lái cùng tên lửa đạn đạo cho các đơn vị trên khắp đất nước.
Cầu B1 gần thủ đô Tehran của Iran sau khi bị tập kích hôm 2/4. Ảnh: X/FSeifikaran
Cuộc tập kích diễn ra sau khi Tổng thống Trump hôm 1/4 tuyên bố chiến dịch do Mỹ - Israel phát động sắp kết thúc, đồng thời đe dọa sẽ tập kích Iran "cực kỳ mạnh" nếu nước này không chấp nhận các yêu cầu mà ông đưa ra.
"Trong vòng 2-3 tuần tới, chúng tôi sẽ đưa họ quay trở lại thời kỳ đồ đá mà họ vốn thuộc về", Tổng thống Mỹ cảnh báo trong bài phát biểu trước toàn quốc đầu tiên về xung đột ở Trung Đông.
Tên lửa đạn đạo PrSM mới của Mỹ có thể đã đánh trúng trường học, khu dân cư ở miền nam Iran hồi đầu xung đột, theo New York Times.
Khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, tên lửa Mỹ dường như đã đánh trúng nhiều cơ sở dân sự ở Iran. Sự việc nghiêm trọng nhất xảy ra ở huyện Minab thuộc tỉnh miền nam Hormozgan, khi một trường tiểu học trúng tên lửa, khiến hơn 150 người thiệt mạng.
Một số tên lửa khác của Mỹ cũng lao xuống thành phố Lamerd thuộc tỉnh Fars, đánh trúng nhà thi đấu thể thao, trường học và khu dân cư nằm sát cơ sở của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). 21 người thiệt mạng trong vụ tập kích này.
Phân tích của báo New York Times và các chuyên gia quân sự cho thấy đặc điểm của quả đạn, vụ nổ và thiệt hại liên quan ở Lamerd phù hợp với Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM).
Khu vực bị tập kích tại thành phố Lamerd, Iran ngày 28/2. Đồ họa: Google, NYT
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ. Xung đột Trung Đông được cho là lần đầu quân đội Mỹ sử dụng PrSM trong thực chiến.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, đạt tầm bắn trên 500 km, mang đầu đạn nặng 90 kg với tùy chọn nổ mạnh hoặc đạn chùm. Nó có thể khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả.
Phiên bản cơ sở của PrSM được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính hỗ trợ bởi định vị vệ tinh GPS để tập kích mục tiêu cố định, bao gồm tổ hợp phòng không, hệ thống phóng tên lửa đạn đạo, trung tâm kiểm soát và chỉ huy hay các điểm tập kết binh sĩ.
Video do hãng thông tấn Fars News của Iran công bố cho thấy tên lửa lao xuống khu dân cư tại Lamerd có hình dáng trùng khớp với PrSM. Quả đạn kích nổ trên không và tạo ra quầng lửa lớn. Camera an ninh đối diện nhà thi đấu thể thao cũng ghi lại cảnh cơ sở này và trường học liền kề trúng đòn. Quả đạn không xuất hiện trong video, song có một vụ nổ bùng lên ngay phía trên nhà thi đấu.
Tên lửa Mỹ tập kích thành phố Lamerd, Iran ngày 28/2. Video: Fars News
Ảnh hiện trường được chụp sau cuộc tập kích cho thấy cả hai địa điểm đều chi chít lỗ nhỏ, dường như do những mảnh vonfram trong đầu đạn nổ mạnh gây ra. Chưa rõ cơ sở IRGC nằm sát nhà thi đấu thể thao có hứng đòn hay không.
"Dù đã có thông tin quân đội Mỹ dùng PrSM trong chiến dịch tấn công Iran, đây là lần đầu tiên chúng ta có cái nhìn trực tiếp về cách thức quả đạn hoạt động. Vụ nổ trên không rất rõ ràng, kiểu thiệt hại rất đặc trưng và phù hợp với thông tin đã biết về PrSM", Jeffrey Lewis, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Middlebury ở Mỹ, nhận định.
Theo các chuyên gia của New York Times, PrSM là "vũ khí quá mới" và khó có thể đánh giá rằng đòn tập kích nhằm vào khu vực dân sự ở Lamerd là hành động cố ý hay sự cố do lỗi thiết kế, lỗi sản xuất hoặc đánh giá sai mục tiêu.
Nhà thi đấu thể thao và ngôi trường đã được ngăn cách với cơ sở IRGC bằng tường rào từ ít nhất 15 năm trước.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani cho biết một đội tuyển bóng chuyền nữ đang sử dụng nhà thi đấu vào thời điểm xảy ra vụ tập kích. Ảnh hiện trường và ảnh vệ tinh cho thấy cơ sở có những vết cháy sém và mái bị sập một phần.
Hiện trường vụ tập kích nhằm vào nhà thi đấu ở thành phố Lamerd, Iran. Ảnh: SAMOURAiEHA
Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, nói rằng "đã biết về thông tin và đang điều tra". Ông cũng khẳng định lực lượng Mỹ không nhắm mục tiêu vào dân thường trong các cuộc tập kích.
Quân đội Mỹ từng triển khai các vũ khí đang phát triển như PrSM đến khu vực chiến sự để đánh giá hoạt động trong thực chiến, với điều kiện các chỉ huy chấp nhận rủi ro đi kèm khi sử dụng chúng.
Ông Trump nói "tổng thống chế độ mới của Iran" đã đề nghị ngừng bắn và Mỹ chỉ xem xét điều này khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại, nhưng Tehran bác bỏ.
"Tổng thống chế độ mới của Iran, người ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Mỹ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét điều đó khi eo biển Hormuz được mở cửa, tự do và thông thoáng", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4.
Ông Trump không nói rõ "tổng thống chế độ mới của Iran" là ai, hay người này có phải là Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian hay không. Tại Iran, Tổng thống Pezeshkian không phải là người quyền lực nhất và nhiều khả năng không thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có đề nghị ngừng bắn với Mỹ hay không. Quyền lực này thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Ông Trump cũng đe dọa thêm rằng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ vẫn sẽ tấn công Iran tới lúc nước này "biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei sau đó nói rằng tuyên bố của ông Trump về việc nước này đề nghị ngừng bắn là "sai và vô căn cứ".
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trước đó cũng gửi thông điệp tới thủ lĩnh Hezbollah, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong "cuộc chiến chống lại" Israel và Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 31/3. Ảnh: AP
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
"Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Tổng thống Iran Pezeshkian cũng nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Ông khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump sẽ phát biểu giờ vàng để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (8h ngày 2/4 giờ Hà Nội). Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.
