Một sĩ quan Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) thừa nhận đã cùng đồng phạm giết Anastasiia Berezovska, nghi phạm vụ đánh bom ở Monaco nhắm vào tài phiệt lưu vong.
Berezovska, 39 tuổi, bị tình nghi đứng sau vụ đánh bom tại Monaco hôm 29/6 làm ba người bị thương, trong đó có tài phiệt gốc Ukraine Vadym Yermolaiev. Berezovska trở về Ukraine vào ngày 1/7. Lực lượng hành pháp phát hiện thi thể người phụ nữ này vào đêm 6/7, gần thủ đô Kiev, với vết đạn bắn vào đầu.
Cơ quan điều tra đã rà soát những người mà Berezovska liên lạc và lần theo hành trình di chuyển. Họ phát hiện cô ta đã liên lạc với gia đình mình, một sĩ quan HUR và một cựu nhân viên cơ quan hành pháp. Hai người này đã bị bắt.
"Sau khi phát hiện hai người đàn ông nhiều lần chuyển tiền cho Berezovska qua ví tiền mã hóa và hệ thống ngân hàng, các điều tra viên đánh giá họ cũng có khả năng là nghi phạm trong vụ mưu sát ở Monaco", Văn phòng Tổng công tố Ukraine và Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ra tuyên bố chung ngày 7/7.
Theo tuyên bố này, sĩ quan HUR khai nhận đã cùng đồng phạm hạ sát Berezovska. Người này nói thêm rằng ông chưa từng báo cáo cho cấp trên về những liên lạc với Berezovska, những khoản giao dịch hay bất kỳ hoạt động nào, đồng thời khẳng định mình "tự ý hành động".
Anastasia Berezovska, 39 tuổi, được giới chức Ukraine ngày 7/7 xác nhận đã bị bắn chết gần Kiev. Ảnh: Interfax-Ukraine
"Các cơ quan liên quan đồng thời khám xét nhà riêng của nghi phạm là cựu nhân viên hành pháp và phát hiện một căn hầm, dường như đã được dùng làm phòng tra tấn. Hai nghi phạm bị bắt với nghi vấn phạm tội giết người có tổ chức", Văn phòng Tổng công tố Ukraine và SBU cho biết.
Cuộc điều tra do Cảnh sát Quốc gia Ukraine thực hiện với sự hỗ trợ của lực lượng phản gián SBU và sự phối hợp trực tiếp của Giám đốc Tình báo Quân đội Oleh Ivashchenko.
Yermolaiev là một trong những doanh nhân giàu và có ảnh hưởng nhất tại thành phố Dnipro, sở hữu tài sản trong các lĩnh vực nông nghiệp, bất động sản, vật liệu xây dựng và thiết bị y tế. Ông từ bỏ quốc tịch Ukraine năm 2017 và hiện chỉ mang quốc tịch Cyprus.
Yermolaiev sống tại Monaco từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022. Năm 2023, Tổng thống Volodymyr Zelensky áp đặt lệnh trừng phạt đối với doanh nhân này với cáo buộc hỗ trợ Nga.
Lực lượng ứng phó khẩn cấp làm việc tại một tòa nhà bị hư hại ở Kiev.
Quân đội Nga tuyên bố các vị trí bị nhắm tới ở thủ đô Kiev là doanh nghiệp quốc phòng Abris PT và nhà máy Kiev Burvestnik chuyên chế tạo UAV, công ty UKR Armo Tech sản xuất xe thiết giáp, giáp bảo vệ cùng đầu đạn cho tên lửa và UAV, xưởng đóng tàu Kuznitsa Rybalskaya và nhà máy Kvant, nơi sản xuất thiết bị điều khiển hỏa lực và dẫn đường.
Tại tỉnh Kiev, lực lượng Nga đã tấn công Nhà máy Chế tạo máy Zhulyany (Vizar) và gây ra vụ nổ lớn. OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết Vizar là nơi sản xuất linh kiện cho tên lửa diệt hạm R-360 Neptun, cũng như tên lửa 5V55 và 48N6 cho tổ hợp phòng không S-300.
Kho nhiên liệu và dầu nhớt Vishneve, cùng loạt sân bay quân sự tại tỉnh Kiev, Dnipropetrovsk, Poltava, Cherkasy và Chernihiv cũng nằm trong số mục tiêu tập kích.
Trung QuốcTàn dư từ bão Maysak gây mưa lớn làm vỡ hồ chứa ở Nam Ninh, khiến thành phố phát cảnh báo ứng phó lũ lên cấp cao nhất.
Chính quyền thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, miền nam Trung Quốc, thông báo nâng mức ứng phó lũ khẩn cấp từ cấp III lên cấp I, mức cao nhất, từ 11h30 hôm nay.
Thành phố gần 9 triệu dân này là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng từ bão Maysak, gây ra những cơn mưa lớn. Xinhua dẫn lời chính quyền địa phương cho biết hồ chứa Lưu Lan ở huyện Hành Châu, công trình thủy lợi quy mô vừa trong khu vực, đã bị vỡ.
Mưa lớn gây ngập một công trường xây dựng ở Quý Cảng, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, ngày 6/7. Video: Reuters
Chính quyền Nam Ninh đã huy động các lực lượng khẩn cấp hỗ trợ cũng như sơ tán người dân ở khu vực ảnh hưởng. Hiện chưa rõ quy mô thiệt hại cũng như ảnh hưởng từ sự cố vỡ hồ chứa.
Ủy ban quản lý khẩn cấp Nam Ninh cho biết kể từ hôm 4/7, hầu hết các khu vực của thành phố đều bị ảnh hưởng từ mưa lớn, với một số nơi chứng kiến những trận mưa đặc biệt dữ dội.
Bão Maysak đổ bộ vào đảo Hải Nam của Trung Quốc hôm 3/7, là cơn bão nhiệt đới đầu tiên đổ bộ vào nước này trong năm nay. Maysak trưa 5/7 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nhưng vẫn có khả năng gây mưa lớn.
Sau khi thúc đẩy các nước thành viên tăng ngân sách quốc phòng, NATO giờ đây lại phải giải bài toán sản xuất vũ khí để bắt kịp nhu cầu.
"Tiền rất quan trọng, nhưng chúng ta không thể chặn tên lửa hay xe tăng chỉ bằng những tờ USD hay euro. Chúng ta cần chuyển đổi số tiền này thành năng lực tác chiến tức thời, phải khẩn trương lên", Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại cuộc họp với Bộ trưởng Quốc phòng các nước thành viên tại Bỉ hồi giữa tháng trước.
Thông điệp đẩy mạnh năng lực sản xuất quốc phòng của NATO, đặc biệt là ở những quốc gia tại châu Âu, tiếp tục được ông nhắc lại trong chuyến thăm Mỹ tuần trước.
Ông Rutte nói với phóng viên tại Nhà Trắng rằng các đồng minh châu Âu và Canada "đang trên lộ trình cân bằng mức chi tiêu với Mỹ". Tổng thư ký NATO cho biết chi tiêu quốc phòng của châu Âu và Canada trong năm 2025 đã tăng gần 20% so với năm trước.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại Munich, Đức hồi tháng 2. Ảnh: AFP
Phát biểu trong sự kiện tại tổ chức nghiên cứu Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington sau đó, ông Rutte nhấn mạnh mức tăng ngân sách hiện nay đã chạm tới "giới hạn năng lực hấp thụ" của nền quốc phòng châu Âu, do đó các nước cần chuyển trọng tâm sang mở rộng năng lực sản xuất.
"Chúng ta phải đảm bảo khả năng giải ngân số tiền đó, tìm đủ nhân lực và mở rộng năng lực sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng", ông nói.
Lãnh đạo NATO cũng gợi ý rằng liên minh sẽ công bố các sáng kiến chi tiêu quốc phòng quy mô lớn tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7-8/7.
Giới quan sát cho rằng thực trạng ngành công nghiệp quốc phòng chưa thể đuổi kịp nhu cầu của NATO không phải điều quá bất ngờ. Xung đột Ukraine đã bộc lộ nhiều hạn chế sản xuất tại châu Âu, từ tiến độ giao hàng trì trệ đến thiếu các dây chuyền sản xuất quan trọng.
Xung đột Trung Đông cũng khiến kho dự trữ vũ khí của Mỹ suy giảm nghiêm trọng, càng khiến các doanh nghiệp quốc phòng gặp khó khăn trong bổ sung lượng khí tài tiêu hao.
Ủy viên Quốc phòng của Liên minh châu Âu (EU) Andrius Kubilius cho rằng tình hình một năm qua đã cho thấy châu Âu biết cách huy động thêm ngân sách khi cần. Dù vậy, các nước vẫn cần học cách sử dụng ngân sách để sản xuất được nhiều vũ khí hơn, đổi mới nhanh hơn và hướng đến vượt qua Nga về năng lực công nghiệp quốc phòng.
"Nhiều doanh nghiệp quốc phòng đang đầu tư rất lớn vào năng lực sản xuất, nhưng liệu chúng ta đã được như kỳ vọng hay chưa? Có lẽ là chưa", Camille Grand, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp Quốc phòng châu Âu (ASD), cho hay.
Giới chuyên gia cũng cảnh báo nếu xung đột quy mô lớn bùng phát tại châu Âu, các nước thành viên NATO có thể nhanh chóng cạn kiệt những vũ khí thiết yếu như tên lửa phòng không.
Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu (ECFR), sản lượng đạn pháo của châu lục đã tăng từ khoảng 300.000 quả mỗi năm vào năm 2022 lên mục tiêu 2 triệu quả, song con số này là chưa đủ cho kịch bản xung đột kéo dài.
Xe chiến đấu bộ binh Lynx KF41 lắp ráp tại nhà máy Rheinmetall ở Unterluess, Đức tháng 6/2023. Ảnh: Reuters
Một trong những trở ngại lớn là thị trường quốc phòng châu Âu còn rời rạc. EU đã triển khai nhiều biện pháp cải cách, song mỗi nước vẫn duy trì hệ thống quy định riêng và ưu tiên doanh nghiệp trong nước. Ông Kubilius chỉ ra rằng EU hiện tồn tại 27 thị trường quốc phòng với 27 bộ quy định khác nhau, khiến các doanh nghiệp đối mặt nhiều rào cản.
Guntram Wolff, chuyên gia kinh tế quốc phòng thuộc Viện Bruegel ở Bỉ, các tập đoàn lớn ít có động lực đầu tư mạnh vì biết họ vẫn sẽ được chính phủ nước mình ưu tiên. Riêng tại Đức, tỷ lệ mua sắm quốc phòng dành cho doanh nghiệp trong nước đã tăng từ khoảng 30% giai đoạn 2020-2021 lên 60% trong giai đoạn 2025-2026.
Ukraine đang được các nước châu Âu xem là hình mẫu về khả năng thích ứng cao của ngành công nghiệp quốc phòng. Dù hứng chịu những đợt tập kích liên tục trong hơn 4 năm qua, nước này vẫn xây dựng được các dây chuyền sản xuất thiết bị không người lái để phục vụ tiền tuyến.
Ông Kubilius chỉ ra rằng giới công nghiệp quốc phòng châu Âu chủ yếu sản xuất khí tài công nghệ cao nhưng đắt đỏ và khó mở rộng quy mô, trong khi Ukraine tiên phong phát triển những vũ khí phù hợp với thực tế mới trên chiến trường.
Ngày càng nhiều doanh nghiệp châu Âu đang hợp tác với các công ty Ukraine nhằm tận dụng kinh nghiệm và công nghệ đã kiểm chứng trong thực chiến.
ECFR cho rằng phương án tích hợp ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine vào kiến trúc an ninh châu Âu có thể là bước đầu tư hợp lý, giúp NATO tiếp cận những đổi mới về máy bay không người lái, tác chiến và chia sẻ thông tin tình báo.
Thanh Danh (Theo AFP, National Interest, UK Defence Journal)
Nga cho biết Tổng thống Trump đã đề nghị giúp người đồng cấp Putin tìm giải pháp cho xung đột Ukraine trong cuộc điện đàm giữa hai lãnh đạo.
Yuri Ushakov, cố vấn đối ngoại của Tổng thống Nga Vladimir Putin, hôm nay cho biết cuộc điện đàm kéo dài gần 90 phút được tiến hành trong ngày 4/7, trùng thời điểm Mỹ kỷ niệm 250 năm quốc khánh. Tổng thống Putin đã chúc mừng người đồng cấp Donald Trump và người dân Mỹ về cột mốc quan trọng này, sau khi gửi thông điệp tới Nhà Trắng trước đó một ngày.
"Tổng thống Mỹ một lần nữa xác nhận sẵn sàng nỗ lực để nhanh chóng chấm dứt giao tranh và tìm giải pháp vượt qua khủng hoảng", quan chức Nga cho hay khi đề cập xung đột Ukraine.
Tổng thống Putin (trái) và Tổng thống Trump tại Alaska hồi tháng 8/2025. Ảnh: AP
Ông Ushakov cho biết cuộc điện đàm diễn ra trong không khí "thực tế và khá mang tính xây dựng", thêm rằng Moskva tìm kiếm "giải pháp chính trị - ngoại giao cho cuộc xung đột, có tính đến cách tiếp cận cơ bản của Nga".
Quan chức Điện Kremlin cáo buộc Ukraine cùng các đồng minh châu Âu muốn kéo dài và leo thang xung đột, trong đó có thực hiện những hành động tấn công "nhằm vào dân thường". Ông đề cập những cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Nga và khu vực do Moskva kiểm soát từ khi chiến sự bùng phát, chủ yếu liên quan đến ngành công nghiệp dầu mỏ.
Ông Ushakov cho biết trong cuộc điện đàm, Tổng thống Putin đã mô tả "tình hình thực tế trên chiến trường", nhấn mạnh quân đội Nga đang tiến công và kiểm soát thêm nhiều khu vực. Theo quan chức Nga, Tổng thống Trump nói rằng các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tiếp tục tìm cách làm trung gian hòa giải và sẵn sàng đến Moskva một lần nữa.
Ông Putin bày tỏ hy vọng nỗ lực ngoại giao của Mỹ liên quan đến xung đột Trung Đông sẽ giúp đạt được "các giải pháp lâu dài, được cả hai bên chấp nhận, đối với những vấn đề then chốt". Tổng thống Nga cũng khẳng định người đồng cấp Mỹ luôn được chào đón tới thăm Moskva.
Tổng thống Zelensky (trái) và người đồng cấp Trump tại Florida, Mỹ tháng 12/2025. Ảnh: AFP
Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng ngày thông báo đã có cuộc điện đàm "rất tốt" với Tổng thống Trump hôm 4/7, trong đó hai bên đã thảo luận về tiền tuyến dài 1.200 km trong xung đột Ukraine.
"Có triển vọng thật sự để chấm dứt cuộc chiến và quyết tâm của Mỹ có ý nghĩa quyết định", ông Zelensky cho hay, thêm rằng hai lãnh đạo nhất trí sẽ tiếp tục thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tuần sau.
Nhà Trắng chưa lên tiếng về các cuộc điện đàm.
Nỗ lực ngoại giao của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột Ukraine đã gần như đình trệ, do Washington phải tập trung vào xung đột với Tehran. Nga tuyên bố mọi giải pháp cho xung đột đều phải đi kèm với công nhận quyền kiểm soát hoàn toàn của nước này vùng Donbass, gồm tỉnh Donetsk và Lugansk, song Ukraine bác bỏ khả năng này.
Chiến đấu cơ F-35B Mỹ biểu diễn kỹ thuật bay treo tại thủ đô Washington, chào mừng kỷ niệm 250 năm quốc khánh.
Video do C-Span, mạng lưới truyền hình cáp và vệ tinh tại Mỹ, công bố cho thấy tiêm kích F-35B của thủy quân lục chiến hôm 4/7 thả càng và giảm tốc, sau đó treo lơ lửng gần Đài tưởng niệm Washington tại Quảng trường Quốc gia. Đây là một phần trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ.
Chiếc F-35B xoay về bên phải rồi quay ngược lại hướng ban đầu, tiếp tục treo lơ lửng. Nó xoay một vòng về hướng bên trái, rồi thu càng và bay đi.
Tiêm kích F-35B biểu diễn kỹ thuật bay treo tại Washington, Mỹ hôm 4/7. Video: C-Span
F-35B là phiên bản được phát triển cho thủy quân lục chiến Mỹ, nổi bật nhờ khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL), cho phép nó hoạt động trên các tàu đổ bộ có sàn đáp nhỏ hơn tàu sân bay thông thường. Ngoài thủy quân lục chiến Mỹ, một số quốc gia đồng minh của Washington cũng đặt mua và đang biên chế dòng F-35B.
Tiêm kích F-35B sử dụng một quạt nâng cỡ lớn lắp ngay sau buồng lái, kết nối với động cơ chính thông qua trục truyền động. Khi kích hoạt chế độ bay treo, nắp che trên lưng F-35B sẽ mở rộng để quạt hút gió và tạo ra lực nâng, kết hợp với cửa xả động cơ có thể xoay xuống theo góc 95 độ để giữ cân bằng cho máy bay.
Cơ cấu STOVL của F-35B dựa trên thiết kế tiêm kích Yakolev Yak-141 thời Liên Xô, được Lockheed Martin mua lại từ Nga với giá 400 triệu USD vào năm 1991.
Mô phỏng thiết kế bên trong của F-35B. Đồ họa: Telegraph
Để giữ tiêm kích F-35B lơ lửng trên không đòi hỏi động cơ tua-bin phản lực hoạt động ở công suất tối đa, tạo ra luồng xả có nhiệt độ rất cao. Luồng khí phụt xuống từ chiến đấu cơ F-35B nóng đến mức có thể làm tan chảy bề mặt đường băng tiêu chuẩn ở sân bay, cũng như làm biến dạng sàn đáp không được gia cố trên tàu hải quân.
Bay treo tiêu tốn lượng lớn nhiên liệu, khiến những chiếc F-35B chỉ có thể duy trì trạng thái lơ lửng trong vòng vài phút. Hệ thống STOVL cồng kềnh cũng khiến F-35B có tầm hoạt động và khả năng cơ động thua kém biến thể F-35A không quân và F-35C hải quân.
Chiến đấu cơ F-35B cũng không thể bay treo nếu mang đầy tải vũ khí, do khối lượng máy bay khi đó vượt quá tổng lực đẩy theo phương thẳng đứng. Trước khi hạ cánh theo phương thẳng đứng, máy bay thường phải xả bớt nhiên liệu hoặc thả bớt vũ khí chưa sử dụng để giảm khối lượng.
Pháo hoa tại Quảng trường Quốc gia ở Washington, Mỹ hôm 4/7. Ảnh: AP
Trên khắp nước Mỹ, người dân đã ăn mừng ngày quốc khánh bằng những cuộc diễu hành, hòa nhạc, bắn pháo hoa và hàng loạt sự kiện yêu nước. Tuy nhiên, giông bão nghiêm trọng và nắng nóng kỷ lục đã làm gián đoạn các hoạt động lễ hội tại một số thành phố, buộc nhà tổ chức trì hoãn, điều chỉnh hoặc hủy bỏ một số chương trình.
Trong bài phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng thống Trump khẳng định nước Mỹ đang trở nên "đáng tự hào hơn bao giờ hết" trong nhiệm kỳ của ông.
Bất đồng về phương án trả phí sửa chữa loạt tiêm kích MiG-29 dường như là nguyên nhân khiến Ba Lan bỏ kế hoạch chuyển máy bay cho Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz hồi đầu tuần thông báo nước này sẽ không chuyển giao tiêm kích MiG-29 Ukraine, với lý do Kiev không chia sẻ công nghệ thiết bị không người lái (drone) cho Warsaw dù ban đầu đã đồng ý.
Onet, cổng thông tin điện tử lớn nhất tại Ba Lan, hôm 3/7 tiết lộ nguyên nhân sâu xa dẫn đến quyết định là hai bên không thể nhất trí phương án thanh toán chi phí sửa chữa, hiện đại hóa các tiêm kích MiG-29 mà Warsaw dự định chuyển giao cho Kiev.
Phái đoàn Ukraine đã đến Ba Lan những tháng gần đây và kiểm tra 14 chiến đấu cơ MiG-29 còn lại trong biên chế không quân nước sở tại.
Tiêm kích MiG-29 Ba Lan tại triển lãm hàng không ở Đức hồi năm 2016. Ảnh: Wikimedia
Do ít được bảo dưỡng, số máy bay này bị Ukraine đánh giá là "không đạt yêu cầu kỹ thuật", đặc biệt là bộ phận càng đáp. Các chuyên gia Ukraine cho rằng chúng cần được đại tu và hiện đại hóa trước khi chuyển giao, quá trình này có thể được tiến hành tại nhà máy WZL-2 của Ba Lan.
Kiev yêu cầu Warsaw thanh toán chi phí cho hoạt động trên, trong khi Bộ Quốc phòng Ba Lan chỉ trích đây là yêu cầu không thể chấp nhận do khoản chi nằm ngoài kế hoạch ban đầu, khiến đàm phán rơi vào bế tắc.
Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Pawel Zalewski hồi giữa tháng 6 từng đề cập đến vấn đề hiện đại hóa phi đội MiG-29. "Ukraine muốn chỉnh sửa số máy bay này để đáp ứng điều kiện chiến đấu hiện đại hơn. Về phía chúng tôi, không có thỏa thuận về thanh toán chi phí này", ông cho hay.
Theo chuyên trang quân sự Defense Express của Ukraine, số tiêm kích MiG-29 trên thực tế đã được hiện đại hóa trong giai đoạn 2011-2014, trong đó có lắp đặt máy tính, màn hình hiển thị trong buồng lái cùng hệ thống dẫn đường và liên lạc mới. 14 tiêm kích MiG-29 Ba Lan viện trợ cho Ukraine trong năm 2023 không được nâng cấp như vậy.
Tuy nhiên, gói hiện đại hóa không bao gồm hệ thống vũ khí, radar và các thành phần quan trọng khác. Defense Express cho biết số chiến đấu cơ này có năng lực tổng thể tương đương với lô MiG-29AS mà Slovakia chuyển giao cho Ukraine hồi năm 2023.
Tiêm kích MiG-29 Ukraine ném bom tỉnh Kursk của Nga trong video đăng hồi tháng 8/2024. Video: Không quân Ukraine
Chuyên trang Ukraine cũng lưu ý rằng không phải chiếc nào trong số 14 máy bay MiG-29 Ba Lan cũng có thể làm nhiệm vụ. "Tình trạng tương tự đã xảy ra, khi 9 trong 13 chiếc MiG-29AS Slovakia không đạt khả năng sẵn sàng chiến đấu, thậm chí không đủ điều kiện để cất cánh. Chúng đã được tháo rời và vận chuyển đến Ukraine bằng xe tải", Defense Express cho hay.
Quân đội Ba Lan cũng khẳng định kế hoạch đổi MiG-29 lấy công nghệ drone chỉ khả thi vì số tiêm kích này đã hết vòng đời sử dụng. Defense Express nhận định rằng nếu thương vụ diễn ra, một số chiếc MiG-29 sẽ bị rã xác để lấy linh kiện, số còn lại cần được tân trang trước khi sử dụng cho nhiệm vụ chiến đấu.
"Do Ba Lan coi đây là thỏa thuận trao đổi, chứ không phải viện trợ, Ukraine cần xem xét kỹ tình trạng của từng máy bay trước khi chấp nhận chia sẻ công nghệ drone, đặc biệt là khi các phi cơ đã hết vòng đời", chuyên trang này cho hay.
Ngoài vấn đề chất lượng máy bay, một thách thức lớn với không quân Ukraine là số phi công đủ năng lực vận hành dòng MiG-29. Các quân nhân Ukraine đang phải đào tạo chuyển loại để sử dụng máy bay hệ phương Tây như F-16, Mirage 2000-5 và Gripen.
Dù vậy, một số chuyên gia Ukraine vẫn bày tỏ nuối tiếc khi thỏa thuận trao đổi không trở thành hiện thực. "Không quân Ukraine đã hứng chịu nhiều tổn thất sau 4 năm chiến sự, nên số máy bay MiG-29 Ba Lan vẫn mang lại giá trị nhất định nếu được chuyển giao", Defense Express cho hay.
UAV Nga tập kích tiêm kích MiG-29 Ukraine tại căn cứ Voznesensk trong video công bố ngày 27/6. Video: BQP Nga
Ukraine thừa hưởng 240 tiêm kích MiG-29 từ Liên Xô, đồng thời đã tiếp nhận hàng loạt máy bay từ các nước NATO kể từ khi xung đột bùng phát. Phi đội này thường được triển khai để đối phó UAV và tên lửa hành trình Nga, một số phi cơ còn được chỉnh sửa để phóng tên lửa và ném bom lượn do phương Tây viện trợ.
Oryx, trang theo dõi thông tin tình báo mở có trụ sở tại Hà Lan, ước tính ít nhất 36 chiếc MiG-29 Ukraine đã bị phá hủy kể từ đầu xung đột. Con số thực tế có thể cao hơn, do Oryx chỉ liệt kê những tổn thất có hình ảnh xác minh. Tính tới năm 2025, không quân Ukraine được cho là còn 53 máy bay MiG-29 trong biên chế.
Một trong những thiệt hại nghiêm trọng nhất với phi đội MiG-29 Ukraine xảy ra hôm 27/6, khi nước này mất 2-3 chiếc chỉ trong một ngày. Một máy bay được Ukraine xác nhận là "rơi khi làm nhiệm vụ chiến đấu" ở tỉnh Poltava, nghi do trúng tên lửa tầm xa của tiêm kích Su-35S Nga. Hai phi cơ còn lại bị máy bay không người lái Nga tập kích khi đang chuẩn bị cất cánh tại căn cứ Voznesensk.
MỹNgười dân ở Hamden bàng hoàng, dằn vặt vì sao không ai phát hiện sớm hơn nhóm trẻ bị ngược đãi suốt nhiều năm ngay trong làng mình.
Cảnh sát bang Ohio ngày 1/7 thông báo đã giải cứu 16 đứa trẻ, từ 18 tháng đến 18 tuổi, khỏi một căn nhà ngập rác và chất thải ở làng Hamden, nơi các em bị cho là sống tách biệt khỏi xã hội suốt nhiều năm trong điều kiện tồi tệ.
Sau quá trình điều tra, cảnh sát đã đưa 7 đứa trẻ tới bệnh viện, trong đó hai em phải chuyển bằng trực thăng tới các trung tâm điều trị chấn thương ở thủ phủ Columbus. Có một em trong tình trạng nguy kịch, nhưng giới chức địa phương chưa cập nhật thông tin.
Sự việc gây chấn động dư luận không chỉ bởi những gì lực lượng chức năng phát hiện bên trong căn nhà, mà còn bởi câu hỏi khiến cộng đồng địa phương lẫn cả nước Mỹ day dứt: làm thế nào 16 đứa trẻ có thể bị giam cầm, biến mất khỏi cuộc sống thường ngày trong nhiều năm mà không ai trong làng phát hiện ra.
Ngôi nhà ở làng Hamden, hạt Vinton, bang Ohio, hôm 1/7 sau khi cảnh sát khám xét và giải cứu 16 trẻ em. Ảnh: AP
Hàng xóm và các điều tra viên có mặt tại hiện trường cũng chưa thể lý giải đầy đủ cho câu hỏi này. Những đứa trẻ không đi học, gần như không xuất hiện trong đời sống thường nhật và được cho là bị giữ phần lớn thời gian trong một căn phòng nhỏ.
"Chuyện xảy ra ngay trước mắt mình, thế mà chúng tôi chẳng ai biết được để có thể giúp bọn trẻ sớm hơn", Emily Collins, 27 tuổi, chủ cửa hàng hoa ở thị trấn McArthur gần đó, nói.
Là một người mẹ có ba đứa con, Collins nói cô không khỏi đau lòng khi biết được sự việc kinh hoàng như vậy xảy ra tại cộng đồng của mình, vốn luôn được cư dân tự hào là gắn bó và yên bình.
"Thật khó tin. Thị trấn nhỏ của chúng tôi có biết bao điều tốt đẹp, vậy mà giờ người ta chỉ biết đến nơi này gắn với vụ án ấy. Tôi thấy thật đau lòng", Collins nói khi vừa dùng phấn vẽ những bông hoa và ngôi sao trước cửa tiệm để chuẩn bị cho Quốc khánh Mỹ, như một cách giúp bản thân nguôi ngoai.
Làng Hamden có chưa đầy 1.000 dân, nằm cách thủ phủ Columbus của bang Ohio khoảng 97 km về phía đông nam. Căn nhà mà cảnh sát giải cứu nhóm trẻ nằm trên con đường ít xe qua lại, sát taluy đường sắt, được ngăn cách với những hộ gần nhất bởi cây cối và bụi rậm.
Đồ đạc cũ kỹ ngổn ngang bên trong căn nhà. Ảnh: AP
Căn nhà rộng khoảng 124 m2, gồm 5 phòng và một nhà vệ sinh, cùng tầng hầm gần 48 m2. Tổng cộng 20 người được cho là đã sống tại đây, gồm 16 trẻ và 4 người lớn. Đồ chơi trẻ em được nhìn thấy nằm lẫn trong những đống vật dụng ngổn ngang.
Tổng chưởng lý Ohio Andy Wilson cho biết các điều tra viên phải đeo khẩu trang khi vào hiện trường. Bên trong là những đống rác chất cao đến mức họ không thể tiếp cận toàn bộ ngôi nhà.
"Vụ án này tiếp tục hé lộ những điều kiện sống không thể tưởng tượng nổi mà các em phải chịu đựng. Tôi đã nói hôm qua rằng hiện trường là hiện thân của cái ác, và những bằng chứng thu được sau đó chỉ càng củng cố nhận định ấy", ông nói.
Joseph Stewart, 60 tuổi, sống cách hiện trường chỉ ba căn nhà, nói ông chưa từng nhìn thấy trẻ em ở đây trong suốt 6 năm qua. Josh O’Dell, một người dân khác, nói căn nhà "trông như bị bỏ hoang" và ông cũng chưa bao giờ thấy trẻ em chơi ngoài sân.
Ngày 2/7, toàn bộ cửa sổ và cửa ra vào căn nhà đã được bịt kín bằng ván gỗ. Những dải băng phong tỏa của cảnh sát vẫn còn đó, cùng những đống rác chất cao quanh khuôn viên. Sân gỗ phía sau chất đầy lốp xe cũ, ghế ăn trẻ em và nhiều phế liệu khác.
Cảnh sát đến căn nhà khi thực hiện lệnh khám xét trong một cuộc điều tra riêng rẽ về cáo buộc bạo lực gia đình, không phải vì nhận được tin báo về 16 đứa trẻ bị nhốt trong điều kiện sống tồi tệ như vậy.
Học khu hạt Vinton chưa từng ghi nhận hồ sơ nhập học của bất kỳ trẻ nào liên quan đến căn nhà này. Cơ quan chức năng cho rằng gia đình đã chuyển chỗ ở nhiều lần trong khoảng hai thập kỷ, tránh tạo ra hồ sơ y tế hoặc giấy tờ với cơ quan công quyền. "Họ rất giỏi trong việc che giấu những đứa trẻ", Tổng chưởng lý Wilson nói.
Theo cảnh sát trưởng hạt Vinton Ryan Cain, nhiều đứa trẻ chỉ có thể giao tiếp rất hạn chế, thậm chí có em hoàn toàn không thể nói chuyện. Công tố viên William Archer cho biết đứa trẻ lớn nhất bị khuyết tật phát triển và thậm chí không thể đánh vần tên của mình. Tổng chưởng lý Wilson mô tả những đứa trẻ khi được giải cứu "gần như giống động vật hoang dã".
4 người lớn trong gia đình gồm Gary Siders Jr., Elizabeth Siders, Gary Siders Sr. và Christina Siders bị bắt với cáo buộc gây nguy hiểm cho trẻ em. Tất cả không nhận tội và được ấn định mức bảo lãnh tại ngoại 300.000 USD mỗi người.
Từ trên xuống, trái qua phải: Gary Siders Sr., Christine Siders, Elizabeth Siders và Gary Siders Jr. Ảnh: AP
Luật sư Thomas Stolly cho biết Elizabeth là mẹ của toàn bộ 16 đứa trẻ. Cô kết hôn khi 15 tuổi, nghỉ học sau lớp 11, chồng làm tài xế giao đồ ăn. Nghi phạm khai rằng 16 người con đều chào đời tại bệnh viện trong khu vực, song chưa rõ các em có được khám sức khỏe định kỳ sau khi sinh hay không.
Stolly nói thân chủ "khóc và kiệt sức" khi ông gặp cô trong trại giam. Câu hỏi đầu tiên của Elizabeth không phải khi nào được trả tự do, mà là các con có an toàn không, đang ở đâu và bao giờ cô có thể gặp lại chúng.
Văn phòng công tố chưa cung cấp chứng cứ cho Stolly, nên ông cho rằng còn quá sớm để đồng tình với cách Tổng chưởng lý Wilson mô tả những gì xảy ra trong căn nhà là "sự độc ác tột cùng".
Jacqueline Yahn, phó giáo sư Đại học Ohio chuyên nghiên cứu giáo dục nông thôn và nghèo đói, cho rằng việc các em không đến trường và gần như không tiếp xúc với hệ thống y tế khiến mọi dấu hiệu bất thường đều bị bỏ lỡ.
"Khi trẻ bị cô lập và không tham gia các hoạt động xã hội, sẽ không dễ nhận ra dấu hiệu cảnh báo. Các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ tồn tại là có lý do, bởi chúng giúp theo dõi sự phát triển và tình trạng của trẻ em", bà nói.
Quan chức Ukraine nói Nga đang dùng lượng lớn UAV tự sát Molniya với hệ thống nhắm mục tiêu bằng AI để tập kích các địa điểm ở tỉnh Zaporizhzhia.
"Đây là biến thể Molniya tự hành được trang bị AI. Nga bắt đầu sử dụng chúng trên diện rộng tại tỉnh Zaporizhzhia", Serhiy Beskrestnov, chuyên gia tác chiến điện tử kiêm cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 3/7, kèm hình ảnh dường như chụp từ drone đánh chặn.
Beskrestnov nhận định mẫu Molniya mới có tiết diện phản xạ radar và tín hiệu hồng ngoại rất nhỏ, gần như không phát sóng điện từ nhờ khả năng tự vận hành và không cần kết nối với người điều khiển. Ông cảnh báo các hệ thống phát hiện máy bay không người lái (UAV) của Ukraine hiện nay không đủ năng lực để cung cấp cảnh báo đối với khí tài này.
UAV Molniya của Nga trong ảnh công bố ngày 3/7. Ảnh: Facebook/Serhiy Beskrestnov
Cố vấn Beskrestnov trước đó thông báo một UAV Molniya không có ăng-ten điều khiển đã tập kích cơ sở tại Ukraine. "Trên phi cơ chỉ có camera và máy tính. UAV có thể tự động điều chỉnh hướng bay, xác định mục tiêu và tấn công", ông cho hay.
Công nghệ này từng xuất hiện trên UAV V2 của Nga, do các kỹ sư dùng nó để huấn luyện mạng thần kinh nhân tạo. "Chúng tôi đã phát hiện những chiếc Molniya được lắp đặt thiết bị tương tự, đây là dấu hiệu xấu", ông đánh giá, kêu gọi binh sĩ Ukraine thông báo về bất cứ UAV hoặc bộ phận nào mà họ tìm thấy.
Thông tin được công bố sau khi Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) nhận định Nga đã nâng cấp đáng kể dòng Molniya, chế tạo biến thể Molniya-2R thành phi cơ trinh sát chuyên dụng.
Thay vì mang đầu đạn sát thương, Molniya-2R được lắp máy tính Raspberry Pi 5, camera ổn định với zoom quang học 10x và thiết bị đầu cuối Starlink để truyền dữ liệu.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Máy tính mạch trên UAV Molniya được cho là tích hợp AI nhắm mục tiêu trong ảnh công bố ngày 1/7. Ảnh: Facebook/Serhiy Beskrestnov
UAV giá rẻ Molniya được làm từ gỗ dán và nhựa xốp, có thể lắp ráp tại chỗ trong khoảng ba giờ với chi phí 300 USD. Mỗi chiếc có tầm bay 30 km, tốc độ tối đa 80 km/h và thời gian hoạt động 40 phút.
Nga từng triển khai Molniya mang thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) trên lưng, biến phi cơ trở thành UAV hoạt động theo nguyên lý "mẹ - con". Sau khi Molniya bay sâu vào phòng tuyến đối phương, drone FPV sẽ rời UAV mẹ để tìm kiếm và tấn công mục tiêu.
Các kỹ sư Nga còn lắp bộ thu phát tín hiệu Starlink lên Molniya, cho phép điều khiển UAV từ khoảng cách rất xa, ngoài tầm kết nối vô tuyến truyền thống. Kết nối này còn giúp phi cơ kháng nhiễu tốt hơn và hạn chế một trong những biện pháp đối phó UAV phổ biến nhất hiện nay.
Amy Coney Barrett, thẩm phán được ông Trump bổ nhiệm, đã hai lần bỏ phiếu bác đề xuất về bầu cử và quyền công dân của Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa.
Tòa án Tối cao hôm 29/6 đã phán quyết rằng bang Mississippi có thể tiếp tục kiểm đếm một số phiếu bầu vắng mặt nhận được sau ngày bầu cử, bác bỏ lập luận của đảng Cộng hòa cho rằng những phiếu bầu đó không hợp lệ theo luật liên bang.
Phán quyết được đưa ra với tỷ lệ 5 phiếu thuận và 4 phiếu chống. Bà Amy Coney Barrett, thẩm phán được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào năm 2020, đã bỏ phiếu ủng hộ, giúp phán quyết này nhận được đa số đồng thuận cùng với Chánh án John Roberts, các thẩm phán Sonia Sotomayor, Elena Kagan và Ketanji Brown Jackson.
Bà Barrett cho rằng luật liên bang quy định ngày bầu cử là thời hạn cuối cùng để cử tri đưa ra lựa chọn, chứ không đưa ra tiêu chuẩn cụ thể về thời điểm nhận phiếu để công nhận một lá phiếu là hợp lệ. Phán quyết đã giáng một đòn mạnh vào những nỗ lực của ông Trump và đảng Cộng hòa nhằm hạn chế việc bỏ phiếu qua thư trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Nữ thẩm phán Tòa án Tối cao Amy Coney Barrett trong cuộc phỏng vấn tại Thư viện và Bảo tàng Tổng thống Nixon ở California, ngày 10/9/2025. Ảnh: Orange County Register
Tòa án Tối cao Mỹ gồm 9 thẩm phán, với 6 người theo khuynh hướng bảo thủ, được bổ nhiệm dưới thời các tổng thống đảng Cộng hòa và 3 người theo khuynh hướng tự do, được bổ nhiệm dưới thời các tổng thống đảng Dân chủ. Do đó, các quyết sách của ông Trump vốn được kỳ vọng nhận được sự ủng hộ của Tòa án Tối cao. Việc bà Barrett phản đối đề xuất của ông Trump đã gây nỗi thất vọng lớn, khiến bà nhanh chóng trở thành mục tiêu chỉ trích của các nhà bình luận và chính trị gia bảo thủ.
Jason Snead, giám đốc điều hành Dự án bầu cử trung thực, nhóm ủng hộ các luật bầu cử nghiêm ngặt hơn, ra tuyên bố nói rằng phán quyết này "vô cùng đáng thất vọng và sai lầm".
"Tòa án đã bỏ lỡ một cơ hội lớn để củng cố tính toàn vẹn của cuộc bầu cử. Như Thẩm phán Alito đã nêu rõ trong ý kiến phản đối của mình, việc chứng kiến các lá phiếu được gửi đến sau ngày bầu cử và làm thay đổi kết quả các cuộc đua chỉ làm tổn hại lòng tin của công chúng vào hệ thống của chúng ta", ông Snead nói thêm.
Cựu Ủy viên bầu cử Liên bang Hans von Spakovsky, hiện là chuyên gia tại Viện Edwin Meese III về Quy tắc Pháp luật của tổ chức phi chính phủ bảo thủ Advancing American Freedom, cũng gọi phán quyết này là "sự thất vọng lớn", có nguy cơ làm suy yếu hơn nữa niềm tin của người Mỹ vào tính toàn vẹn của cuộc bầu cử.
Phát biểu tại Nhà Trắng vào chiều 29/6, ông Trump cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao là "cho người dân thêm thời gian để bỏ phiếu bất hợp pháp". Ông Trump thường xuyên đưa ra cáo buộc rằng các cuộc bầu cử ở Mỹ đã bị tha hóa bởi gian lận cử tri quy mô lớn nhưng không đưa ra bằng chứng.
Theo luật bầu cử Mississippi, cử tri vắng mặt - bao gồm người cao tuổi và sinh viên - được phép bỏ phiếu qua thư nếu lá phiếu được đóng dấu bưu điện muộn nhất vào ngày bầu cử, và gửi tới nơi trong vòng 5 ngày sau đó. Sự thay đổi này, được thực hiện vào năm 2020 trong đại dịch Covid-19, đã được thông qua gần như nhất trí tại cơ quan lập pháp Mississippi và được Thống đốc Tate Reeves, thành viên đảng Cộng hòa, ký thành luật.
Tòa án Tối cao Mỹ ở Washington DC. Ảnh: Reuters
Hôm 30/6, thẩm phán Amy Coney Barrett một lần nữa cùng Chánh án John Roberts và ba thẩm phán theo đường lối tự do bỏ phiếu bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống Trump về ngăn cấp quyền công dân cho trẻ em sinh ra tại Mỹ. Họ ủng hộ quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ, viện dẫn Tu chính án thứ 14.
Chánh án Roberts chỉ ra rằng ngay từ đầu, những người cha lập quốc của nước Mỹ đã chủ trương mở cửa đón nhận người nước ngoài đến cư trú, dù là ngắn hạn hay dài hạn. Ông nhấn mạnh, đối với một quốc gia cấu thành từ dân nhập cư, việc áp dụng rộng rãi nguyên tắc jus soli (quyền công dân theo nơi sinh) càng mang ý nghĩa quan trọng.
"Nền Cộng hòa non trẻ đã thu hút hàng chục nghìn người di cư từ cựu thế giới, người Scotland-Ireland, người Pháp, người Đức, người xứ Wales và nhiều người khác, một số định ở lại trong thời gian ngắn, số khác lại hy vọng gắn bó cả đời", ông viết. "Bất kể ý định của họ là gì, họ đều có thể chắc chắn một điều: con cái họ sinh ra sẽ trở thành công dân Mỹ".
Hai thẩm phán bảo thủ Alito và Thomas kịch liệt phản đối quan điểm này. Ông Thomas lập luận rằng Điều khoản Quyền công dân luôn được hiểu một cách nhất quán là không áp dụng cho con cái của những người nước ngoài lưu trú tạm thời.
Thẩm phán Alito cho rằng phe đa số đã mắc "sai lầm nghiêm trọng" trong "một trong những phán quyết quan trọng nhất trong lịch sử" của Tòa án Tối cao.
Ông Trump nhận xét phán quyết này "quá tệ", nhưng lưu ý rằng quốc hội có thể "dễ dàng bù đắp" thông qua luật pháp. Khi được hỏi về khả năng sửa đổi hiến pháp, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết còn quá sớm để nói về điều đó.
Những lời chỉ trích tiếp tục đổ dồn về bà Barrett. "Liệu tôi có nghĩ bà ấy đã sai lầm khi đưa ra phán quyết đó không? Có", Phó Tổng thống JD Vance nói.
"Amy Coney Barrett là một kẻ phản bội", nhà bình luận bảo thủ Megyn Kelly chỉ trích gay gắt trong chương trình phát thanh trên sóng SiriusXM. "Bà ta liên tục đứng về phe cánh tả."
"Tôi nghĩ sai lầm lớn nhất là từng ủng hộ Amy Coney Barrett", Mike Davis, đồng minh thân cận của ông Trump, người đứng đầu tổ chức phi chính phủ bảo thủ Dự án Điều khoản III, nói. "Bà ấy là một thảm họa của Tòa án Tối cao".
Bà Barrett không lên tiếng về những chỉ trích này. Nhưng ngay từ buổi lễ nhậm chức tại Nhà Trắng vài năm trước, nữ thẩm phán đã khẳng định lập trường độc lập của mình.
"Lời thề thiêng liêng mà tôi tuyên đọc tối nay có nghĩa là tôi sẽ thực thi công lý một cách vô tư, không sợ hãi, hoàn toàn độc lập với các nhánh quyền lực chính trị cũng như sở thích cá nhân của chính mình", bà Barrett tuyên bố.
Hoàng Lan (Theo Reuters, Fox News, The Hill, CNBC)
Các cuộc tập kích bằng UAV của Ukraine nhằm vào hệ thống lọc dầu và kho nhiên liệu đang đẩy Nga vào khủng hoảng xăng dầu nghiêm trọng.
"Tôi rất lo ngại về tình cảnh bất định, không biết tình hình này sẽ đi về đâu", một phụ nữ tên Irina nói với Al Jazeera khi xếp hàng chờ đổ xăng tại trạm xăng ở thủ đô Moskva của Nga.
Những hàng xe nối dài trước các trạm xăng đang trở thành hình ảnh quen thuộc ở nhiều thành phố lớn tại Nga những ngày qua, khi người dân đổ xô tìm nơi còn nhiên liệu. Họ kiên nhẫn chờ đợi, nhưng cũng không giấu nổi lo lắng.
"Tôi sợ rằng mọi thứ sẽ tồi tệ hơn nếu cuộc khủng hoảng này khiến các ngành công nghiệp lớn phải đóng cửa", Igor, người cũng đang chờ đổ xăng, nói. Cả anh và Irina đều từ chối tiết lộ họ của mình.
Tại vùng vành đai ngũ cốc ở miền nam nước Nga, một số nông dân lo ngại sẽ không thể thu hoạch vụ mùa đúng hạn vì thiếu nhiên liệu để vận hành máy móc. Có người cho biết phải lái máy gặt đến tận cây xăng, sau khi bị nhân viên bán hàng từ chối bơm nhiên liệu vào can nhựa vì lo ngại đầu cơ.
Ôtô xếp hàng dài tại trạm bơm của Rosneft tại Rostov-on-Don, miền nam nước Nga, ngày 23/6. Ảnh: Reuters
Nhiều video lan truyền trên mạng xã hội Nga ghi lại cảnh tài xế cãi vã, thậm chí xô xát khi chờ đến lượt đổ xăng. Theo dữ liệu tìm kiếm của Yandex được trang iPhones.ru dẫn lại, số lượt tìm kiếm cụm từ "cách hút xăng từ bình" đã tăng từ 697 lên hơn 9.300 chỉ sau một tháng.
Một video thu hút nhiều lượt xem có tiêu đề "Đỉnh cao xa xỉ năm 2026" cho thấy một người đàn ông cẩn thận rót xăng từ bình chứa vào chiếc máy cắt cỏ rồi hài hước nói: "Thế mới là đại gia. Giờ ai còn có thể làm được như vậy?"
Tình trạng thiếu hụt xăng dầu tại Nga diễn ra sau nhiều tháng Ukraine liên tục tiến hành các đòn tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào hạ tầng năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ Nga, trong đó có các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu. Giới lãnh đạo Ukraine gọi đó là "lệnh trừng phạt tầm xa", được triển khai nhằm gia tăng sức ép buộc Moskva chấp nhận đàm phán.
Ban đầu, giới chức Nga cho rằng tình trạng thiếu hụt xăng dầu chỉ là những điểm nghẽn cục bộ. Tuy nhiên, ngày 28/6, Tổng thống Vladimir Putin lần đầu thừa nhận nhiều khu vực đang đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu và cam kết có biện pháp ổn định thị trường. Ông nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nguồn cung cho lĩnh vực nông nghiệp, bởi "mùa thu hoạch phụ thuộc vào điều đó".
Sản lượng xăng của Nga đã giảm khoảng 25% sau khi hàng loạt nhà máy lọc dầu phải dừng hoạt động. Việc nguồn cung bị gián đoạn khiến nhiều địa phương ở Nga bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế bán nhiên liệu và giá xăng tại nhiều khu vực cũng tăng mạnh.
Nga đang áp dụng phân phối nhiên liệu theo định mức trên phạm vi cả nước. Tại nhiều địa phương, mỗi tài xế chỉ được đổ khoảng 20-30 lít xăng một lần và phải bơm trực tiếp vào bình. Việc đổ nhiên liệu vào can nhựa bị cấm tại nhiều nơi.
Tại thành phố Sevastopol ở bán đảo Crimea, giá xăng tăng 30% chỉ trong một tuần. Giá xăng trung bình toàn quốc ở Nga tuần trước là 72,38 ruble (gần 1 USD) mỗi lít. Tuy nhiên, Reuters ghi nhận giá xăng tại một số khu vực thiếu nhiên liệu có thời điểm lên tới hơn187 ruble (khoảng 2,42 USD) mỗi lít.
Khói đen bốc lên ở nhiều địa điểm tại Moskva sau đòn tập kích của Ukraine ngày 18/6. Video: X/@ZelenskyyUa
Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết chính phủ đang triển khai các biện pháp khắc phục. Ông nói nhập khẩu nhiên liệu là một trong những biện pháp quan trọng để ổn định thị trường.
Reuters dẫn nguồn thạo tin tiết lộ Nga đã bắt đầu nhập khẩu 60.000-80.000 tấn xăng từ Ấn Độ bằng đường biển và có kế hoạch nâng tổng lượng nhập khẩu lên khoảng 400.000 tấn mỗi tháng, đồng thời thỏa thuận với Kazakhstan để nhập 50.000 tấn xăng trong tháng 7 và tháng 8. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 1/7 xác nhận Moskva đang tích cực đàm phán nhập khẩu xăng dầu với một số đối tác ở mức giá phù hợp.
Hạ viện Nga tuần trước đã thông qua luật sửa đổi về thuế, cho phép chính phủ trợ cấp đối với xăng nhập khẩu. Nga trước đó cũng đã cấm xuất khẩu xăng và nhiên liệu hàng không, đồng thời đang cân nhắc mở rộng lệnh cấm sang dầu diesel. Giới chức còn nới lỏng các tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu, cho phép lưu thông một số loại xăng có chất lượng thấp hơn trên thị trường nội địa.
Bồn chứa dầu tại khu vực Moskva phát nổ trong cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine hôm 16/6. Ảnh: Meduza
Stanislav Mitrakhovich, chuyên gia thuộc Quỹ An ninh Năng lượng Quốc gia của Đại học Tài chính Nga, cho rằng nhu cầu nhiên liệu "theo mùa cao điểm" cũng góp phần khiến tình hình thêm trầm trọng, đặc biệt tại những khu vực không có nhà máy lọc dầu.
Tác động dây chuyền đang dần xuất hiện trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Các nhà phân tích dự báo giá nhiên liệu tăng sẽ kéo theo chi phí vận tải cao hơn, từ đó đẩy giá hàng hóa và dịch vụ leo thang.
Mitrakhovich cảnh báo tình hình có thể nghiêm trọng hơn nữa ở các vùng gần tiền tuyến, nơi lệnh hạn chế bán nhiên liệu đã được áp dụng từ lâu. Ông cho rằng diễn biến tiếp theo của cuộc khủng hoảng sẽ phụ thuộc vào việc bên nào chiếm được ưu thế trong thời gian tới: năng lực tập kích bằng UAV tầm xa của Ukraine, hay năng lực phòng không của Nga.
Trong khi đó, Tổng thống Putin ngày 28/6 vẫn khẳng định tình hình "chưa đến mức nghiêm trọng", dù thừa nhận các cuộc tấn công từ Ukraine đang gây ra "một mức thiếu hụt nhiên liệu nhất định". Ông kêu gọi các cơ quan liên quan tăng cường sản xuất và phát triển các hệ thống phòng không phù hợp, đồng thời khẩn trương sửa chữa những nhà máy lọc dầu đã hư hại.
