IRGC công bố danh sách tập đoàn công nghệ có thể hứng chịu đòn trả đũa tại Trung Đông nếu Mỹ - Israel tiếp tục hạ sát các lãnh đạo Iran.
"Những thành tố chủ lực trong thiết kế và truy dấu mục tiêu ám sát đều do các công ty công nghệ và trí tuệ nhân tạo của Mỹ phát triển. Để đáp trả hành động khủng bố của đối phương, mọi cơ sở của những công ty này sẽ bị xem là mục tiêu chính đáng", Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 31/3 cảnh báo.
Trong danh sách 17 công ty bị đe dọa có những cái tên lớn trong lĩnh vực công nghệ của Mỹ như Apple, Microsoft, Google, Meta, IBM, HP, Intel, Tesla, Boeing và tổ chức tài chính JP Morgan.
IRGC nhấn mạnh rằng lời đe dọa sẽ trở thành hiện thực nếu các cuộc tấn công nhằm vào lãnh đạo Iran tiếp diễn. Lực lượng này tuyên bố mọi công ty có liên quan chiến sự sẽ phải đối mặt với hành động đáp trả ở mức độ tương xứng. "Bắt đầu từ 20h ngày 1/4, các công ty này nên chờ đợi việc các cơ sở của họ bị phá hủy sau mỗi vụ ám sát tại Iran", IRGC cho biết.
Giới chức quân sự Iran cũng kêu gọi nhân viên các công ty Mỹ tại khu vực "lập tức rời bỏ nơi làm việc", đồng thời khuyến cáo người dân sống gần văn phòng của các doanh nghiệp này di chuyển đến nơi an toàn.
IRGC phóng thử tên lửa hành trình hải quân Ghadr-380 tại Iran tháng 2/2025. Ảnh: AFP
Tuyên bố được đưa ra không lâu sau khi IRGC xác nhận chuẩn tướng Jamshid Eshaghi, người đứng đầu bộ phận ngân sách và tài chính thuộc Bộ Tổng tham mưu lực lượng vũ trang Iran, đã thiệt mạng trong cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành.
Tướng Eshaghi bị Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt vào tháng 2/2025 vì liên quan một mạng lưới quốc tế vận chuyển dầu thô Iran. Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc Iran dùng với doanh thu từ hoạt động này để tài trợ các lực lượng vũ trang thân Tehran tại khu vực như Hamas, Houthi và Hezbollah.
Nhiều lãnh đạo quan trọng của Iran đã Israel và Mỹ hạ sát trong các đợt không kích, trong đó có cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và gần đây là cựu lãnh đạo bộ máy an ninh quốc gia Ali Larijani.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã phát cảnh báo an ninh đối với công dân tại Arab Saudi, cho biết đang theo dõi các mối đe dọa nhằm vào những địa điểm người Mỹ thường lui tới, bao gồm khách sạn, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục. Nhân viên chính phủ Mỹ được yêu cầu trú ẩn tại chỗ, và công dân được khuyến cáo làm điều tương tự.
Một đánh giá của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) cảnh báo xung đột Iran có thể gây tác động kinh tế nghiêm trọng trên toàn Trung Đông, với GDP của các nước Arab trong khu vực có thể giảm tới 6%.
Báo cáo ước tính thiệt hại kinh tế khoảng 120-194 tỷ USD, do gián đoạn dòng chảy năng lượng, các tuyến thương mại và thị trường tài chính. Khoảng 4 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói khi giá năng lượng và lương thực tăng cao. Riêng Iran có thể đối mặt suy giảm kinh tế tới 10%, với hàng triệu người bị ảnh hưởng khi hạ tầng năng lượng và hoạt động thương mại bị gián đoạn.
Đòn trả đũa của Iran có thể đã khiến Mỹ và đồng minh khai hỏa hơn 2.400 tên lửa đánh chặn, gần bằng tổng kho dự trữ trước xung đột.
Bloomberg hôm 30/3 ước tính Iran đã phóng gần 1.200 tên lửa đạn đạo và 4.000 máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Shahed nhằm vào những nước vùng Vịnh kể từ khi xung đột bùng phát. Số liệu dựa trên thống kê do giới chức các nước này công bố, vốn được đánh giá là chưa đầy đủ.
Thông tin được công bố sau khi vùng Vịnh hứng chịu những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo dữ dội nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Chỉ trong ngày 28-29/3, lực lượng Iran đã tiến hành tới 40 lần phóng tên lửa đạn đạo, nhiều gấp đôi mức trung bình hàng ngày trong giai đoạn trước đó.
Giới chuyên gia đánh giá xung đột hiện tại đang bào mòn đáng kể nguồn lực của Mỹ, Israel và các đồng minh khu vực, trong đó tiêu hao nghiêm trọng nhất là tên lửa phòng không.
Khoảnh khắc tổ hợp Patriot khai hỏa đối phó tên lửa đạn đạo Iran trong video công bố ngày 11/3. Video: X/Clash Report
Chiến thuật đánh chặn tên lửa đạn đạo thường được Mỹ và đồng minh áp dụng là "bắn - bắn - quan sát", tức là mỗi khẩu đội sẽ phóng hai đạn liên tiếp nhằm vào một mục tiêu và theo dõi kết quả. Nếu không hạ được mục tiêu, khẩu đội sẽ tiếp tục khai hỏa theo phương thức trên.
Chiến thuật này bảo đảm tỷ lệ hạ mục tiêu rất cao, nhưng tốc độ tiêu hao tên lửa cũng nhanh hơn nhiều so với phương thức "bắn - quan sát - bắn".
"Điều này đồng nghĩa Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã khai hỏa ít nhất 2.400 quả đạn đánh chặn, thậm chí nhiều hơn, để đối phó tên lửa đạn đạo Iran trong hơn một tháng xung đột. Phần lớn trong số này là đạn PAC-3 và PAC-2 GEM-T của tổ hợp Patriot.", cây bút Gerry Doyle của Bloomber cho hay.
Dữ liệu từ các Thỏa thuận Bán Vũ khí Quân sự Nước ngoài (FMS) được Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt, cũng như ước tính của 3 chuyên gia và một nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình, cho thấy các nước vùng Vịnh sở hữu chưa đến 2.800 tên lửa Patriot trước khi xung đột bùng phát.
Tài liệu FMS chỉ cho thấy lượng tên lửa được khách hàng đề xuất mua hoặc Bộ Ngoại giao Mỹ duyệt bán, trong khi số vũ khí bàn giao trên thực tế có thể thấp hơn. Nỗ lực bù đắp tiêu hao tên lửa của các nước vùng Vịnh cũng được đánh giá là rất khó khăn, do nhu cầu cao và hạn chế về tốc độ chế tạo.
Đạn đánh chặn của Israel hướng về tên lửa đạn đạo của Iran ngày 28/2. Ảnh: Reuters
Nhà sản xuất Lockheed Martin hiện chế tạo được khoảng 650 tên lửa PAC-3 mỗi năm và đã ký thỏa thuận để tăng sản lượng lên 2.000 vào năm 2030. Tập đoàn này hàng năm cũng xuất xưởng khoảng 96 tên lửa cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) và đã ký hợp đồng để mở rộng công suất lên 400 quả mỗi năm.
"Nếu không có sự hỗ trợ tích cực của Mỹ, hầu hết quốc gia vùng Vịnh sẽ không còn gì để tự vệ", Kelly Grieco, chuyên gia về chính sách quốc phòng tại Trung tâm Stimson có trụ sở tại Mỹ, cảnh báo.
Tuy nhiên, ngay cả quân đội Mỹ dường như cũng gặp khó trong quá trình lấp khoảng trống phòng thủ tại Trung Đông.
Washington Post ngày 25/3 dẫn ba nguồn tin tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều chuyển đến Trung Đông một số tên lửa đánh chặn được đặt mua theo chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) do NATO triển khai từ năm ngoái.
Hai quan chức giấu tên thêm rằng Lầu Năm Góc đã thông báo cho quốc hội Mỹ về ý định dùng khoảng 750 triệu USD từ quỹ PURL để bổ sung kho dự trữ của quân đội Mỹ, thay vì gửi thêm vũ khí cho Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định chủ trương "đảm bảo lực lượng Mỹ cùng các đồng minh, đối tác có những gì cần thiết để chiến đấu và chiến thắng", nhưng từ chối bình luận chi tiết về thông tin.
"Tốc độ tiêu hao vũ khí tiên tiến nhanh chóng cho thấy Mỹ tin rằng sẽ không nổ ra xung đột với đối thủ ngang tầm trong tương lai gần hoặc có thể nhanh chóng đánh bại Iran. Đây là điều rất thú vị về mặt chiến lược, thể hiện chính quyền Tổng thống Trump coi Iran là vấn đề quan trọng nhất và sẵn sàng đánh cược tất cả để giành chiến thắng", Peter Layton, cựu sĩ quan không quân Australia đang làm việc tại Viện Nghiên cứu châu Á Griffith, cho biết.
Tên lửa đạn đạo Iran lao xuống thành phố Dimona, Israel tối 21/3. Video: BRICS News
"Trong ngắn hạn, chiến dịch nhằm vào Iran là thành công về mặt quân sự và chiến thuật đối với Mỹ. Tuy nhiên, tốc độ tiêu hao tên lửa Patriot cùng các vũ khí đánh chặn khác, kết hợp với sản lượng không đủ bù đắp, sẽ tạo ra điểm yếu về mặt chiến lược trong trung hạn", Claudia Major, chuyên gia thuộc Quỹ German Marshall tại Mỹ, nêu quan điểm.
Kho dự trữ tên lửa phòng không của Israel cũng bị đặt dấu hỏi khi xung đột đã bước sang tháng thứ hai.
Trang tin Semafor hồi giữa tháng 3 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nhận định kho vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo của Israel "đang thấp đến mức nguy hiểm", vào thời điểm chiến sự mới chỉ diễn ra được hai tuần. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó tuyên bố "không thiếu tên lửa phòng không" để đối phó các cuộc tấn công của Iran và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.
Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) hôm 24/3 công bố báo cáo ước tính Israel, Mỹ và đồng minh đã dùng 11.294 quả đạn các loại với tổng trị giá 26 tỷ USD trong 16 ngày đầu xung đột. "Đặc biệt, kho tên lửa chính xác và đạn đánh chặn tầm xa đang cạn kiệt", RUSI nhận định.
Thời gian chế tạo kéo dài và chi phí cao của tên lửa hiện đại như Arrow càng khiến nguy cơ cạn vũ khí đánh chặn trở nên nghiêm trọng. Mỗi tên lửa Arrow-2 có giá khoảng 1,5 triệu USD, con số này với mẫu Arrow-3 là hai triệu USD.
Lưới phòng không đa tầng bảo vệ lãnh thổ Israel. Bấm vào để xem chi tiết
Israel không tiết lộ quy mô kho dự trữ tên lửa và tốc độ sản xuất, nhưng giới chuyên gia cho rằng nước này cần 2-3 năm để bù đắp lượng tên lửa đã tiêu hao trong những xung đột trước đây, chưa kể tới chiến sự hiện tại.
"Nút thắt cổ chai không phải là tiền bạc, mà là giới hạn của ngành công nghiệp. Không thể mở rộng quy mô dây chuyền như nhà máy sản xuất iPhone. Những loại tên lửa này chỉ dành cho mối đe dọa tồi tệ nhất và nguồn cung không bao giờ dồi dào", trung tá Mỹ Jahara Matisek, đồng tác giả báo cáo của RUSI, cho biết.
Các quan chức Mỹ cho biết binh sĩ Sư đoàn Dù 82 đã đến Trung Đông, nhằm chuẩn bị cho các kịch bản tác chiến trong tương lai.
Hãng thông tấn Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ am hiểu tình hình hôm 30/3 cho biết lực lượng lính dù triển khai ở Trung Đông sẽ gồm một lữ đoàn chiến đấu, một phần bộ chỉ huy sư đoàn cùng các đơn vị hậu cần và hỗ trợ. Không rõ địa điểm đóng quân của lực lượng này.
Một trong hai quan chức thêm rằng Mỹ chưa ra quyết định về đổ quân vào Iran, song động thái triển khai một phần Sư đoàn Dù 82 sẽ giúp tăng cường lực lượng cho những chiến dịch ở khu vực trong tương lai.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Binh sĩ Sư đoàn Dù 82 Mỹ diễn tập tại căn cứ Fort Polk, bang Louisiana, tháng 11/2022. Ảnh: US Army
Báo New York Times hôm 23/3 dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên cho biết lữ đoàn được xem xét điều tới Trung Đông là "Lực lượng Phản ứng Tức thời", gồm khoảng 3.000 quân nhân và có khả năng sẵn sàng lên đường đến mọi nơi trên thế giới trong vòng 18 giờ kể từ khi nhận lệnh.
Hãng thông tấn AP sau đó dẫn ba nguồn thạo tin cho biết quân đội Mỹ đang chuẩn bị điều động ít nhất 1.000 quân nhân thuộc Sư đoàn Dù 82 đến Trung Đông.
Sư đoàn Dù 82 là đơn vị đột kích có sức cơ động cao của lục quân Mỹ, chuyên thực hiện các chiến dịch nhảy dù và đổ bộ đường không, chiếm giữ sân bay và bảo vệ khu vực trong lúc chờ lực lượng tăng viện. Nhược điểm của đơn vị này là không mang theo thiết bị hạng nặng, như xe tăng và thiết giáp, nên thiếu khả năng phòng vệ trong trường hợp đối phương phản công quy mô lớn.
Lực lượng Phản ứng Tức thời của Sư đoàn Dù 82 đã nhiều lần được điều động những năm gần đây, trong đó có đến Trung Đông hồi tháng 1/2020 sau vụ đại sứ quán Mỹ ở Baghdad bị tấn công, tới Afghanistan hồi tháng 8/2021 để hỗ trợ sơ tán và tới Đông Âu vào năm 2022 để trợ giúp hoạt động tại Ukraine.
Truyền thông Mỹ đầu tháng 3 đưa tin về các cuộc thảo luận trong chính quyền Tổng thống Trump liên quan tới chiến dịch chiếm đảo Kharg, được coi là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran. Giới chức Mỹ còn được cho là cân nhắc khả năng triển khai lực lượng vào lãnh thổ Iran để lấy uranium đã làm giàu hoặc đảm bảo an toàn cho tàu dầu đi qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng đổ quân vào đảo Kharg sẽ là động thái leo thang mạnh, đòi hỏi chiến dịch quy mô lớn, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng, thậm chí cả ở trong nội bộ nước Mỹ.
Chỉ riêng tiếp cận hòn đảo cũng đã vô cùng nguy hiểm, do lực lượng đổ bộ sẽ phải di chuyển qua eo biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa. Điều này cũng khiến lực lượng Mỹ lọt vào tầm ngắm của tên lửa đạn đạo, diệt hạm và máy bay không người lái, những vũ khí sẽ được phóng liên tục từ bờ biển và sâu trong đất liền.
Kuwait nói rằng Iran đã nhắm trực tiếp vào một tàu chở dầu của nước này ở UAE, gây hỏa hoạn và nguy cơ tràn dầu.
"Tàu chở dầu thô cỡ lớn Al Salmi của Kuwait đã bị Iran tập kích có chủ đích khi đang neo tại cảng Dubai của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE)", hãng thông tấn quốc gia Kuwait KUNA dẫn thông báo từ công ty dầu khí nhà nước KPC cho biết hôm nay.
Vụ tấn công khiến tàu Al Salmi bốc cháy và bị hư hỏng một phần thân vỏ. Con tàu khi đó đã được bơm đầy dầu và có nguy cơ tràn dầu ra vùng biển xung quanh. 24 thành viên thủy thủ đoàn đã thoát hiểm, không có thương vong.
Tàu chở dầu Al Salmi của Kuwait. Ảnh: X/Osinttechnical
Giới chức Dubai xác nhận xảy ra một sự việc liên quan đến máy bay không người lái (UAV) và một tàu chở dầu Kuwait tại vùng biển Dubai. Văn phòng Truyền thông Dubai thông báo "các đội chữa cháy trên biển đang nỗ lực hành động để kiểm soát đám cháy".
Giới chức Iran chưa lên tiếng về cáo buộc.
Tàu chở dầu thô Al Salmi được đóng năm 2011, có chiều dài 332 m, chiều rộng 60 m và trọng tải toàn phần gần 320.000 tấn.
Vị trí Kuwait và các nước vùng Vịnh. Đồ họa: Guardian
Kuwait đã liên tiếp hứng chịu các đợt tấn công kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2. Trong đêm 28/3, quân đội Kuwait phát hiện 14 tên lửa và 12 UAV xâm nhập không phận. Một số vũ khí đã nhắm vào căn cứ quân sự ở nước này, khiến 10 binh sĩ bị thương.
Quân đội Kuwait ngày 31/3 cũng thông báo rằng lực lượng phòng không đang ứng phó "với các đợt tấn công thù địch bằng UAV và tên lửa".
Bộ Ngoại giao Iran cho rằng đề xuất ngừng bắn 15 điểm mà Mỹ đưa ra là "phi thực tế, vô lý và quá đáng", trái ngược với tuyên bố của ông Trump.
Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, hôm nay cho biết hiện chưa có cuộc đàm phán trực tiếp nào giữa Mỹ và Iran, nhưng Tehran đã nhận được các thông điệp từ bên trung gian cho thấy Washington sẵn sàng đàm phán.
"Lập trường của Iran rất rõ ràng ngay từ đầu, và chúng tôi biết rõ đang xem xét khuôn khổ đàm phán nào. Đề xuất được chuyển cho chúng tôi là phi thực tế, vô lý và quá đáng", ông Baghaei nói.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei trong cuộc họp báo tại Tehran ngày 10/2. Ảnh: Xinhua
Bình luận của Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/3 nói Tehran đã chấp nhận "hầu hết" kế hoạch ngừng bắn 15 điểm do Mỹ đề xuất.
Đề xuất 15 điểm này chưa được công khai, nhưng nó được cho là đề cập đến hàng loạt vấn đề như nới lỏng lệnh trừng phạt, hợp tác hạt nhân dân sự, thu hẹp chương trình hạt nhân Iran, việc giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), yêu cầu giới hạn chương trình tên lửa Iran cũng như việc di chuyển của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Theo ông Trump, khung đề xuất đã được chuyển đến Iran thông qua trung gian Pakistan như một phần của các cuộc đàm phán gián tiếp giữa hai nước.
"Tôi tự hỏi có bao nhiêu người ở Mỹ xem xét một cách nghiêm túc chính sách ngoại giao của họ", ông Baghaei nói thêm. "Nhiệm vụ của chúng tôi rất rõ ràng, không như đối phương, vốn luôn thay đổi lập trường".
Ông thêm rằng Iran là bên đang bị tấn công quân sự, nên nước này sẽ tập trung toàn bộ nỗ lực và sức mạnh vào việc tự vệ. Người phát ngôn Baghaei cũng cho hay Iran không tham gia bất kỳ cuộc họp nào gần đây do Pakistan tổ chức với các nước trong khu vực, nhấn mạnh chúng diễn ra trong khuôn khổ mà Tehran không đồng ý.
"Các cuộc họp mà Pakistan tổ chức với các nước láng giềng nằm trong khuôn khổ do chính họ thiết lập và chúng tôi không tham gia khuôn khổ này", ông nói.
Tổng thống Trump sau đó viết trên Truth Social rằng Mỹ đang tiến hành các cuộc "thảo luận nghiêm túc với chế độ mới và hợp lý hơn nhằm chấm dứt chiến dịch tại Iran", đồng thời cảnh báo về hậu quả nếu không đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
"Rất nhiều tiến bộ lớn đã đạt được, nhưng nếu vì bất kỳ lý do nào mà thỏa thuận không sớm được ký kết, dù khả năng cao là sẽ đạt được, và nếu eo biển Hormuz không ngay lập tức mở cửa trở lại, chúng ta sẽ kết thúc 'chuyến lưu trú' êm đềm của mình tại Iran bằng cách cho nổ tung và phá hủy hoàn toàn các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của họ, có thể là cả các nhà máy lọc nước biển, những mục tiêu mà chúng ta cố ý chưa đụng tới", ông Trump viết.
Ngoại trưởng 4 nước Pakistan, Ai Cập, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ hôm 29/3 đã nhóm họp tại Islamabad để tiến hành các cuộc thảo luận ban đầu về xung đột, trong đó chủ yếu tập trung vào các đề xuất mở lại eo biển Hormuz.
Pakistan cuối tuần qua cho biết họ sẵn sàng tổ chức các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran "trong những ngày tới". Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cáo buộc Mỹ vừa phát tín hiệu đàm phán, vừa bí mật lên phương án tấn công trên bộ vào Iran. Ông tuyên bố các binh sĩ Iran đã sẵn sàng đáp trả nếu lính Mỹ tấn công vào nước này.
Chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran trong hơn một tháng qua đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng, làm giá dầu tăng mạnh, thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực lớn khi giao tranh lan rộng và đe dọa các tuyến vận tải chiến lược.
Quân đội Mỹ nguy cơ đối mặt thương vong lớn và bài toán hậu cần hóc búa nếu tiến vào Iran, nơi binh sĩ có thể bị biến thành mục tiêu dễ dàng.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 29/3 cáo buộc Mỹ đang bí mật chuẩn bị kế hoạch tấn công trên bộ, trong khi vẫn công khai phát đi thông điệp về đàm phán và đối thoại.
Washington Post trước đó dẫn nguồn tin từ quan chức Mỹ giấu tên cho biết các cuộc thảo luận trong nội bộ chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề cập khả năng chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran, cũng như tiến hành các cuộc đột kích vào những khu vực ven biển nhằm gỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz.
Binh sĩ thuộc Sư đoàn Không vận 82 chuẩn bị diễn tập nhảy dù tại Fort Bragg, Bắc Carolina, năm 2022. Ảnh: Lục quân Mỹ
Quan chức này cho hay kế hoạch đổ bộ vào Iran đã được Lầu Năm Góc xây dựng trong suốt nhiều tuần qua, giữa lúc hàng nghìn lính thủy đánh bộ và lính dù đang được điều động tới Trung Đông. Hiện chưa rõ liệu Tổng thống Trump sẽ phê duyệt toàn bộ, một phần hay bác bỏ kế hoạch của Lầu Năm Góc.
Nếu Tổng thống Trump bật đèn xanh, Mỹ có thể sớm triển khai hơn 17.000 lính tác chiến trên bộ ngay sát ngưỡng cửa Iran. Nhóm tác chiến đổ bộ USS Tripoli với khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ đã đến Trung Đông từ ngày 27/3, trong khi các lực lượng khác đang được triển khai.
Lực lượng này ít hơn nhiều so với 150.000 lính Mỹ từng triển khai vào tháng 3/2003 khi tấn công Iraq, quốc gia có diện tích và dân số nhỏ hơn nhiều so với Iran.
Số quân này có thể không đủ để tiến hành chiến dịch can thiệp quân sự quy mô lớn, nhưng họ vẫn có thể kiểm soát các vùng lãnh thổ chiến lược trên đất liền, kiểm soát những kho dự trữ uranium của Tehran hoặc đánh chiếm đảo.
Ông Trump cho biết muốn giải quyết xung đột thông qua ngoại giao và gây sức ép buộc Iran chấp thuận một loạt yêu cầu khắt khe, như bàn giao kho dự trữ uranium đã làm giàu, dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân quan trọng và mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Nhưng Iran đã bác bỏ những yêu cầu này. Tehran dường như tính toán rằng việc họ phong tỏa eo biển Hormuz sẽ gây áp lực buộc Nhà Trắng phải thỏa hiệp và ngăn chặn các cuộc tấn công trong tương lai. Theo giới chuyên gia, việc tăng quân có thể tạo thêm đòn bẩy với Mỹ, đồng thời là bước chuẩn bị cho những hành động quyết liệt hơn nếu ngoại giao bế tắc.
Tổng thống Donald Trump (giữa) cùng Ngoại trưởng Marco Rubio (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong cuộc họp nội các hôm 26/3. Ảnh: AP
"Như chúng tôi từng nói, Tổng thống Trump luôn có mọi phương án quân sự trong tay", phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly tuần qua nhấn mạnh.
Nhưng mỗi nhiệm vụ này đều phức tạp và nguy hiểm. Các cựu quan chức Mỹ cho biết một trận chiến để chiếm giữ bãi đổ bộ gần Bandar Abbas, tổng hành dinh của hải quân Iran, hoặc đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng, sẽ khiến quân đội Mỹ đối mặt thương vong lớn.
Quân đội Mỹ có thể nhắm vào các hòn đảo quanh Hormuz, như Abu Musa, đảo Tunb Lớn và Tunb Nhỏ, nhằm giúp việc khai thông eo biển trở nên dễ dàng hơn. Từ những vị trí đó, họ có thể bảo vệ tàu thuyền khỏi tên lửa và máy bay không người lái (UAV) Iran, đồng thời thực hiện các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ đối phương.
Nhưng việc tiếp cận các khu vực này sẽ rất khó khăn. Tàu Mỹ phải băng qua những vùng nước hẹp và nông của eo biển, nơi lực lượng Iran có thể tập kích bằng tên lửa, UAV và rải thủy lôi.
Tiếp cận bằng đường biển cũng tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm khác. Seth Jones, chuyên gia từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho hay những tên lửa diệt hạm siêu vượt âm từ đất liền Iran có thể vươn tới các mục tiêu Mỹ chỉ trong vài giây. Ngoài ra, Tehran còn có thể sử dụng xuồng cao tốc và UAV để bắn phá cả chiến hạm lẫn các vị trí trên cạn của Mỹ.
"Tôi sẽ rất sốc nếu chiến dịch này có thể được thực hiện mà không có bất kỳ thương vong nào hoặc không có tàu thương mại hay tàu chiến nào bị trúng đòn", Jones nói.
Vị trí đảo Kharg. Đồ họa: CNBC
Khi đã đổ bộ lên đảo, lính Mỹ sẽ phơi mình trước hàng loạt mối đe dọa, từ tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo đến UAV Iran được phóng từ chiến hạm hoặc từ bờ biển. Các binh sĩ Mỹ trên đảo Kharg, chỉ cách đất liền 26 km, sẽ cần được bảo vệ bởi một hệ thống phòng không vững chắc.
"Đó sẽ là cơ hội với Iran để nhắm vào các binh sĩ Mỹ khi họ tập trung quân tại một điểm", Mark Montgomery, chuyên gia cấp cao tại Quỹ Bảo vệ các Dân chủ (FDD), trụ sở tại Washington, nhận định. "Họ sẽ chẳng khác nào những chiếc bia tập bắn".
John Miller, cựu tư lệnh lực lượng hải quân Mỹ tại Trung Đông, đánh giá một lực lượng chỉ với 17.000 quân không thể đủ để giữ bất kỳ vị trí nào trong thời gian dài, đặc biệt là khi họ chắc chắn sẽ bị tấn công liên tục. Những mối đe dọa như vậy cần phải bị áp chế từ trên không.
"Càng ở lại những vị trí đó lâu, rủi ro đối với các binh sĩ càng lớn", ông nói thêm.
Tướng Joseph Votel, cựu tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) và Bộ Chỉ huy Chiến dịch Đặc biệt Mỹ, cho biết trong bối cảnh xung đột hiện nay, các lực lượng Mỹ nếu muốn bám trụ tại Iran sẽ cần được hỗ trợ bởi các khí tài tình báo, giám sát và trinh sát, cũng như khả năng tiếp vận hậu cần và sơ tán thương binh.
Một thách thức khác với quân đội Mỹ là việc đảm bảo an toàn cho các kho uranium đã làm giàu của Iran sau khi kiểm soát chúng. Phần lớn số vật liệu này được cho là đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các cơ sở bị san phẳng trong cuộc xung đột hồi tháng 6 năm ngoái.
Cách lực lượng Mỹ có thể đổ bộ lên đảo Kharg. Đồ họa: Telegraph
Theo tướng Votel, chiến dịch này có thể kéo dài từ vài ngày đến một tuần. Nhiệm vụ đòi hỏi các đơn vị chiến đấu phải thiết lập vành đai an ninh, lính công binh cùng thiết bị đào bới rà soát đống đổ nát, kiểm tra mìn và bẫy mìn cùng lực lượng đặc nhiệm có chuyên môn xử lý vật liệu hạt nhân. Nếu không có sẵn sân bay, quân đội Mỹ cần phải thiết lập một đường băng dã chiến để đưa thiết bị vào và vận chuyển vật liệu hạt nhân ra ngoài.
"Đây không phải một chiến dịch kiểu đánh nhanh rút gọn", ông nói.
Nhưng giới phân tích nhận định dù các đơn vị bộ binh bổ sung của Mỹ không tiến vào Iran, lời đe dọa triển khai chúng có thể phục vụ một mục đích khác là tạo đòn bẩy.
"Nhiệm vụ hàng đầu là củng cố thông điệp chiến lược rằng chúng ta hoàn toàn nghiêm túc và Tổng thống có sẵn các phương án lựa chọn", tướng Votel nói. "Yếu tố tâm lý chiến đóng vai trò rất lớn trong việc này".
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 29/3 cho biết Lầu Năm Góc có nhiệm vụ chuẩn bị các phương án để Tổng thống Mỹ có nhiều lựa chọn nhất. Trong khi đó, Axios đưa tin quân đội Mỹ đang chuẩn bị "đòn kết liễu" nhằm vào Iran, có thể bao gồm triển khai lực lượng mặt đất và chiến dịch ném bom quy mô lớn.
Nhưng Iran dường như cũng đã sẵn sàng đối phó với kịch bản này. "Họ không biết rằng các quân nhân Iran đang chờ lính Mỹ đổ bộ, sẵn sàng tung đòn hủy diệt đối phương và trừng phạt dứt điểm những đồng minh khu vực của họ", Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf tuyên bố.
Ảnh mới công bố cho thấy máy bay cảnh báo sớm E-3 Mỹ, có giá hơn 500 triệu USD, dường như bị phá hủy trong đòn tập kích của Iran.
Tài khoản Air Force Amn/Nco/Snco chuyên đăng tư liệu về không quân Mỹ hôm nay công bố loạt ảnh kèm mô tả "máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry bị hư hại ở căn cứ không quân Prince Sultan".
Trong ảnh, toàn bộ phần đuôi máy bay gần như bị phá hủy hoàn toàn, trong đó một khu vực đã bị cháy rụi. Đĩa radar trên lưng máy bay đổ sập và nằm bên cạnh phi cơ, chưa rõ mức độ thiệt hại của phần thân trước và cánh chính. Dữ liệu đối chiếu địa lý cho thấy máy bay nằm trên đường lăn, bên cạnh một trong hai đường băng chính của sân bay Prince Sultan.
Hình ảnh được cho là chiếc E-3 Mỹ sau đòn tấn công của Iran hôm 26/3. Ảnh: Facebook/ Air Force Amn/Nco/Snco
Số hiệu "81-0005" và mã nhận diện "OK" trên cánh đuôi đứng cho thấy đây là chiếc E-3G thuộc biên chế Không đoàn Chỉ huy trên không số 552 của không quân Mỹ, đóng quân tại căn cứ Tinker thuộc bang Oklahoma.
OSINTdefender, tài khoản mạng xã hội chuyên theo dõi thông tin tình báo nguồn mở về chiến sự, chỉ ra rằng 81-0005 nằm trong số 6 máy bay E-3 Sentry được Mỹ bố trí tại căn cứ Prince Sultan những ngày gần đây, dựa trên tín hiệu định vị công khai hôm 20/3.
"Dựa trên số hiệu máy bay và các biển báo trong ảnh, dường như đây là một trong những chiếc E-3 đồn trú ở căn cứ tại Arab Saudi. Mức độ thiệt hại trong ảnh sẽ khiến phi cơ không còn khả năng sửa chữa", tạp chí quân sự Air & Space Forces của Mỹ cho hay.
"Mô tả chiếc E-3 'bị hư hại' rõ ràng là nói giảm nhẹ, về cơ bản nó đã bị phá hủy hoàn toàn", David Cenciotti, tổng biên tập chuyên trang hàng không quân sự Aviationist, nêu quan điểm.
Chiếc E-3G bị hư hại trong ảnh công bố ngày 29/3. Ảnh: Facebook/ Air Force Amn/Nco/Snco
Wall Street Journal ngày 28/3 dẫn lời các quan chức Mỹ và Arab Saudi giấu tên cho biết máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry nằm trong số phi cơ trúng đòn trong cuộc tập kích bằng tên lửa, phi cơ không người lái (UAV) do Iran tiến hành nhằm vào căn cứ không quân Prince Sultan trước đó một ngày.
Mức độ hư hại cụ thể của chiếc E-3 khi đó chưa được tiết lộ. Mỗi máy bay Sentry hiện nay có giá ước tính 500 triệu USD, sau khi trải qua nhiều đợt nâng cấp và hiện đại hóa.
Hãng thông tấn AP và Reuters trước đó dẫn lời các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết đòn tấn công của Iran đã khiến "12 binh sĩ Mỹ bị thương và loạt máy bay tiếp dầu bị hư hại". OSINTdefender cũng đăng ảnh vệ tinh được cho là chụp căn cứ Prince Sultan sau cuộc tấn công, cho thấy dấu vết cháy lớn tại bãi đỗ máy bay.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin và hình ảnh liên quan đến cuộc tấn công.
Binh sĩ Mỹ kiểm tra xác máy bay trong ảnh công bố ngày 29/3. Ảnh: Facebook/ Air Force Amn/Nco/Snco
E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Đây là mẫu máy bay phát triển từ khung thân phi cơ chở khách Boeing 707, nổi bật với đĩa radar lớn trên lưng. Không quân Mỹ từng sở hữu lượng lớn máy bay E-3, nhưng hiện chỉ còn 16 chiếc trong biên chế.
Ngoài ra, không phải tất cả máy bay E-3 Mỹ đều sẵn sàng làm nhiệm vụ vào thời điểm bất kỳ. Tỷ lệ sẵn sàng làm nhiệm vụ trung bình của phi đội E-3 Mỹ trong năm tài chính 2024 là 55,68%, tức là chỉ có khoảng 8-9 máy bay đủ khả năng cất cánh ngay khi có lệnh.
Hình ảnh nguồn mở và dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy Mỹ đã triển khai 6 chiếc E-3, tương đương 37,5% phi đội Sentry trong biên chế không quân, đến căn cứ Prince Sultan trước khi xung đột bùng phát.
MỹLoài rầy đèn lồng đốm có nguồn gốc từ châu Á tấn công các vườn nho ở Virginia, nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp rượu vang hơn 8 tỷ USD của bang.
Những ổ trứng bám dưới dây nho ở phía bắc bang Virginia đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ bùng phát rầy đèn lồng đốm, loài xâm lấn bị xem là mối đe dọa ngày càng lớn với những vườn nho tại đây. Để ngăn loài này sinh sôi, hơn 400 tình nguyện viên đã tham gia chiến dịch cạo ổ trứng thường niên tại khoảng 12 điểm ở hạt Loudoun.
Hoạt động này đã bước sang năm thứ ba và còn hai đợt nữa trong tháng 4, với kỳ vọng thu hút thêm khoảng 600 người tham gia. Mục tiêu của chiến dịch là tiêu diệt càng nhiều ổ trứng rầy càng tốt trước khi chúng nở vào cuối xuân và tiếp tục gây hại cho cây cối trong khu vực.
Bill Hatch, chủ trang trại Zephaniah, cho hay năm ngoái là quãng thời gian khủng khiếp khi rầy đèn lồng đốm xuất hiện dày đặc trên hàng nghìn dây nho của gia đình ông, vốn đã canh tác ở hạt Loudoun hơn 70 năm. Ông gọi loài rầy này là "ma cà rồng" vì chúng chui vào cây nho và hút nhựa, khiến cây suy kiệt, kéo năng suất mùa màng đi xuống.
Xác những con rầy đèn lồng đốm tại một vườn nho ở Leesburg, Virginia hồi mùa hè năm ngoái. Ảnh: Washington Post
Trong những ngày cuối tuần gần đây, Jaime Akin cùng mẹ là Deb Hollingsworth thường mang theo dụng cụ giống thẻ nhựa để nhẹ tay cạo từng mảng trứng khỏi thân nho. Hai mẹ con là thành viên của một nhóm khoảng 20 tình nguyện viên có mặt tại trang trại ở hạt Loudoun để tham gia chiến dịch cạo trứng rầy.
"Thật đáng sợ, trứng rầy nhiều vô kể", bà Hollingsworth, 69 tuổi, nói khi cùng con gái cúi gập người cạo trứng theo từng hàng nho.
Rầy đèn lồng đốm có nguồn gốc từ châu Á. Chúng được phát hiện lần đầu tại Mỹ năm 2014 ở đông nam Pennsylvania, sau đó lan rộng sang gần 20 bang. Giới chuyên gia cho rằng loài này có lẽ đã ẩn nấp trong hàng nhập khẩu và xâm nhập vào Mỹ, rồi tiếp tục phát tán nhờ bám vào xe cộ, tàu hàng xuyên qua các bang.
Tại vùng lân cận thủ đô Washington, loài này xuất hiện khoảng năm 2018 và dần ảnh hưởng đến các vườn nho, thành tố quan trọng trong ngành công nghiệp rượu vang trị giá 8,37 tỷ USD ở bang Virginia.
Vòng đời của rầy đèn lồng đốm chỉ kéo dài một năm, thường nở vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè. Chúng trải qua 4 giai đoạn non và một giai đoạn trưởng thành, nhiều lần lột xác trước khi đẻ trứng vào mùa thu. Ba giai đoạn đầu, con non có màu đen với đốm trắng. Ở giai đoạn thứ 4, cơ thể chúng chuyển sang màu đỏ với đốm trắng.
Giới chuyên gia cảnh báo gần như không thể xác định có bao nhiêu cá thể đang tồn tại trong khu vực. Chúng đẻ trứng rất nhanh, tạo thành từng mảng giống như một lớp bùn khô trên dây leo hoặc cành cây, rồi tiếp tục di chuyển sang nơi khác.
Deb Hollingsworth (bên trái) và con gái Jaime Akin đang cạo trứng rầy tại vườn nho Zephaniah ở Leesburg, Virginia. Ảnh: Washington Post
Dù một số người yêu thiên nhiên cho rằng loài này có vẻ ngoài khá đẹp, các nhà khoa học lại xem chúng là sinh vật gây hại. Chúng bị thu hút bởi cây thanh thất, một loài cây xâm lấn khác có nguồn gốc từ châu Á, rồi từ đó lan sang cây nho và cây ăn quả để hút nhựa.
Khi hút nhựa cây, rầy tiết ra một chất lỏng có đường gọi là dịch ngọt. Theo các nhà khoa học, lớp dịch dính này có thể gây hại cho cây nho, ong và cây ăn quả vì tạo điều kiện cho nấm mốc đen phát triển, ngăn ánh sáng chiếu vào lá và cản trở quang hợp. Người trồng nho thường không muốn dùng những chùm nho bị chất dịch này bám vào để làm rượu. Trong khi đó, ong hút dịch ngọt này có thể tạo ra loại mật màu sẫm, mang mùi khói và đất, không được nhiều người ưa chuộng.
Một trong những khó khăn lớn nhất, theo các nhà khoa học, là rầy đèn lồng đốm gần như không có nhiều thiên địch ngoài bọ ngựa, nhưng loài này không đủ sức kiểm soát nếu quần thể rầy phát triển quá mạnh.
Hiện chưa có giải pháp lâu dài để loại bỏ hoàn toàn loài côn trùng này khỏi nông trại và vườn nho. Drew Harner, chuyên gia trồng nho tại Đại học công nghệ Virginia, cho biết nhiều người dân vẫn có định kiến với thuốc trừ sâu, nên việc dùng thuốc để ngăn rầy sinh sôi trên diện rộng càng khó khăn.
Các nhà khoa học tại Đại học công nghệ Virginia và Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đang nghiên cứu một loại nấm bản địa có thể làm suy yếu rồi tiêu diệt cây thanh thất, vật chủ ưa thích của rầy đèn lồng đốm. Theo nhà côn trùng học Tracy Leskey của USDA, nếu loại bỏ được một trong những vật chủ yêu thích của chúng, tác động của loài này có thể giảm bớt.
Hà NộiĐại sứ Urawadee Sriphiromaya đánh giá Thái Lan - Việt Nam đều có thế mạnh riêng và có thể học hỏi lẫn nhau để phát triển du lịch.
"Việt Nam có thể tìm hiểu về các chính sách thúc đẩy du lịch của Thái Lan để có thể áp dụng phù hợp, trong khi Thái Lan cũng có thể học hỏi nhiều điều từ Việt Nam trong lĩnh vực này", Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam Urawadee Sriphiromaya ngày 27/3 trả lời VnExpress bên lề sự kiện kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước.
Theo Đại sứ, Việt Nam và Thái Lan có thế mạnh riêng của mình trong lĩnh vực du lịch, nhưng điểm chung là người dân hai nước rất hiếu khách, luôn sẵn lòng đón tiếp du khách quốc tế. Ẩm thực Thái Lan và Việt Nam đều được cộng đồng quốc tế ghi nhận và hai quốc gia cũng có nhiều di sản thế giới.
Bà nhận định Việt Nam có chiến lược phát triển lĩnh vực du lịch khá tương đồng với Thái Lan là phát triển bền vững. Bà tin rằng đây là chiến lược đúng đắn, khi phát triển du lịch sẽ song hành với bảo vệ môi trường và cuộc sống của người dân.
Từ khi tới Việt Nam bắt đầu nhiệm kỳ hồi đầu năm 2025, bà nhận thấy số lượng khách du lịch Thái Lan đến Việt Nam đã tăng đáng kể. "Tôi tin rằng việc giao lưu du lịch giữa hai quốc gia chính là một trong những nền tảng quan trọng để cùng hợp tác trên nhiều lĩnh vực khác", Đại sứ nói.
Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam Urawadee Sriphiromaya tại Hà Nội ngày 27/3. Ảnh: Ngọc Ánh
Bà Urawadee cũng cho biết sự kiện "Nhịp đập Thái Lan tại Hà Nội" năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 8/1976.
Hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 5/2025, nhất trí làm sâu sắc hơn nữa hợp tác chính trị, quốc phòng, an ninh để giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định ở hai nước và trong khu vực.
Việt Nam và Thái Lan nhất trí đẩy mạnh kết nối hai nền kinh tế trong khuôn khổ Chiến lược ba kết nối là kết nối các chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp và địa phương hai nước, kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững, tăng trưởng xanh giữa hai nước.
"Quan hệ Thái Lan - Việt Nam đã đạt được dấu mốc quan trọng khi hai nước trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện, được xây dựng trên nền tảng của sự tin cậy, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau. Chúng ta đã tăng cường hợp tác trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân", Đại sứ nói.
Việt Nam - Thái Lan đang tích cực phối hợp xây dựng và thực hiện Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2026-2030. Thái Lan hiện là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam trong ASEAN. Theo Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 của Việt Nam với Thái Lan đạt 22,1 tỷ USD, tăng 8,3% so với năm 2024.
Thẩm phán tòa hình sự ở Anh ca ngợi Barron Trump vì đã kịp thời báo cảnh sát "cứu mạng" một người bạn, khi thấy cô bị hành hung qua FaceTime.
Tòa hình sự Snaresbrook Crown, đông bắc thủ đô London, hôm nay tuyên án 4 năm tù với Matvei Rumiantsev, 22 tuổi, với các tội danh hành hung và cản trở công lý. Nghi phạm được trắng án với hai cáo buộc hiếp dâm cùng một cáo buộc hành hung khác từ tháng 11/2024.
Cảnh sát Anh bắt Rumiantsev hồi tháng 1/2025, sau khi họ nhận cuộc gọi từ Barron Trump, con trai út của Tổng thống Mỹ Donald Trump, tố cáo nghi phạm hành hung bạn gái. Người phụ nữ này, không được nêu danh tính, là một người bạn của Barron.
"Đã có một cuộc gọi giữa người phụ nữ này với bạn của cô ấy là Barron", thẩm phán Joel Bennathan phụ trách xét xử nói. "Barron đã thấy Rumiantsev đánh đập bạn gái và còn cầm điện thoại quay lại cảnh này. Dù đang ở Mỹ, Barron vẫn xử lý rất đúng mực và có trách nhiệm, khi lập tức gọi điện cho cơ quan khẩn cấp tại Anh và cung cấp đầy đủ những gì mình chứng kiến".
Barron Trump tại Washington, Mỹ hồi tháng 1/2025. Ảnh: AFP
Trong phiên xét xử hồi tháng 1, người phụ nữ cho biết Barron đã gọi điện báo cảnh sát Anh vào lúc 2h23 ngày 18/1/2025 khi nhìn thấy bạn bị hành hung qua FaceTime. Trong đoạn ghi âm cuộc gọi được công bố tại tòa, người gọi nói với tổng đài viên: "Tôi vừa nhận cuộc gọi từ một bạn nữ. Cô ấy đang bị tấn công".
Sau khi cung cấp địa chỉ của người phụ nữ, người gọi nhấn mạnh: "Đây là trường hợp khẩn cấp, làm ơn. Tôi nhận cuộc gọi từ cô ấy và thấy một gã đang đánh cô ấy".
Khi cảnh sát đến hiện trường, họ nói với cô rằng có một người ở Mỹ đã liên lạc, nhưng người này không nêu danh tính. Người phụ nữ cho biết cô là bạn của Barron và được các sĩ quan sau đó yêu cầu gọi lại cho Barron để xác nhận.
"Cô ấy gọi cho tôi. Tôi bắt máy và nghĩ rằng cô ấy sẽ chào hỏi mình. Nhưng tôi chỉ thấy trần nhà và nghe thấy tiếng la hét. Tôi có thể thấy đầu của một người đàn ông trên điện thoại, sau đó camera quay sang cảnh cô ấy đang khóc và bị đánh", Barron phản hồi lúc đó, thêm rằng cảnh này kéo dài 10-15 giây. "Tôi đã gọi cho các anh, đây là điều tốt nhất tôi có thể làm".
Người phụ nữ cho hay Rumiantsev, người Nga, đã ghen tuông với tình bạn của cô và Barron. Cô và Rumiantsev có quan hệ yêu đương khoảng 6 tháng. Trong quãng thời gian này, cô cho hay đã bị anh ta cưỡng hiếp hai lần, một lần vào tháng 11/2024 và một lần nữa chỉ vài giờ trước khi cảnh sát ập tới căn hộ của anh ta hôm 18/1/2025.
Ông Lukashenko tặng một khẩu súng trường tấn công VSK cho ông Kim nhân chuyến thăm đầu tiên tới Triều Tiên.
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ngày 26/3 gặp thượng đỉnh Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tại thủ đô Bình Nhưỡng. Sau cuộc gặp, hai lãnh đạo đã ký hiệp ước hữu nghị và hợp tác, cũng như tặng quà cho nhau.
Ông Lukashenko tặng cho lãnh đạo Triều Tiên những món quà mang đậm bản sắc của Belarus như thắt lưng Slutsk, sôcôla, rượu vodka và một khẩu súng trường tấn công VSK.
Ông Kim tỏ ra đặc biệt quan tâm đến khẩu súng. Ông ôm cây súng, làm động tác ngắm bắn, kéo khóa nòng và bóp cò. Sau đó, ông đặt lại cây súng trở lại chỗ cũ, mỉm cười nói: "Cảm ơn".
"Ngài dùng vũ khí rất thành thạo. Nếu kẻ thù xâm lược, ngài có thể dùng khẩu súng này", Tổng thống Belarus nói khiến ông Kim bật cười.
Ông Kim xem xét cây súng được ông Lukashenko tặng tại Bình Nhưỡng ngày 26/3. Video: Văn phòng Tổng thống Belarus
Súng trường tấn công VSK-100 là vũ khí do Belarus tự phát triển và dự kiến được đưa vào sản xuất hàng loạt cuối năm nay, nhằm tăng cường khả năng tự chủ về vũ khí và hiện đại hóa quân đội nước này.
Ông Lukashenko cũng giới thiệu về năng lực sản xuất vũ khí của đất nước, cho hay "binh sĩ luôn cần vũ khí cá nhân" và "Belarus có một hệ thống sản xuất vũ khí nhỏ cùng đạn dược bài bản trong nước".
Tổng thống Belarus còn tặng quà cho Kim Ju-ae, con gái của ông Kim. "Đây là món quà dành cho con gái của ngài, một chiếc trâm cài", ông Lukashenko nói, tay cầm hộp trang sức hình bầu dục.
"Ồ, cảm ơn ngài", ông Kim đáp lời.
"Còn đây là dành cho phu nhân của ngài", Tổng thống Belarus nói tiếp, tặng Đệ nhất phu nhân Triều Tiên Ri Sol-ju một bông hoa mạ vàng tượng trưng cho Belarus.
Đáp lại, ông Kim tặng Tổng thống Belarus một thanh kiếm với vỏ được chạm khắc công phu, một đồng tiền vàng kỷ niệm chuyến thăm và một bình hoa vẽ chân dung ông Lukashenko. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một nguyên thủ quốc gia Belarus tới Triều Tiên.
Tổng thống Trump cho biết kiểm soát nguồn cung dầu của Iran là một trong những kịch bản được Mỹ xem xét trong chiến sự.
Trong buổi gặp gỡ báo chí sau cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ngày 26/3, Tổng thống Donald Trump xác nhận "kiểm soát nguồn cung dầu của Iran" là một trong những phương án đã được giới chức Mỹ xem xét, thêm rằng ông "chưa muốn bình luận chi tiết" về ý tưởng này.
Ông so sánh phương án trên với thỏa thuận mà Mỹ đạt được với Venezuela hồi đầu năm nay, sau chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro ngày 3/1. Tổng thống Trump khẳng định Mỹ đã "làm rất tốt" với dự trữ dầu mỏ của Venezuela trong thời gian qua.
"Chúng ta đã thu về hàng tỷ USD. Venezuela giờ cũng khá giả hơn, thậm chí đang ở mức tốt nhất trong lịch sử của họ. Những gì đang diễn ra giống như mô hình liên doanh, trong đó Mỹ đang kiếm được rất nhiều tiền", ông bình luận.
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 26/3 ở Nhà Trắng. Ảnh: AP
Tổng thống Trump cũng hạ thấp tầm quan trọng của eo biển Hormuz đối với nguồn cung năng lượng Mỹ. Ông cho rằng Mỹ không cần tuyến hàng hải này và khẳng định sản lượng dầu trong nước vẫn dồi dào, lớn hơn gấp đôi Arab Saudi và Nga, thậm chí có thể sớm đạt sản lượng gấp ba.
Lãnh đạo Mỹ cũng kêu gọi Iran từ bỏ hoàn toàn tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân, tuyên bố rằng Washington sẽ tiếp tục chiến dịch nếu Tehran không thay đổi, nhấn mạnh quốc gia này đang có cơ hội "lựa chọn con đường mới". Ông cũng cảnh báo Mỹ sẽ mang đến "cơn ác mộng tồi tệ nhất" nếu Iran không chấp nhận thay đổi.
Tổng thống Trump tỏ ra cứng rắn khi các phóng viên đặt câu hỏi về khả năng Mỹ đạt thỏa thuận với Iran, tuyên bố rằng cá nhân ông "không nôn nóng và không quan tâm đàm phán có thành công hay không".
Ông nhấn mạnh Washington còn những mục tiêu khác trước khi kết thúc chiến dịch, cho rằng Tehran mới là bên "đang cầu xin đàm phán". Tổng thống Mỹ tiết lộ Iran đã cho phép 8 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz như "một món quà" nhằm thể hiện thiện chí đàm phán.
Tổng thống Trump nhận định chiến dịch nhằm vào Iran đang diễn ra nhanh hơn rất nhiều so với kế hoạch. Ông cho biết quân đội Mỹ ban đầu ước tính cần 4-6 tuần để đạt mục tiêu, nhưng đã vượt xa tiến độ sau 26 ngày.
Cũng trong cuộc họp, đặc phái viên Steve Witkoff xác nhận Mỹ đã gửi dự thảo thỏa thuận 15 điểm tới Iran thông qua trung gian Pakistan. Ông cũng nhận thấy một số dấu hiệu Tehran sẵn sàng chấp nhận trở lại đàm phán.
Giới chức Iran chưa lên tiếng về những thông tin trên.
Xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát từ ngày 28/2 và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Trump ngày 23/3 nói Washington và Tehran đều mong muốn đạt được một thỏa thuận, cho biết ông đang thảo luận với một lãnh đạo cấp cao của Iran.
Tuy nhiên, Iran sau đó bác bỏ thông tin. Truyền thông Iran dẫn lời một quan chức cấp cao nước này cho biết Tehran đã xem xét và bác bỏ đề xuất chấm dứt xung đột do Washington đưa ra, gọi những điều này là "quá đáng".
Giới chức Iran và đồng minh cảnh báo các biện pháp trả đũa sẽ được mở rộng đến biển Đỏ, tuyến hàng hải huyết mạch, nếu Mỹ mở chiến dịch đổ bộ.
"Nếu đối phương mở chiến dịch trên bộ nhắm vào các đảo của Iran hoặc bất kỳ nơi nào thuộc lãnh thổ, hoặc điều động hải quân tấn công ở vịnh Ba Tư và biển Oman, chúng ta sẽ mở thêm mặt trận mới. Chúng ta sẽ khiến đối phương trả giá gấp đôi mà không đạt được bất kỳ lợi ích gì", hãng tin Tasnim có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ngày 25/3 dẫn lời một quan chức quân đội nước này.
Quan chức nhấn mạnh Iran "có thừa quyết tâm và khả năng" bóp nghẹt eo biển Bab el-Manded, yết hầu hàng hải thứ hai tại Trung Đông, bên cạnh eo biển Hormuz. Eo biển Bab el-Manded kết nối cửa ngõ phía đông nam kênh đào Suez là biển Đỏ với các tuyến vận tải hàng hải quốc tế trên Ấn Độ Dương.
Tasnim dẫn một nguồn tin khác cho rằng lực lượng Houthi tại Yemen, một trong những đồng minh quan trọng của Iran, sẵn sàng tham gia nếu cần kiểm soát eo biển Bab el-Manded nhằm "trừng phạt đối phương".
Xuồng cao tốc của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran di chuyển gần một tàu hàng ở Vịnh Ba Tư tháng 4/2024. Ảnh: AFP
Trong bối cảnh eo biển Hormuz gần như đã bị đóng cửa kể từ khi chiến sự Iran bùng phát, một số công ty vận tải đang cân nhắc chuyển hướng qua Bab el-Mandeb để vận chuyển dầu từ các nước vùng Vịnh thông qua những tuyến đường ống có sẵn.
Lực lượng Houthi, quản lý vùng lãnh thổ tiếp giáp eo biển Bab el-Mandeb, từng nhiều lần phóng tên lửa, máy bay không người lái vào các tàu có liên hệ với Mỹ và Israel hoạt động ở biển Đỏ trong các năm 2023 và 2024 để thể hiện sự ủng hộ với nhóm Hamas tại Gaza.
Lời đe dọa nhắm vào eo biển Bab el-Mandeb được Iran đưa ra sau khi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 25/3 cho biết tình báo Iran có cơ sở để tin rằng đối thủ đang lên kế hoạch đánh chiếm một hòn đảo của Iran với sự hậu thuẫn của một quốc gia khu vực.
Ông khẳng định Tehran đang theo dõi sát diễn biến, đồng thời cảnh báo Tehran có thể tiến hành các đòn tấn công liên tục nhằm vào "hạ tầng trọng yếu" của bất kỳ quốc gia nào trong khu vực hỗ trợ các âm mưu chiếm đóng lãnh thổ Iran.
Căng thẳng gia tăng trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục tuyên bố Washington đang đàm phán với Tehran nhằm chấm dứt xung đột, song Nhà Trắng vẫn đe dọa sẽ triển khai những đòn đánh mạnh hơn nữa nếu Tehran không nhượng bộ.
Vị trí eo biển Bab el-Manded, eo biển Hormuz cùng các khu vực lân cận. Đồ họa: Guardian
Lầu Năm Góc được cho là đã điều hàng nghìn lính dù tới khu vực vùng Vịnh, sẵn sàng hỗ trợ hai đơn vị thủy quân lục chiến với hơn 4.500 quân đang trên đường đến khu vực.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể đang nghiêng về phương án đổ bộ kiểm soát đảo Kharg, được mệnh danh là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran. Mục tiêu chính của chiến dịch này là tăng áp lực lên Tehran và buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
Các động thái điều quân được tiến hành ngay cả khi Mỹ đã đề xuất kế hoạch 15 điểm nhằm chấm dứt giao tranh. Tehran bác bỏ những đề xuất này, đồng thời đưa ra 5 yêu cầu của riêng mình, trong đó Mỹ, Israel phải chấm dứt hoàn toàn "các hành động gây hấn và ám sát", cũng như thiết lập các cơ chế cụ thể để đảm bảo cuộc chiến chống lại Iran không tái diễn.
Iran cũng yêu cầu đảm bảo việc chi trả bồi thường, khắc phục thiệt hại chiến tranh một cách rõ ràng, chấm dứt đối đầu trên mọi mặt trận, kể cả với tất cả lực lượng ủy nhiệm của nước này trong khu vực, đồng thời đảm bảo Tehran có thể thực thi chủ quyền đối với eo biển Hormuz và quyền pháp lý đối với eo biển phải được công nhận.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt sau đó cảnh báo rằng nếu Iran "không chấp nhận thực tế hiện tại" để đàm phán, Tổng thống Trump sẽ "khiến họ phải hứng chịu những đòn tấn công nặng nề chưa từng có".
Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời quan chức cấp cao nước này cho biết Tehran đã xem xét và bác bỏ đề xuất chấm dứt xung đột do Washington đưa ra.
Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, dẫn lời quan chức này khẳng định việc đình chiến sẽ chỉ được thực hiện theo các điều khoản và mốc thời gian do Iran đưa ra, thêm rằng Tehran sẽ không để Tổng thống Donald Trump quyết định thời điểm xung đột kết thúc.
"Iran sẽ chấm dứt chiến tranh khi chúng tôi quyết định và khi các điều kiện riêng của chúng tôi được đáp ứng", quan chức này nói, mô tả những đề xuất mà phía Mỹ đưa ra là "quá đáng".
Quan chức này cũng vạch ra 5 điều kiện của Iran, gồm chấm dứt hoàn toàn "các hành động gây hấn và ám sát", cũng như thiết lập các cơ chế cụ thể để đảm bảo cuộc chiến chống lại Iran không tái diễn.
Iran yêu cầu đảm bảo việc chi trả bồi thường, khắc phục thiệt hại chiến tranh một cách rõ ràng, chấm dứt đối đầu trên mọi mặt trận, kể cả với tất cả lực lượng ủy nhiệm của nước này trong khu vực, đồng thời đảm bảo Tehran có thể thực thi chủ quyền đối với eo biển Hormuz và quyền pháp lý đối với eo biển phải được công nhận.
Người dân ở khu vực Bờ Tây, Israel, đứng bên cạnh một mảnh vỡ tên lửa Iran hôm 24/3. Ảnh: AP
Ông đồng thời cáo buộc Mỹ không có ý định thực chất trong việc tham gia đối thoại với Iran, nói rằng đề nghị đàm phán hiện tại chỉ là một âm mưu nhằm làm gia tăng căng thẳng.
Hãng thông tấn Fars của Iran cũng dẫn một nguồn tin am hiểu về các hoạt động ngoại giao cho biết Tehran sẽ không chấp nhận ngừng bắn nếu chưa đạt được mục tiêu chiến lược của mình.
"Một nguồn thạo tin đã chỉ ra thất bại của đối phương trong việc đạt được các mục tiêu, đồng thời tuyên bố: 'Iran không chấp nhận ngừng bắn. Về cơ bản, việc tham gia vào một tiến trình như vậy với những kẻ đã vi phạm các thỏa thuận là điều bất hợp lý'", Fars đưa tin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/3 cho hay cả Mỹ và Iran đều đang muốn "đạt được một thỏa thuận". Theo ông, các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã tham gia vào những cuộc thảo luận mà ông nói là do Iran khởi xướng. Tuy nhiên, ông không tiết lộ phía Mỹ đang đàm phán với ai ở Iran.
Theo các nguồn tin, đề xuất ngừng bắn 15 điểm từ Mỹ đã được chuyển tới Iran qua trung gian Pakistan. Nó được cho là đề cập đến hàng loạt vấn đề như việc nới lỏng lệnh trừng phạt, hợp tác hạt nhân dân sự, thu hẹp chương trình hạt nhân Iran, việc giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), yêu cầu giới hạn chương trình tên lửa Iran cũng như việc di chuyển của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
CNN ngày 25/3 dẫn lời hai quan chức cấp cao Mỹ am hiểu vấn đề cho biết chính quyền Trump đang nỗ lực sắp xếp một cuộc họp tại Pakistan vào cuối tuần này với các đại diện Iran để thảo luận về lối thoát cho cuộc chiến.
Những kế hoạch hiện tại cho thấy Phó tổng thống JD Vance và có thể là các quan chức cấp cao khác trong chính quyền sẽ lên đường tới Pakistan. Tuy nhiên, giới chức lưu ý thời điểm chuyến đi, địa điểm và thành phần tham dự chưa được ấn định chắc chắn.
Các quan chức cấp cao Iran đến nay vẫn bác bỏ thông tin Tehran đang đàm phán trực tiếp hoặc gián tiếp với Mỹ.
Hệ thống giám sát ngăn va chạm trên đường băng đã không hoạt động tại LaGuardia trước khi xảy ra cú đâm giữa máy bay và xe cứu hỏa.
Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) ngày 24/3 cho biết hệ thống giám sát mặt đất của sân bay LaGuardia đã không phát cảnh báo về phương tiện tiếp cận quá gần đường băng trước khi xảy ra vụ va chạm giữa máy bay hãng Air Canada Express và xe cứu hỏa.
Xe cứu hỏa trong sự việc cũng không được trang bị bộ phát tín hiệu nhận diện, khiến vị trí của nó không được truyền tới đài kiểm soát không lưu.
Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) từ lâu đã khuyến khích các sân bay trang bị bộ phát tín hiệu cho xe cứu hỏa, nhằm cải thiện khả năng kiểm soát hoạt động tại những cơ sở đông đúc. "Kiểm soát viên không lưu cần đầy đủ thông tin và công cụ để làm việc, trong đó có dữ liệu về mọi phương tiện trên mặt đất, dù là máy bay hay xe cơ giới", Chủ tịch NTSB Jennifer Homendy nói.
Hiện trường sau vụ va chạm giữa máy bay Air Canada Express và xe cứu hỏa tại sân bay LaGuardia, New York hôm 22/3. Ảnh: AP
Trong tai nạn ngày 22/3, máy bay Bombardier CRJ-900 của Air Canada Express gặp nạn khi vào giai đoạn cuối của quá trình hạ cánh. Vụ va chạm khiến hai phi công thiệt mạng, khoảng 40 trong số 76 hành khách và thành viên tổ bay phải nhập viện, trong đó 6 người đang điều trị.
NTSB đang phân tích hơn 25 giờ ghi âm buồng lái và 80 giờ dữ liệu chuyến bay. Dữ liệu hộp đen cho thấy thời gian từ lúc xe cứu hỏa được phép băng qua đường băng đến khi kết thúc ghi âm là khoảng 20 giây. Xe cứu hỏa đi vào đường băng khoảng 9 giây trước va chạm, khiến phi công gần như không có thời gian hủy hạ cánh.
Giới chuyên gia an toàn hàng không Mỹ nhận định liên lạc giữa máy bay, kiểm soát viên và xe cứu hỏa sẽ là trọng tâm điều tra. Vụ va chạm xảy ra trong điều kiện sương mù nhẹ, khả năng quan sát của phi công và lái xe đang được xem xét.
NTSB cũng đề cập lo ngại từ lâu về tình trạng thiếu nhân sự kiểm soát không lưu tại sân bay LaGuardia, dù ca trực đêm vẫn đáp ứng tiêu chuẩn của FAA. Thời điểm xảy ra tai nạn, chỉ có hai kiểm soát viên làm việc, đảm nhiệm đồng thời nhiều nhiệm vụ thường do các nhân sự khác nhau phụ trách.
Tuy nhiên, giới chức NTSB cũng bác bỏ suy đoán quy kết toàn bộ trách nhiệm cho kiểm soát viên. Theo bà Homendy, hiếm khi một sự cố lớn xảy ra chỉ do một nguyên nhân duy nhất. "Hệ thống hàng không vốn có nhiều lớp bảo vệ, nên tai nạn thường bắt nguồn từ nhiều yếu tố cùng lúc", bà nói.
Thảm kịch "sự cố chồng sự cố" tại sân bay LaGuardia xảy ra khi xe cứu hỏa đang đi hỗ trợ một máy bay khác lại cắt mặt phi cơ Air Canada đang hạ cánh.
Chuyến bay 8646 của Air Canada Express, do hãng Jazz Aviation khai thác, ngày 22/3 cất cánh từ sân bay thành phố Montreal, tỉnh Quebec, lúc 22h12 với 72 hành khách và 4 thành viên tổ bay. Website Air Canada cho biết đây là chuyến bay thẳng đến New York City, hành trình khoảng 1 giờ 30 phút.
Phi cơ Air Canada Express được phép hạ cánh xuống đường băng số 4 sân bay LaGuardia vào khoảng 23h35. Ba phút sau đó, chiếc Bombardier CRJ-900 đã đâm vào một xe cứu hộ đi ngang đường băng, khiến cơ trưởng và cơ phó thiệt mạng, 41 người trên máy bay bị thương.
Diễn biến vụ máy bay va chạm với xe cứu hộ tại sân bay La Guardia, New York City ngày 22/3. Đồ họa: CNN
Cùng thời điểm phi cơ Air Canada Express chuẩn bị hạ cánh, một phi cơ chở khách ở sân bay LaGuardia thông báo gặp tình trạng khẩn cấp. Đó là chuyến bay 2384 của hãng United Airlines, dự kiến khởi hành đi Chicago.
Phi cơ United Airlines theo kế hoạch cất cánh lúc 23h18 nhưng đã hủy bỏ, do xuất hiện đèn cảnh báo trên khoang. Theo ghi âm liên lạc không lưu, các phi công cho biết có mùi lạ xuất hiện trong khoang hành khách, khiến tiếp viên bị ảnh hưởng sức khỏe.
Do chưa có cổng đỗ trống, tháp kiểm soát xem xét những phương án khác để hành khách xuống máy bay, bao gồm sử dụng cầu thang di động. Một xe cứu hộ và chữa cháy máy bay (ARFF), gọi là Xe 1, được điều động tới xử lý tình huống của chuyến bay United Airlines.
"Xe 1 và đơn vị liên quan, Tháp LaGuardia, xin phép vượt qua đường băng số 4 ở điểm Delta", đội cứu hộ nói vào lúc 23h36p52s.
"Xe 1 và đơn vị liên quan, băng qua đường băng 4 tại điểm Delta", một kiểm soát viên nhanh chóng chấp thuận. Đội cứu hộ sau đó phản hồi, xác nhận rằng họ "đang cắt ngang đường băng 4 tại điểm Delta". Phi cơ United Airlines lúc này đã được phép di chuyển đến một điểm đỗ trống.
Nhưng chỉ 10 giây sau khi chấp thuận cho Xe 1 qua đường băng, kiểm soát viên không lưu đổi ý và nói với giọng cấp bách, liên tiếp yêu cầu phương tiện này dừng lại.
23h37p17s, phi cơ Air Canada Express bắt đầu hạ cánh xuống đường băng 4. Hơn 20 giây sau, tháp kiểm soát không lưu phát thông báo "bay vòng" đầu tiên, yêu cầu các phi cơ khác hủy hạ cánh xuống LaGuardia.
Khoảng 23h38, chiếc Bombardier CRJ-900 đâm vào xe cứu hộ. Ban đầu Flightradar24 nói rằng phi cơ chở khách khi đó đang di chuyển với tốc độ khoảng 40 km/h, tuy nhiên, họ sau đó sửa thông tin thành 160 km/h.
Khoảnh khắc máy bay Canada tông vào xe cứu hỏa tại sân bay LaGuardia, Mỹ, ngày 22/3. Video: X/Mohit
"Jazz 646, Jazz 646, tôi thấy các bạn đã va chạm với một phương tiện", một nhân viên tháp không lưu trao đổi với tổ bay Air Canada vào khoảng 23h40. "Hãy giữ nguyên vị trí. Tôi biết các bạn không thể di chuyển. Phương tiện cứu hộ đang đến chỗ các bạn".
Một số giọng nói khác cất lên qua vô tuyến, hỏi về việc đường băng số 4 có bị đóng hay không. Một kiểm soát viên xác nhận sân bay tạm ngừng hoạt động.
"Thật sự rất khó quan sát", một người nói khoảng 18 phút sau tai nạn.
"Tôi biết, tôi cũng đang ở đây mà. Tôi đã cố liên lạc với họ. Tôi đã cho dừng lại, nhưng trước đó chúng tôi đang xử lý một tình huống khẩn cấp nên tôi đã mắc sai sót", một người khác phân trần.
"Không đâu, anh đã làm hết khả năng rồi", người còn lại an ủi.
Hiện trường vụ tai nạn tại sân bay La Guardia, New York. Ảnh: AFP
Va chạm khiến phần mũi máy bay vỡ nát, cơ trưởng và cơ phó tử vong, hơn 40 người bị thương. Đây là tai nạn chết người đầu tiên tại LaGuardia trong 34 năm, khiến sân bay đông đúc thứ ba của khu vực New York phải đóng cửa 14 giờ, hàng trăm chuyến bay bị hủy.
Cơ quan An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) và Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) chưa công bố nguyên nhân tai nạn. Giới chức Canada và Mỹ đang phối hợp điều tra, trong đó cuộc ghi âm trao đổi giữa các bên nhiều khả năng là một trong những trọng tâm họ xem xét.
LaGuardia là sân bay đông đúc thứ 19 tại Mỹ trong năm 2024, là một trong 35 sân bay lớn ở Mỹ có trang bị hệ thống giám sát mặt đất tiên tiến, sử dụng radar và dữ liệu định vị từ máy bay để cảnh báo các kiểm soát viên về nguy cơ va chạm trên đường băng, theo FAA.
"Hiện có rất nhiều câu hỏi liên quan đến vấn đề liên lạc", chuyên gia an toàn hàng không Mỹ Anthony Brickhouse nói với Reuters. "Liên lạc sẽ là một phần quan trọng trong cuộc điều tra này".
