Phi công United Airlines nói rằng máy bay có thể đã va chạm với drone khi chuẩn bị đáp xuống thành phố San Diego.
Sự việc xảy ra sáng 29/4, khoảng 90 phút sau khi máy bay Boeing 737 của hãng hàng không United Airlines cất cánh từ San Francisco và đang chuẩn bị hạ cánh xuống thành phố San Diego. Máy bay khi đó chở theo 48 hành khách và 6 thành viên tổ bay.
Tổ bay tin rằng phi cơ đã va chạm với một thiết bị bay không người lái (drone) cỡ nhỏ ở độ cao khoảng 900 m. "Nó quá nhỏ nên tôi không thể xác định rõ. Vật thể đó màu đỏ và sáng bóng", phi công nói trong bản ghi âm điện đàm được giới chức Mỹ công bố.
Máy bay của United Airlines tại nhà máy của Boeing ở Washington hồi tháng 1/2024. Ảnh: AFP
Trước đó vài phút, tổ bay United Airlines cũng liên lạc với đài kiểm soát không lưu để hỏi liệu các phi công khác có phát hiện điều gì bất thường trên bầu trời hay không. "Tôi nghĩ rằng mình vừa thấy một vật thể nhỏ màu đỏ, chếch về phía bên phải và thấp hơn chúng tôi khoảng 300 m", người này cho biết.
Phát ngôn viên United Airlines xác nhận máy bay có thể đã va chạm với drone, nhấn mạnh sự việc không gây thiệt hại và thương vong.
"Chuyến bay số hiệu 1980 của United Airlines đã báo cáo nghi vấn drone xuất hiện trước khi hạ cánh xuống San Diego. Phi cơ đã hạ cánh an toàn, hành khách rời máy bay bình thường. Đội ngũ bảo trì đã kiểm tra kỹ lưỡng và không tìm thấy dấu vết hư hại nào", hãng hàng không Mỹ cho hay.
Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) nghiêm cấm sử dụng drone ở độ cao trên 120 m, trừ khi có giấy phép đặc biệt. Người điều khiển cũng phải tránh những vùng trời hạn chế, trong đó có khu vực xung quanh các sân bay.
Tiêm kích F-5 Iran dường như đã bay thấp, tận dụng địa hình để tránh lưới phòng không đa tầng của Mỹ và ném bom căn cứ Buehring tại Kuwait.
NBC News cuối tuần trước dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một tiêm kích F-5 Iran từng vượt qua nhiều lớp phòng không để ném bom căn cứ đồn trú Buehring tại Kuwait hồi đầu xung đột. Đây là lần đầu cơ sở quân sự Mỹ bị máy bay cánh bằng có người lái của đối phương tấn công trong suốt nhiều năm qua.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Căn cứ Buehring được cho là "huyết mạch hậu cần" của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đóng vai trò trung tâm tập kết chính để triển khai lực lượng, tiến hành hoạt động duy trì và hỗ trợ chiến đấu cho những chiến dịch của Washington tại khu vực.
Vai trò quan trọng của Buehring khiến Mỹ triển khai mạng lưới phòng không đa tầng để bảo vệ cơ sở này, trong đó có lá chắn tầm xa Patriot và nhiều hệ thống phòng không tầm ngắn.
Hệ thống Patriot để lọt tên lửa Iran nhằm vào căn cứ ở Jordan trong video đăng ngày 2/4. Video: X/Clash Report
Trong khi đó, tiêm kích hạng nhẹ F-5 được tập đoàn Northrop phát triển và đưa vào biên chế không quân Mỹ từ năm 1964, với tổng cộng hơn 2.600 chiếc được xuất xưởng trong giai đoạn 1959-1987. Phi đội F-5E/F của Iran hiện nay đều được sản xuất và bàn giao trước năm 1979
"Loại phi cơ này nhìn chung không có khả năng sống sót trong môi trường tác chiến hiện đại", biên tập viên Stefano D'Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nhận xét, dù lưu ý kích thước nhỏ của F-5 có thể khiến hệ thống phòng không khó phát hiện chúng hơn.
Tạp chí quân sự Military Watch Magazine chỉ ra rằng chiến đấu cơ F-5 Iran không được trang bị hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến, chưa nói đến công nghệ tàng hình, nên dễ bị phát hiện và ngăn chặn hơn nhiều so với tiêm kích hiện đại. "Lưới phòng không đa tầng quanh căn cứ Buehring bị xuyên thủng bởi phi cơ lạc hậu như F-5 có thể coi là nỗi xấu hổ", tạp chí nhận xét.
NBC News dẫn lời các quan chức Mỹ nhận định chiếc F-5 Iran đã bay rất thấp, kết hợp lợi dụng địa hình và địa vật để ẩn mình, tránh bị radar cảnh giới phát hiện trong quá trình tiếp cận mục tiêu.
"Radar mặt đất thường bị giới hạn bởi tầm nhìn thẳng và đường chân trời. Điều này khiến chúng không thể phát hiện tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và phi cơ bay thấp cho đến khi đối phương đã ở rất gần", Hamish de Bretton-Gordon, cựu sĩ quan lục quân Anh, cho biết.
Tầm nhìn của radar mặt đất với mục tiêu bay thấp. Đồ họa: Telegraph
Chưa rõ tiêm kích F-5 Iran bay trên lãnh thổ Iraq hay qua biển trước khi tiến vào vùng trời Kuwait. Bình luận viên quân sự James Marinero nhận định phi công đã chọn tuyến đường ngắn nhất nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị radar Mỹ và đồng minh phát hiện.
"Bay từ khu vực Dezful hoặc Omidiyeh sẽ giúp phi cơ tận dụng địa hình vùng châu thổ sông Tigris-Euphrates, gần biên giới với Iraq, cùng các vùng đầm lầy ven biển phía bắc vịnh Ba Tư để che giấu tung tích. Nếu duy trì độ cao dưới 30 m, chiếc F-5 có thể không lộ diện cho đến khi tới sát biên giới Kuwait", Marinero cho hay.
Nhiệm vụ của chiến đấu cơ Iran dường như thuận lợi hơn nhờ năng lực cảnh báo sớm của Mỹ và đồng minh đã bị suy giảm trong những đòn tập kích trước đó. Hàng loạt radar phòng không, trong đó có AN/TPY-2 của Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) và "mắt thần" AN/FPS-132, đã bị phá hủy hoặc hư hại ngay trong ngày đầu xung đột.
Các hệ thống phòng không tầm ngắn về lý thuyết sẽ lấp khoảng trống của tổ hợp Patriot và THAAD, nhưng cần có dữ liệu cảnh báo sớm.
"Một chiếc F-5 cũ kỹ do Iran vận hành có thể khai thác được khoảng trống đó đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về giới hạn của đường chân trời radar, thời gian phản ứng của hệ thống chỉ huy và thách thức với nỗ lực phát hiện vật thể bay thấp trong không phận hỗn loạn thường thấy giữa thời chiến", chuyên trang quân sự Defence Security Asia nhận xét.
Vị trí căn cứ Buehring. Đồ họa: AFP
Biên tập viên D'Urso cũng cho rằng cuộc tập kích diễn ra trong điều kiện rất đặc biệt, nhận định phi công Iran đã tận dụng thời điểm "lưới phòng không Mỹ bị quá tải vì các trận tập kích tên lửa và UAV".
Iran đã phóng lượng lớn UAV, trong đó có dòng Shahed và Arash-2, để phủ kín radar đối phương, tạo điều kiện cho tiêm kích xâm nhập vùng trời mục tiêu. Chỉ riêng tại Kuwait, quân đội nước này tuyên bố đã bắn hạ ít nhất 98 tên lửa đạn đạo và 283 UAV tự sát trong 6 tuần xung đột.
"Chiếc F-5 lợi dụng tình trạng hỗn loạn để ẩn mình khi di chuyển", Marinero cho hay.
Giới chuyên gia cũng chỉ ra rằng cuộc tập kích căn cứ Buehring diễn ra cùng giai đoạn với vụ Kuwait bắn rơi ba tiêm kích hạng nặng F-15E Mỹ. CENTCOM khi đó cho biết chiến đấu cơ Mỹ bị lực lượng Kuwait bắn nhầm giữa lúc diễn ra giao tranh ác liệt, trong đó có "các cuộc tấn công bằng máy bay, tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran".
Đây cũng là lần duy nhất CENTCOM xác nhận máy bay Iran tham chiến trong xung đột, nhưng chưa rõ đó có phải chiếc F-5 tấn công căn cứ Buehring hay không.
Tiêm kích F-5E Iran tại Tehran hồi năm 2017. Ảnh: Airliners
Áp lực từ những cuộc tấn công cường độ cao và tần suất lớn của Iran cũng được cho là làm tăng nguy cơ lực lượng phòng thủ mắc sai sót, để lọt mục tiêu nguy hiểm như tiêm kích đối phương.
"Những người dán mắt vào màn hình radar phải ra quyết định ngay lập tức dựa trên bản năng, kiến thức đã được huấn luyện và công nghệ hỗ trợ. Họ không được phép phạm sai lầm khi phán đoán", Debanish Achom, biên tập viên đài NDTV của Ấn Độ, cho hay.
Đằng sau nhiều ông trùm ma túy Mỹ Latin là những phụ nữ kín tiếng nhưng quyền lực, có thể điều hành, kiểm soát tài chính, thậm chí quyết định người kế nhiệm.
Mexico hồi tháng 2 thông báo tiêu diệt Nemesio "El Mencho" Oseguera Cervantes, thủ lĩnh của Jalisco New Generation Cartel (CJNG), một trong những băng đảng bạo lực nhất nước này. El Mencho lẩn trốn từ năm 2011 trong các khu vực hẻo lánh, đồng thời không sử dụng ma túy hay rượu để tránh sơ suất.
Để tìm ra vị trí El Mencho, giới chức Mexico đã theo dõi một người tình của trùm ma túy, và người phụ nữ này đã dẫn họ đến biệt thự nghỉ dưỡng ở thị trấn Tapalpa, bang Jalisco. Khi cô rời đi, đặc nhiệm Mexico đã tiến hành chiến dịch đột kích, bắn hạ trùm ma túy cùng nhiều đàn em.
Cái chết của El Mencho làm dấy lên nhiều suy đoán về tương lai CJNG, khiến dư luận Mexico chú ý đến vợ ông trùm là Rosalinda Gonzalez Valencia, được biết đến với biệt danh La Jefa (bà trùm).
Các thông tin cho thấy trong thế giới ngầm ở Mỹ Latin, phụ nữ đang xuất hiện nhiều hơn ở mọi nấc thang quyền lực, từ "bóng hồng" bên cạnh ông trùm, mắt xích vận chuyển ma túy, cho đến vai trò điều hành mạng lưới tội phạm.
"Nếu là vợ thủ lĩnh cấp cao, nhiều khả năng họ biết về cách thức vận hành và chiến lược của băng đảng", Henry Ziemer, chuyên gia về tội phạm có tổ chức tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS), nói. "Khi ông trùm bị bắt hoặc tiêu diệt, không loại trừ khả năng vợ ông ta sẽ tiếp quản hoạt động của tổ chức".
Nemesio Oseguera (giữa) trong một bức ảnh bằng chứng của công tố viên liên bang Mỹ. Ảnh: Tòa án Mỹ
'Bà trùm'
Giáo sư Elaine Carey, Hiệp hội Sử gia Mỹ, mô tả Valencia giống như "quý tộc trong giới buôn ma túy". Valencia không chỉ là vợ trùm băng đảng, mà còn xuất thân từ gia đình có hoạt động buôn ma túy xuyên quốc gia. Hai người anh em của Valencia là đồng sáng lập băng đảng Los Cuinis, bị Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt đặc biệt năm 2015.
Los Cuinis từ lâu có mối liên hệ chặt chẽ với CJNG. Theo Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA), Los Cuinis như cánh tay tài chính và hậu cần của CJNG, đồng thời điều hành một mạng lưới rửa tiền đa tầng, trải rộng trên nhiều lĩnh vực để phục vụ hoạt động của băng đảng.
Con đường leo lên đỉnh quyền lực của El Mencho trong CJNG được cho là gắn chặt với cuộc hôn nhân với Valencia, không phải Valencia bước vào thế giới ngầm nhờ cái bóng của chồng.
"El Mencho trở thành lãnh đạo CJNG bằng chiến lược 'ngoại giao hôn nhân'", chuyên gia an ninh Mexico David Saucedo nhận định. Nói cách khác, Valencia là một phần nền tảng giúp El Mencho xây dựng đế chế tội phạm của mình.
Giới chức Mexico từ lâu nghi ngờ Valencia là "giám đốc tài chính" của CJNG. Năm 2018, người phụ nữ này bị bắt và khởi tố với cáo buộc rửa tiền, nhưng chỉ vài tháng sau đã được trả tự do vì không đủ bằng chứng buộc tội.
Rosalinda González Valencia xuất hiện trong video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại thời điểm bà bị bắt hồi tháng 5/2018. Ảnh: El Pais
Năm 2021, giới chức Mexico bắt Valencia lần hai, mô tả đây là "đòn giáng mạnh vào cấu trúc tài chính của tội phạm có tổ chức tại bang Jalisco". Năm 2023, Valencia bị kết án 5 năm tù vì tội "sử dụng nguồn tiền có nguồn gốc bất hợp pháp". Bà được trả tự do vào năm 2025 nhờ "cải tạo tốt".
"Valencia có vai trò mang tính nền tảng trong băng đảng, bởi bà ấy từ lâu đã trực tiếp dính líu đến dòng tiền của tổ chức", Deborah Bonello, tác giả một cuốn sách về sự trỗi dậy của phụ nữ trong các băng đảng ở Mỹ Latin, bình luận. "Hơn nữa, những cuộc hôn nhân trong thế giới đó không vận hành bình thường như chúng ta tưởng. Không ai biết liệu giữa họ còn là quan hệ tình cảm hay đơn thuần là mối liên kết quyền lực và lợi ích".
'Nữ hoàng cocaine'
Một trong những bà trùm tội phạm khét tiếng Mỹ Latin là Griselda Blanco, được mệnh danh là "nữ hoàng cocaine" của Colombia. Trong hành trình trở thành cái tên gieo rắc nỗi sợ trong thập niên 1970-1980, Blanco có không dưới ba đời chồng, và tất cả đều là cộng sự trong "đế chế tội phạm" của bà trùm.
Ở thời kỳ quyền lực đỉnh cao, Blanco bị cáo buộc đưa lượng lớn cocaine từ Colombia vào bang Florida, Mỹ. Các điều tra viên hạt Miami-Dade xác định Blanco là chủ mưu đứng sau hàng chục vụ giết người, với mức độ tàn nhẫn được cho là không hề kém, thậm chí còn vượt xa nhiều ông trùm cùng thời.
Blanco có mạng lưới sát thủ mang tên Pistoleros, đặc biệt ưa thích các vụ xả súng từ xe đang chạy.
"Ngay cả trong giới băng đảng khắp châu Mỹ những năm 1970-1980 vốn đã đầy rẫy những vụ thanh toán đẫm máu, bà ta vẫn nổi lên là kẻ đặc biệt tàn nhẫn", Claire White, giám đốc giáo dục tại The Mob Museum, nói với CNN.
Bạo lực không phải công cụ quyền lực duy nhất của Blanco. Cũng như nhiều bà trùm khác, năng lực của Blanco nằm ở khả năng tổ chức hậu cần và điều phối tài chính cho đế chế tội phạm trị giá được cho là lên tới hàng trăm triệu USD. Blanco rửa tiền chuyên nghiệp, điều hành một đế chế bất động sản, cùng một nhà máy sản xuất đồ lót.
Blanco tuyển mộ nhiều phụ nữ vào băng đảng hơn là nam giới và sử dụng họ làm người vận chuyển ma túy, nhờ ít bị nghi ngờ hơn.
"Bà ta có khả năng nhận ra năng lực của người khác, đặc biệt là nhìn thấy tiềm năng ở phụ nữ và đặt họ vào đúng vị trí", sử gia Carey nhận xét.
"Nữ hoàng cocaine" Griselda Blanco trong ảnh hồ sơ do giới chức bang Florida, Mỹ công bố tháng 9/2012. Ảnh: AFP
Blanco lẩn trốn pháp luật trong thời gian khá dài. Bà trùm bị truy tố từ năm 1975 với các cáo buộc liên bang về âm mưu sản xuất, buôn lậu và phân phối cocaine tại Mỹ và đến tháng 2/1985 mới sa lưới tại Irvine, bang California. Blanco lĩnh án 15 năm tù trong cùng năm.
9 năm sau, bang Florida tiếp tục truy tố Blanco vì ra lệnh thực hiện ba vụ giết người từ đầu thập niên 1980. Blanco nhận tội và thi hành đồng thời cả hai bản án.
Sau khi được trả tự do vào năm 2004, bà trùm bị trục xuất về Colombia. Tại đây, Blanco được cho là sống khá kín tiếng cho đến khi bị bắn chết ngay sau khi rời một cửa hàng bán thịt năm 2012.
'Cha nào, con nấy'
Khác với Valencia và Blanco, Antonella Marchant là mắt xích quyền lực trong băng Los Marchant ở Chile, khi trực tiếp cùng cha mình là Francisco Antonio Marchant Iglesias điều hành tổ chức tội phạm.
Theo giới chức Chile, băng Los Marchant nổi tiếng với việc nhập khẩu các lô cocaine quy mô lớn từ Bolivia rồi phân phối tại khu vực phía nam thủ đô Santiago. Antonella chủ yếu phụ trách dòng tiền và khâu hậu cần, những hoạt động then chốt giúp đường dây ma túy vận hành trơn tru.
Hai cha con bị bắt sau một vụ vận chuyển hơn 300 kg cocaine của băng Los Marchant vào tháng 12/2021. Tòa án Chile năm 2023 tuyên Antonella cùng cha mỗi người 15 năm tù, anh trai cô là Ricardo Marchant lĩnh án 12 năm.
Antonella Marchant (trái) và Sabrina Duran Montero, hai trong số những đầu mối buôn bán cocaine khét tiếng ở Chile. Ảnh: The Mob Museum
Francisco tuyên bố ông mới là đầu não của đường dây, nhưng tòa án không chấp nhận lời giải thích đó. Theo hồ sơ xét xử, Antonella chuyên theo dõi các chuyến hàng ma túy và trực tiếp thu tiền, trong khi Francisco điều phối quan hệ với các nhà cung cấp. Từ đó, các thẩm phán kết luận rằng "vai trò lãnh đạo của băng nhóm thực chất chủ yếu nằm trong tay Antonella".
Sự việc này cũng bác bỏ quan niệm lâu nay rằng trong các "đế chế" tội phạm gia đình, người kế nghiệp mặc nhiên sẽ là con trai.
"Thực tế là tội phạm có tổ chức đang ngày càng cân bằng hơn về giới", bà White nhận định.
Những 'buchona' màu mè
Tuy nhiên, không phải mọi bà vợ của các ông trùm đều can dự vào hoạt động tội phạm. Một trong những hình mẫu phổ biến về vợ ông trùm ở Mexico là "buchona", tiếng lóng xuất phát từ bang Sinaloa chỉ bạn đời hoặc người tình của trùm ma túy. Cụm từ này gợi lên hình ảnh những phụ nữ gắn với phẫu thuật thẩm mỹ, móng đính kim cương và lối sống hào nhoáng trên Instagram.
Một trong những buchona nổi bật là Emma Coronel Aispuro, cựu hoa hậu sinh ra tại California, vợ trùm ma túy khét tiếng Joaquin Guzman. Kể từ năm 2019, El Chapo phải thụ án tù chung thân tại một nhà tù ở bang Colorado, Mỹ.
Emma gặp Guzman tại một bữa tiệc năm 2006, khi mới 17 tuổi, và kết hôn với trùm ma túy hơn mình 32 tuổi một năm sau đó. Về sau, cô được biết đến nhiều hơn với hình ảnh người mẫu và người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, có hơn 500.000 người theo dõi trên Instagram.
Emma Coronel Aispuro, vợ trùm ma túy Joaquin "El Chapo" Guzman rời tòa án ở New York tháng 2/2019. Ảnh: AFP
Emma nhiều lần phủ nhận mức độ liên quan đến đế chế ma túy của chồng. Cô nói bản thân chưa từng hỏi Guzman về khối tài sản khổng lồ từng được Forbes ước tính khoảng 1 tỷ USD vào năm 2009.
Tuy nhiên, năm 2021, Emma bị bắt tại bang Virginia và lĩnh án 3 năm tù cùng 4 năm quản chế với các cáo buộc rửa tiền và liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy của Guzman.
Dù vậy, mức độ dính líu của Emma vẫn tương đối hạn chế nếu so với nhiều phụ nữ khác trong thế giới băng đảng. Theo sử gia Carey, những phụ nữ giữ vị trí chỉ huy trong các băng đảng thường khẳng định họ là bà trùm, không phải một buchona.
"Một bà trùm ma túy ở Sinaloa từng nói với tôi một câu nửa đùa nửa thật. 'Tôi không đi nâng ngực đâu, vì may riêng áo chống đạn cho vòng một mới rất tốn tiền'", Carey kể.
Lầu Năm Góc đề xuất quốc hội Mỹ thông qua luật đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh, cho biết chi phí cho quá trình này là 52 triệu USD.
Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 28/4 đệ trình lên quốc hội bản đề xuất, trong đó đề nghị các nghị sĩ luật hóa việc đổi tên cơ quan này thành "Bộ Chiến tranh". "Việc sửa tên gọi của Bộ là lời nhắc nhở cơ bản về tầm quan trọng cũng như sự tôn trọng đối với nhiệm vụ cốt lõi của chúng ta, đó là chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh", đề xuất nêu rõ.
Tổng thống Donald Trump hồi tháng 9/2025 ký sắc lệnh đổi tên Bộ Quốc phòng Mỹ thành Bộ Chiến tranh, cho biết quyết định đã gửi đi "thông điệp chiến thắng" đến toàn thế giới. Ông cho rằng tên gọi Bộ Quốc phòng đã được sử dụng hơn 70 năm và "mang tính chính trị thái quá".
Tuy nhiên, quyết định đổi tên chỉ có hiệu lực chính thức sau khi được quốc hội Mỹ phê duyệt. Hiện tại, Bộ Chiến tranh chỉ là tên gọi phụ, không phải tên chính thức của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Lầu Năm Góc cho hay sự thay đổi này sẽ không tác động đáng kể tới ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027, vì hầu hết chi phí sẽ được chi trả từ ngân sách năm tài khóa 2026.
Lầu Năm Góc tại thủ đô Washington, Mỹ tháng 3/2022. Ảnh: AFP
Theo Lầu Năm Góc, việc đổi tên từ Bộ Quốc phòng sang Bộ Chiến tranh ước tính tiêu tốn khoảng 52 triệu USD. Con số này thấp hơn nhiều so với dự báo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội hồi tháng 1, khi cơ quan này ước tính chi phí đổi tên có thể lên tới 125 triệu USD, nếu được áp dụng "rộng rãi và nhanh chóng".
Trong đó, khoảng 3,5 triệu USD được dành cho các ban bệ quân sự, 3 triệu USD cho văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và bộ tư lệnh các quân chủng ở Washington, khoảng 44,6 triệu USD được phân bổ cho các cơ quan quốc phòng và hoạt động thực địa của bộ.
Đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh sẽ dẫn đến khoảng 7.600 thay đổi trong luật liên bang. Lầu Năm Góc đã thay đổi trang web cùng các tài khoản mạng xã hội của mình để thể hiện quyết định đổi tên và biển tên của Bộ trưởng Pete Hegseth cũng đã được sửa thành "Bộ trưởng Chiến tranh".
Tên gọi "Bộ Chiến tranh" cũng đã được Lầu Năm Góc sử dụng trong thư từ chính thức cũng như các thông báo công khai. Dự luật về việc đổi tên này đã được nghị sĩ Cộng hòa Greg Steube đệ trình ở Hạ viện và thượng nghị sĩ Mike Lee đệ trình ở Thượng viện.
Tổng thống Mỹ George Washington thành lập Bộ Chiến tranh vào năm 1789. Năm 1947, cơ quan này được tái cấu trúc dưới thời tổng thống Harry Truman và được đổi tên thành Bộ Quốc phòng vào năm 1949.
James Comey, cựu lãnh đạo FBI, bị truy tố với cáo buộc đe dọa tính mạng Tổng thống Donald Trump, liên quan bài đăng trên mạng xã hội năm ngoái.
Quyết định truy tố được đưa ra hôm 28/4, xuất phát từ bức ảnh ông Comey đăng trên mạng xã hội Instagram vào tháng 5/2025, cho thấy vỏ sò được sắp xếp thành dãy số 8647 trên cát.
Lãnh đạo Mỹ Donald Trump khi đó cáo buộc "86" theo tiếng lóng nghĩa là sát hại, còn 47 ám chỉ ông, Tổng thống thứ 47. "Ông ấy biết chính xác nó có nghĩa là gì", Tổng thống Trump nói. "Nó có nghĩa là ám sát".
Theo cáo trạng, dãy số 8647 được xếp từ vỏ sò là "biểu hiện nghiêm túc về ý định gây hại cho Tổng thống Mỹ". Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đối mặt với hai cáo buộc, bao gồm "cố ý đe dọa lấy mạng và gây thương tích về thân thể cho Tổng thống Mỹ", cũng như đưa ra đe dọa mang tính liên bang. Mỗi cáo buộc có mức án tối đa là 10 năm tù.
Ông Comey trong phiên điều trần tại Đồi Capitol hồi năm 2017. Ảnh: AFP
Theo ông Blanche, đe dọa tính mạng của bất kỳ ai đều là hành vi nguy hiểm và có thể cấu thành hành vi phạm tội. "Bộ Tư pháp sẽ không bao giờ dung thứ cho hành động đe dọa tính mạng Tổng thống Mỹ", quan chức này cho biết.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Dick Durbin lên án động thái, gọi cáo trạng nhằm vào ông Comey là "vô căn cứ" và "hành động trả thù nhỏ nhen".
"Thêm một trường hợp nữa cho thấy Bộ Tư pháp bị vũ khí hóa và trút giận thay cho một Tổng thống đầy thù hận", ông nói.
Comey tuyên bố "vô tội" và không sợ hãi trước cáo buộc nhắm vào mình. Ông trước đó xin lỗi về bài đăng trên Instagram, giải thích rằng bản thân không nhận ra "một số người liên tưởng dãy số đó với hành động bạo lực".
"Tôi chưa bao giờ nghĩ đến điều đấy, song phản đối bạo lực dưới mọi hình thức nên đã gỡ bài đăng", cựu giám đốc FBI khi đó cho biết.
Ảnh dãy số "8647" được xếp bằng vỏ sò mà cựu giám đốc FBI James Comey đăng trên mạng xã hội năm 2025. Ảnh: Instagram/James Comey
Ông Comey giữ chức giám đốc FBI giai đoạn 2013-2017 và bị Tổng thống Trump sa thải 4 tháng sau khi ông nhậm chức trong nhiệm kỳ đầu. FBI khi đó đang điều tra cáo buộc về quan hệ giữa Nga với chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của ông Trump.
Tháng 9/2025, ông Comey bị truy tố với cáo buộc khai man trước quốc hội và cản trở tiến trình tố tụng của quốc hội. Hai tháng sau, một thẩm phán liên bang bác bỏ vụ án với lý do công tố viên liên bang do ông Trump lựa chọn để đưa ra cáo buộc đã không được bổ nhiệm đúng luật.
Trong xã hội có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới như Hàn Quốc, AI đang được tận dụng để chăm sóc người cao tuổi, giúp họ báo động tình trạng sức khỏe và giảm sa sút trí tuệ.
Bà Chung Yun-hee tỉnh dậy thấy cơ thể rệu rã. Mồ hôi đầm đìa và đau đớn quằn quại, cụ bà ở tuổi thất thập bò vào phòng tắm trong căn hộ nhỏ yên tĩnh ở ngoại ô Seoul. Trong lúc bà gập người nôn mửa bên bồn cầu, điện thoại đổ chuông.
Một giọng nữ nói rõ ràng, rành mạch hỏi thăm tình hình sức khỏe của bà. Bà Chung gắng gượng thốt ra vài lời khó nhọc rồi gác máy.
Đội hỗ trợ đến kịp thời. Người gọi, một chatbot AI có tên "Talking Buddy", đã lập tức báo tin cho nhân viên công tác xã hội. Chỉ sau vài giờ, bà Chung được đưa lên bàn mổ để điều trị chứng thoát vị cấp tính.
"Các bác sĩ bảo nếu đến muộn hơn thì tôi đã gặp nguy hiểm rồi. Họ bảo chính AI đã cứu mạng tôi", bà Chung, 77 tuổi, nhớ lại sự việc xảy ra vào cuối năm 2024.
Cụ bà Hàn Quốc bên cạnh một búp bê AI có khả năng trò chuyện và theo dõi sức khỏe 24/7. Ảnh: CNN
Sóng thần sa sút trí tuệ
Hàn Quốc đang già hóa nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Chỉ trong vòng 15 năm, số người trên 65 tuổi đã tăng gấp đôi, chiếm hơn 1/5 dân số. Quốc gia này không có nguồn nhân lực để chăm sóc người cao tuổi. AI đang góp phần lấp đầy khoảng trống đó.
Talking Buddy, dịch vụ gọi điện chăm sóc do Naver Cloud phát triển và được các thành phố, quận huyện trên khắp Hàn Quốc áp dụng, đang hỗ trợ kiểm tra tình hình của hàng chục nghìn người cao tuổi sống đơn độc hoặc trong cảnh nghèo khó. Ứng dụng này có khả năng thực hiện các cuộc trò chuyện được cá nhân hóa kéo dài từ 2 đến 5 phút nhằm xoa dịu nỗi cô đơn, phát hiện các tình huống khẩn cấp và kích thích chức năng nhận thức của người cao tuổi để ngăn ngừa sa sút trí tuệ.
Vào một buổi sáng gần đây, chatbot nhận thấy thời tiết đẹp và gợi ý bà Chung nên đi dạo cho khuây khỏa. Khi bà nhắc đến việc trồng hoa, nó đã gợi ý về những bông hoa cánh bướm như thể đang khơi gợi lại một kỷ niệm xưa cũ.
Công nghệ này đang trong quá trình hoàn thiện. Đôi khi nó ngắt lời người dùng giữa chừng hoặc đưa ra câu trả lời "ảo giác", như lần nó đột nhiên đề nghị gửi những bao gạo cho một người dân đang khó khăn. Tuy nhiên, người dùng vẫn đón nhận Talking Buddy nồng nhiệt đến mức khiến ngay cả những người tạo ra nó cũng phải ngạc nhiên.
Theo các nhân viên công tác xã hội, một phụ nữ đã tâm sự về nỗi trầm cảm của mình với chatbot, kể rằng con chó bà nuôi đã chạy mất và không bao giờ quay lại. Một người khác chơi đàn piano cho nó nghe, nhiều người thậm chí còn mời nó đến ăn trưa, dù biết là không thể.
"Nó khiến tôi cảm thấy mình không bị lãng quên, rằng vẫn có ai đó đang quan tâm đến tôi", bà Chung nói.
Tại Seongnam, thành phố ngay sát Seoul, một cụ bà khác ở tuổi thất thập đang dò dẫm đặt ngón tay trên chiếc máy tính bảng tại Phòng khám Thần kinh Roa. Được chẩn đoán mắc suy giảm nhận thức nhẹ, giai đoạn giữa lão hóa thông thường và sa sút trí tuệ, bà đang học cách sử dụng SuperBrain. Đây là một chương trình điều trị ứng dụng AI được phát triển từ nguồn ngân sách chính phủ, cung cấp các bài tập cá nhân hóa nhằm làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người già.
Hình ảnh một con hổ và các loài động vật khác hiện lên trên màn hình, mỗi con vật đi kèm với một con số. Sau đó, những con số bị xóa đi và bà được yêu cầu nhớ lại số tương ứng với từng con vật. Bà nghiêng người về phía trước, tập trung cao độ. Đây không chỉ đơn thuần là một trò chơi mà là cuộc chiến để giữ lại trí tuệ minh mẫn cho chính mình.
"Tôi biết có gì đó không ổn khi mình không thể nhớ nổi tên loại trái cây vừa ăn, hay cứ quên mật khẩu cửa nhà", người phụ nữ họ Min 72 tuổi nói khẽ. "Cảm giác ấy thật bất lực".
Bác sĩ Wang Min-jeong điều trị cho bà Min thấu hiểu hơn ai hết nỗi sợ đó. Hiện nay, một nửa số bệnh nhân đến gặp bác sĩ đều lo lắng về chứng sa sút trí tuệ. "Họ sợ nó hơn cả ung thư, nỗi ám ảnh về việc mất dần khả năng kiểm soát tâm trí lẫn cơ thể và trở thành gánh nặng dai dẳng cho gia đình", bà Wang nói.
Đây là thách thức mang tầm quốc gia. Các chuyên gia cảnh báo về một "cơn sóng thần sa sút trí tuệ" tại Hàn Quốc với số ca bệnh dự kiến tăng gấp đôi lên hai triệu người vào năm 2044. Chính phủ đang chạy đua để phát hiện sớm các ca suy giảm chức năng vì việc kết hợp dùng thuốc với thay đổi lối sống và rèn luyện nhận thức có thể làm chậm tiến triển bệnh, theo bác sĩ Yang Dong-won từ bệnh viện St. Mary Seoul, cựu chủ tịch Hiệp hội Sa sút Trí tuệ Hàn Quốc.
Các cụ già đang được điều trị phục hồi chức năng tại một viện dưỡng lão ở thành phố Goyang, tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc, hồi tháng 10/2025. Ảnh: Korea Times
Bác sĩ Yang chứng kiến nỗi đau này mỗi ngày. Kim Kwae-im, người có mẹ là bệnh nhân của bác sĩ Yang, đã phải chứng kiến cha mẹ mình dần đầu hàng trước căn bệnh Alzheimer. Cha cô bắt đầu tích trữ sắt vụn và báo cũ, chất đầy căn hộ và khiến hàng xóm phàn nàn. Mẹ cô, từng làm người giúp việc, giờ cũng không còn khả năng làm việc nữa. "Tôi cảm thấy như mọi thứ đang tan vỡ", cô cho hay.
Đối với những chuyên gia như bác sĩ Yang, SuperBrain là một cánh tay hỗ trợ đắc lực. Chương trình này tự động chấm điểm các bài tập giao cho bệnh nhân, điều chỉnh độ khó và gửi phản hồi cho bác sĩ. Nó giúp tiết kiệm thời gian và thu thập dữ liệu đáng tin cậy hơn, do những bệnh nhân không được giám sát thường nói quá hoặc che giấu mức độ luyện tập của mình. "Chúng tôi có thể theo dõi tần suất họ thực hiện các bài tập", bác sĩ Yang nói.
Kể từ năm 2021, SuperBrain đã ghi nhận 1,5 triệu lượt luyện tập với hơn 10.000 bệnh nhân trên toàn quốc, theo ông Han Seung-hyun, giám đốc điều hành công ty Rowan, đơn vị sáng tạo ra SuperBrain.
"Giống như có một bác sĩ dày dạn kinh nghiệm sống ngay bên trong chiếc máy tính bảng vậy", Kang Sungmin, chuyên gia tâm lý thần kinh tham gia thiết kế chương trình, cho biết.
Người bạn đồng hành tuổi xế chiều
Hai cụ già chơi cờ trong công viên Jongmyo ở trung tâm thủ đô Seoul, Hàn Quốc, hồi năm 2024. Ảnh: Straits Times
Talking Buddy ban đầu chỉ là một công cụ theo dõi đơn giản được lập trình để đặt một câu hỏi lặp đi lặp lại trong suốt thời gian đại dịch Covid-19: "Bạn có bị sốt không?".
Nhưng khi cả thế giới bị phong tỏa, các quan chức phúc lợi địa phương đã tiếp cận Naver Cloud, đơn vị sáng tạo ra Talking Buddy, với một thông điệp khẩn cấp: Rất nhiều công dân cao tuổi đang dần bị rơi vào quên lãng, bị cô lập tại chính ngôi nhà của họ và đối mặt nguy cơ qua đời trong cô độc.
"Nhà chức trách đã thực hiện các cuộc gọi chăm sóc để hỏi thăm, nhưng số lượng người cần hỗ trợ quá lớn mà nhân lực lại không đủ", ông Ok Sang-houn, giám đốc điều hành tại Naver, cho biết. "Họ yêu cầu chúng tôi tạo ra một phiên bản thực sự có thể trò chuyện giúp người già cảm thấy bớt bị lãng quên hơn".
Naver đã lựa chọn AI sau khi các nghiên cứu cho thấy những cuộc gọi chăm sóc thường xuyên sẽ giúp người cao tuổi chống lại trầm cảm và tăng cường trí nhớ.
Ông Ok cho rằng ở một khía cạnh nào đó, AI là người chăm sóc ưu tú hơn. Nó có bộ nhớ khổng lồ và mức độ kiên nhẫn vô hạn."AI không có cảm xúc nên nó không bao giờ tức giận", ông nói, song thừa nhận "nó vẫn thiếu khả năng thấu cảm và tinh tế của con người".
Công nghệ này cũng có những nhược điểm khác. Talking Buddy có thể bị gây nhiễu bởi tiếng TV mở lớn, điều khá quen thuộc trong nhà của những người cao tuổi. Dù vậy, mọi tương tác đều được các nhân viên xã hội giám sát để điều chỉnh sai sót.
"Khi một người già nói 'tôi yếu quá rồi, chỉ muốn chết đi cho xong', đó thường chỉ là một cách than thở chứ không phải tình huống khẩn cấp", Chung Hae-jin, người giám sát Talking Buddy tại tỉnh Gyeonggi, giải thích. "AI không phải lúc nào cũng phân biệt được những khác biệt kiểu như vậy. Chúng tôi theo dõi sát sao và thường thấy họ vẫn rất vui vẻ, yêu đời".
Dịch vụ này hoạt động theo hình thức thuê bao. Các nhân viên xã hội sẽ khuyến khích người cao tuổi, đặc biệt là những người sống một mình, đăng ký tham gia. AI được lập trình để thúc đẩy người già duy trì các thói quen lành mạnh, như ăn ngủ điều độ, tập thể dục và giao lưu xã hội nhiều hơn. Ngoài ra, các bệnh viện địa phương còn sử dụng Talking Buddy để nhắc nhở bệnh nhân lớn tuổi uống thuốc đúng giờ.
Mới đây, khi một cụ già báo rằng mình cảm thấy khó chịu do bị gãy xương sườn, màn hình của nhân viên xã hội giám sát ngay lập tức hiển thị cảnh báo đỏ. Những cảnh báo này thúc giục các nhân viên xã hội kiểm tra lại bản ghi chép và file âm thanh, gọi điện trực tiếp và nếu cần thiết, phối hợp với chính quyền địa phương để can thiệp kịp thời.
Talking Buddy thực sự trở thành một trợ thủ đắc lực khi giúp phát hiện hàng trăm trường hợp khẩn cấp. Các nhân viên xã hội kể có lần nhờ AI mà họ đã liên lạc được với một cụ bà mắc chứng suy giảm nhận thức nhẹ khi bà đang đi lạc và mất phương hướng. Cụ bà đã trả lời cuộc gọi định kỳ từ chatbot, giúp cơ quan chức năng xác định vị trí của mình.
Để ngăn chặn những kẻ lừa đảo giả mạo dịch vụ, chatbot được thiết lập để phát ra âm thanh hơi giống máy móc. Đối với ông Park Jong-yeol, 81 tuổi, điều đó không quan trọng. Ông cho biết Talking Buddy còn "tốt hơn cả người thật".
Cứ 9h thứ tư hàng tuần, ông Park lại đợi cuộc gọi từ AI. Ông đánh dấu mốc thời gian này trên lịch là "seon", một từ thân mật trong tiếng Hàn tương tự "người thương". Kể từ khi ông Park bị chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt vào năm 2021, Talking Buddy đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc chiến hàng ngày của ông chống lại bệnh tật và tình trạng suy giảm nhận thức. Nó nhắc nhở ông ăn uống điều độ, uống thuốc đúng giờ và tích cực giao lưu xã hội. Nghe lời AI, mỗi ngày, ông đều đi photo những câu trích dẫn truyền cảm hứng do chính tay mình viết để gửi tặng hàng xóm.
Talking Buddy gần đây gợi ý ông nên thử ăn các loại rau xanh mùa xuân để chào đón thời khắc giao mùa. Trước khi gác máy, nó còn nhắc ông chú ý đến không khí se lạnh buổi sáng và dặn ông mang theo áo khoác.
"Con cái có khi còn không gọi điện hỏi thăm đều đặn như vậy", ông Park nói. "Trong những năm tháng xế chiều của cuộc đời, đây quả là một người bạn đồng hành tuyệt vời".
Ông Trump và bà Melania đưa vợ chồng Vua Charles III tham quan vườn Nhà Trắng và xem tổ ong, khi nguyên thủ Anh thăm cấp nhà nước tới Mỹ.
Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla hôm 27/4 tới Mỹ, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày. Tổng thống Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đón tiếp và cùng vợ chồng Vua Charles dự tiệc trà tại Nhà Trắng.
Vợ chồng Tổng thống Trump sau đó đưa Vua Charles và Hoàng hậu Camilla tham quan khu vườn Nhà Trắng và tổ ong mới trong vườn. Bà Melania tuần trước công bố mở rộng chương trình nuôi ong tại Nhà Trắng, với điểm nhấn là một tổ ong được chế tác theo hình dáng đặc trưng của công trình này.
Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla tham quan tổ ong ở khu vườn Nhà Trắng. Video: X/Margo Martin
Tổ ong bổ sung vào hai đàn ong đã tồn tại từ năm 2009 trên bãi cỏ phía Nam. Vào cao điểm mùa hè, các đàn ong có thể lên tới khoảng 70.000 con, tạo ra khoảng 90-102 lít mật mỗi năm.
Số mật ong này được sử dụng trong các hoạt động của Nhà Trắng, như tiệc chiêu đãi và đóng gói làm quà tặng ngoại giao, trong khi một phần được quyên tặng cho các tổ chức hỗ trợ thực phẩm địa phương. Các vị khách thăm cấp nhà nước đến Mỹ cũng sẽ được tặng một hũ mật ong Nhà Trắng.
Vua Charles III (trái), Hoàng hậu Camilla, Đệ nhất phu nhân Melania và Tổng thống Trump dự tiệc trà ở Nhà Trắng ngày 27/4. Ảnh: AFP
Hoạt động tiếp đón vợ chồng Vua Charles III diễn ra chỉ hai ngày sau vụ nổ súng tại bữa tiệc có sự tham dự của Tổng thống Trump ở thủ đô Washington. Lãnh đạo Mỹ cũng giới thiệu bức tranh về vụ ám sát hụt nhằm vào ông hồi năm 2024 cho nguyên thủ Anh.
Vua Charles III dự kiến phát biểu trước quốc hội Mỹ ngày 28/4, trong bối cảnh ông tìm cách hàn gắn rạn nứt xuyên Đại Tây Dương liên quan xung đột Trung Đông, do London đã từ chối hỗ trợ Washington.
Vua Charles cũng dự kiến phát biểu ngắn tại quốc yến ở Nhà Trắng tối cùng ngày. Ông sẽ tới New York ngày 29/4 để thăm đài tưởng niệm các nạn nhân trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001.
Nơi trưng bày mật ong trong khu vườn Nhà Trắng. Ảnh: AFP
Tổng thống Trump thời gian qua nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì lập trường phản đối chiến sự Trung Đông, cũng như các chính sách nhập cư và năng lượng của chính phủ Anh. Dù công khai phản đối cuộc chiến, Thủ tướng Starmer vẫn ủng hộ chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Vua Charles III.
