Hơn 20 nhà sư Sri Lanka trở về từ Thái Lan bị bắt tại sân bay vì giấu 110 kg cần sa trong hành lý.
Nhóm nhà sư bị bắt ngày 26/4 tại sân bay quốc tế Bandaranaike ở thủ đô Colombo, khi về nước sau kỳ nghỉ 4 ngày tại Bangkok.
Giới chức hải quan Sri Lanka phát hiện nhóm này giấu Kush, giống cần sa có hàm lượng hoạt chất cao, trong ngăn bí mật của vali. Mỗi người mang theo khoảng 5 kg cần sa.
Phần lớn nhóm nhà sư là các tăng sinh trẻ, đến từ nhiều chùa trên khắp Sri Lanka. Chuyến đi Thái Lan của họ là do một doanh nhân tài trợ.
Các nhà sư hầu tòa ở Sri Lanka, ngày 26/4. Ảnh: AFP
Đây là vụ phát hiện Kush lớn nhất từ trước đến nay tại sân bay quốc tế chính của quốc đảo Nam Á.
Hồi tháng 5/2025, một phụ nữ Anh 21 tuổi bị bắt tại sân bay này với cáo buộc tàng trữ 46 kg cần sa. Người này cũng bay từ Bangkok đến Colombo.
Những năm gần đây, giới chức Sri Lanka nhiều lần phát hiện các lô heroin và ma túy với khối lượng lớn buôn lậu vào nước này bằng tàu cá nhỏ.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ tin rằng nghi phạm nổ súng trong bữa tiệc của phóng viên chuyên trách Nhà Trắng đã nhắm vào quan chức chính quyền, trong đó có ông Trump.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche hôm nay cho biết nghi phạm Cole Tomas Allen, 31 tuổi, có thể đã di chuyển bằng tàu hỏa từ thành phố Los Angeles, bang California, đến thành phố Chicago, bang Illinois rồi tới thủ đô Washington và nhận phòng tại khách sạn Washington Hilton.
Khách sạn này là nơi tổ chức tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, có sự tham dự của Tổng thống Donald Trump, Đệ nhất phu nhân Melania Trump, Phó tổng thống JD Vance.
Loạt quan chức cấp cao khác trong chính quyền cũng có mặt, gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum.
Thời điểm Allen nhận phòng ở khách sạn này chưa được công bố, nhưng nghi phạm này tối 25/4 đã mang theo súng săn, súng ngắn và dao lao qua chốt kiểm soát an ninh bên ngoài sự kiện, nhưng bị mật vụ Mỹ chặn lại trước khi vào được hội trường tiệc.
Mật vụ Mỹ ứng phó với tay súng. Ảnh: CBS News
Trong lúc đấu súng với mật vụ Mỹ, Allen bắn trúng một sĩ quan mặc áo chống đạn, trước khi bị khống chế. Sĩ quan bị thương đã được xuất viện.
Tính đến sáng 26/4 (tối 26/4 giờ Hà Nội), Allen vẫn chưa khai với điều tra viên về động cơ gây án.
"Có vẻ nghi phạm thực sự lên kế hoạch nhắm vào những người làm việc trong chính quyền, nhiều khả năng bao gồm cả Tổng thống Donald Trump. Đây mới là đánh giá sơ bộ. Hiện chúng tôi chưa có thông tin cụ thể về những cá nhân nào bị nhắm đến, ngoài việc hiểu rằng đó chính là mục tiêu của nghi phạm", ông Blanche cho hay.
CNN dẫn lời một quan chức nắm rõ vấn đề cho biết các điều tra viên đã thu thập được một số tài liệu từ tay súng, cho thấy tư tưởng chống chính quyền ông Trump cùng những lời lẽ công kích nhắm vào các quan chức chính phủ.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 25/4 sau vụ nổ súng. Ảnh: AFP
Tổng thống Donald Trump sau đó tiết lộ trong cuộc phỏng vấn với Fox News rằng nghi phạm dường như sở hữu một "bản tuyên ngôn" chứa đựng các nội dung bài xích Cơ đốc giáo, đồng thời cho biết thêm một thành viên trong gia đình nghi phạm từng trình báo về anh ta với cơ quan thực thi pháp luật.
"Anh đã ôm mối hận thù sâu sắc trong lòng suốt một thời gian dài. Đó là vấn đề tôn giáo, mang tính chất chống Cơ đốc giáo mạnh mẽ", ông Trump cho hay.
Giới chức đang tiếp tục điều tra động cơ của nghi phạm, có thể mất vài ngày.
Vụ tấn công làm dấy lên lo ngại về an ninh và đặt ra câu hỏi bằng cách nào nghi phạm có thể mang vũ khí vượt qua vòng kiểm tra an ninh. Ông Blanche cho hay các nhà điều tra đang xem xét thông tin nghi phạm có thể đã lắp ráp vũ khí ở đâu đó trong khách sạn, nhưng "chưa kịp tiến xa" trong kế hoạch. "Nghi phạm chỉ vượt qua được vành đai an ninh khoảng vài mét", ông nói thêm.
Allen sẽ bị truy tố tại tòa án liên bang vào ngày 27/4 với các cáo buộc tấn công nhân viên liên bang và nổ súng nhằm sát hại nhân viên liên bang, theo ông Blanche.
Nghi phạm nổ súng tại khách sạn bị khống chế. Ảnh: AFP
Thông tin được quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ đưa ra sau khi lực lượng hành pháp tiến hành loạt lệnh khám xét xuyên đêm, trong đó có nhà của nghi phạm tại thành phố Torrance ở bang California.
Theo một quan chức cấp cao, các khẩu súng của Allen đều được mua hợp pháp. Hồ sơ cho thấy Allen đã mua khẩu súng săn Maverick vào tháng 8/2025, khẩu súng lục của Armscor Precision vào tháng 10/2023. Đây chính là hai vũ khí bị thu giữ từ Allen trong vụ tấn công ở khách sạn Washington Hilton.
Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump cho rằng vụ nổ súng cho thấy sự cần thiết của phòng khiêu vũ, công trình đang được xây dựng trong khuôn viên Nhà Trắng.
Theo ông, sự việc sẽ không bao giờ xảy ra "nếu có Phòng Khiêu vũ tối mật cấp quân sự", công trình không những "đẹp" mà còn được trang bị "mọi tính năng an ninh ở cấp cao nhất", và đặc biệt "không có các phòng phía trên để những người không được kiểm soát an ninh có thể tràn vào".
Cảnh hỗn loạn khi tiếng súng vang lên tại bữa tiệc ở khách sạn Washington Hilton tối 25/4. Video: X/Jennifer Jacobs
Ukraine nói thành phố Dnipro ở tỉnh Dnipropetrovsk của nước này bị tên lửa, UAV Nga tấn công trong hơn 20 giờ liên tục, khiến 8 người thiệt mạng.
"Trong hơn 20 giờ tồi tệ, Nga đã tấn công Dnipro bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) theo từng đợt", Oleksandr Ganzha, lãnh đạo chính quyền quân sự tỉnh Dnipropetrovsk, ngày 25/4 cho biết. Dnipro là thủ phủ vùng Dnipropetrovsk.
Thị trưởng Dnipro Borys Filatov mô tả đây là cuộc tấn công "lớn nhất từ trước đến nay" nhằm vào thành phố này. Nhà cửa, doanh nghiệp và hạ tầng năng lượng được cho là đã bị đánh trúng.
Theo hình ảnh do Ukraine công bố, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã dành hàng giờ bên trong các đống đổ nát dù đòn tập kích vẫn đang tiếp diễn, để dọn dẹp cũng như tìm kiếm những người sống sót và thi thể. Giới chức cho biết một tòa chung cư đã bị tấn công hai lần vào những thời điểm khác nhau.
Lực lượng cứu hộ cứu nạn dọn dẹp đống đổ nát tại một tòa nhà ở Dnipro sau đòn tập kích của Nga hôm 25/4. Ảnh: SES
Cuộc tập kích quy mô lớn vào Dnipro đã khiến 8 người thiệt mạng và 49 trường hợp bị thương, trong đó có phó thị trưởng thành phố, người được ông Filatov mô tả là "suýt mất mạng". 10 người khác đã bị thương trên toàn tỉnh Dnipropetrovsk.
Nga còn nhắm mục tiêu khu vực do Ukraine kiểm soát ở vùng Zaporizhzhia lân cận khiến một người thiệt mạng và 4 người bị thương bên trong một xe buýt mini dân sự, theo Ivan Fedorov, lãnh đạo chính quyền quân sự do Ukraine thành lập ở tỉnh này.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng tổng cộng 47 tên lửa và 619 UAV trong đêm, thêm rằng phần lớn đã bị đánh chặn. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi phản ứng mạnh hơn từ cộng đồng quốc tế trước các cuộc tấn công của Nga.
"Điều quan trọng là thế giới không tiếp tục im lặng về điều đang xảy ra, cũng như cuộc chiến do Nga tiến hành ở châu Âu không bị xung đột tại Iran làm lu mờ", ông nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các nước sẽ "thực hiện kịp thời" những cam kết giúp Ukraine tăng cường năng lực phòng không.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã "tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn" nhằm vào các mục tiêu quân sự ở lãnh thổ đối phương trong 24 giờ trước đó.
Vị trí thành phố Dnipro. Đồ họa: Telegraph
Alexander Khinshtein, lãnh đạo tỉnh Kursk giáp Ukraine, cho biết các cuộc tấn công bằng UAV của đối phương đã khiến một người bị thương ở vùng này. Theo Vyacheslav Gladkov, tỉnh trưởng Belgorod, một phụ nữ thiệt mạng và một người đàn ông bị thương nặng sau khi UAV đánh trúng một ôtô.
Ba người đã thiệt mạng sau khi một ngôi làng tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Lugansk bị UAV tấn công, theo Leonid Pasechnik, lãnh đạo do Moskva bổ nhiệm tại vùng này.
Nga gần đây thay đổi chiến thuật, chuyển từ chủ yếu không kích vào ban đêm sang các cuộc tấn công kéo dài hơn và diễn ra theo nhiều đợt, bắt đầu từ đêm khuya và kéo dài tới ban ngày. Ukraine cũng đẩy mạnh các cuộc tập kích đáp trả nhằm vào lãnh thổ đối phương trong những tháng gần đây, nhắm vào hạ tầng năng lượng, dân sự và các mục tiêu khác, theo hãng thông tấn AFP.
Giới chức NATO bác bỏ khả năng đình chỉ hoặc khai trừ Tây Ban Nha, sau thông tin Mỹ thúc đẩy biện pháp trừng phạt nước này vì không ủng hộ chiến dịch ở Iran.
"Hiệp ước thành lập của NATO không đưa ra bất kỳ điều khoản nào về đình chỉ tư cách hoặc khai trừ thành viên của khối", một quan chức NATO giấu tên trả lời tạp chí TIME, bình luận về thông tin Mỹ muốn đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha. BBC cũng dẫn thông báo tương tự từ một quan chức NATO.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Reuters ngày 24/4 dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho biết Lầu Năm Góc đã nghiên cứu các phương án trừng phạt những đồng minh NATO bị coi là "thiếu hợp tác với Washington" trong chiến dịch tấn công Iran.
Email nội bộ của Lầu Năm Góc bày tỏ thất vọng trước việc một số đồng minh từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận, sử dụng căn cứ và bay qua không phận, vốn được coi là mức hợp tác tối thiểu trong NATO. Email này liệt kê các phương án đáp trả của Mỹ, trong đó có đề cập đình chỉ tư cách thành viên của những quốc gia "thiếu hợp tác" khỏi NATO, trong đó có Tây Ban Nha.
Khu vực treo cờ các nước thành viên tại trụ sở chính của NATO ở Brussels, Bỉ. Ảnh: NATO
Tây Ban Nha đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ không quân trên lãnh thổ để tiến hành không kích Iran, dù Washington có hai cơ sở quân sự tại nước này.
Bình luận về thông tin trên, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhấn mạnh Madrid không làm việc dựa trên email mà dựa trên các văn kiện và lập trường chính thức của chính phủ Mỹ.
Ông Sanchez khẳng định Tây Ban Nha là "thành viên đáng tin cậy" của NATO, hợp tác đầy đủ với các đồng minh, nhưng "phải luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế".
Một số lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) tham dự hội nghị thượng đỉnh của khối tại Cyprus ngày 24/4 cũng lên tiếng bảo vệ Tây Ban Nha.
Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten nói ông đã được báo tin "Tổng thống Trump có ý tưởng mới rằng ông ấy có thể cứng rắn với cả những đồng minh của mình, bao gồm Tây Ban Nha".
"Tôi sẽ sát cánh cùng mọi thành viên châu Âu trong liên minh. Tây Ban Nha là một thành viên đầy đủ của NATO và điều đó sẽ không thay đổi", Thủ tướng Jetten nói.
Cùng ngày, một người phát ngôn chính phủ Đức cũng nêu lập trường của Berlin rằng "Tây Ban Nha là thành viên NATO và không có lý do gì để khiến điều đó thay đổi".
Vị trí các nước thành viên NATO cùng năm gia nhập. Đồ họa: NWEGEO
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Kingsley Wilson không xác nhận chi tiết về email, nhưng nói Bộ Quốc phòng sẽ đảm bảo Tổng thống có "các lựa chọn đáng tin cậy" để buộc đồng minh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Bà cho rằng dù Mỹ đã "làm rất nhiều cho NATO, các đồng minh lại không sát cánh khi Washington cần".
Căng thẳng trong NATO gia tăng sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi cuối tháng 2, khiến Tehran đáp trả bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu. Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO không sẵn sàng tham gia sâu hơn vào chiến dịch, coi liên minh là "con đường một chiều" mà Mỹ không được hưởng lợi.
Một tư lệnh quân đoàn và một lữ đoàn trưởng Ukraine bị cách chức sau khi xuất hiện thông tin đơn vị ở Kharkov bị thiếu đồ ăn, nước uống.
Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine ngày 24/4 cho biết các cuộc tập kích của Nga nhằm vào những điểm vượt sông Oskil đã gây ảnh hưởng lớn tới hoạt động hậu cần ở khu vực Kupyansk, thành phố chiến lược thuộc tỉnh Kharkov. Các đơn vị Ukraine đang phải sử dụng xuồng và máy bay không người lái (UAV) hạng nặng để làm nhiệm vụ tiếp tế.
Cơ quan này cáo buộc các chỉ huy Lữ đoàn Cơ giới Độc lập 14 đã che giấu tình hình thật sự ở khu vực, để mất một số vị trí và đưa ra "hàng loạt tính toán sai lầm liên quan hoạt động cung cấp vật tư cho quân nhân", trong đó có vận chuyển thực phẩm tới các vị trí của lữ đoàn.
Các binh sĩ Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn 14 Ukraine trong ảnh đăng hôm 23/4. Ảnh: Threads/i.petrovna_
"Một số quyết định về nhân sự đã được đưa ra để khắc phục tình hình. Chỉ huy Lữ đoàn Cơ giới số 14 đã bị cách chức, còn tư lệnh Quân đoàn Lục quân số 10 cũng bị miễn nhiệm và giáng cấp", Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine cho biết.
Lữ đoàn 14 là đơn vị trực thuộc Quân đoàn 10. Đại tá Taras Maksimov đã được bổ nhiệm làm chỉ huy mới của Lữ đoàn 14, còn chuẩn tướng Artem Bohomolov được giao phụ trách Quân đoàn 10.
Một ủy ban thuộc lục quân Ukraine đã mở cuộc điều tra về hành động của ban chỉ huy cũ tại Lữ đoàn 14. Những quyết định về mặt quản lý sẽ được đưa ra dựa trên kết quả điều tra, tài liệu liên quan sẽ được chuyển cho các cơ quan hành pháp.
"Ban chỉ huy mới của Lữ đoàn 14 và Quân đoàn 10 đang thực hiện mọi biện pháp có thể nhằm ổn định tình hình, đảm bảo cung cấp đầy đủ vật tư cho binh sĩ ở vị trí chiến đấu", thông báo có đoạn.
Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine cho biết một lô thực phẩm đã được chuyển đến vị trí của Lữ đoàn 14, thêm rằng các binh sĩ sẽ được sơ tán ngay lập tức khi có điều kiện thuận lợi.
Quân nhân Ukraine tham gia huấn luyện chống drone tại tỉnh Kharkov hồi tháng 11/2025. Ảnh: AFP
Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky cũng chỉ thị cho tư lệnh lực lượng liên hợp Mykhailo Drapaty kiểm tra hoạt động cung ứng cho quân nhân ở tiền tuyến.
Động thái diễn ra sau khi một tài khoản mạng xã hội hôm 23/4 đăng ảnh binh sĩ thuộc Tiểu đoàn 2 của Lữ đoàn 14 trong tình trạng gầy gò. Tài khoản này cho biết họ bị bỏ lại ở vị trí mà không có thức ăn hay nước uống, khiến nhiều người bất tỉnh.
Báo Ukrainska Pravda dẫn lời người thân các binh sĩ cho biết họ đã phải sống trong điều kiện cực kỳ khó khăn trong khoảng 8 tháng, thường xuyên thiếu lương thực và nước uống.
RBC Ukraine khẳng định lực lượng nước này đang đẩy lùi các cuộc tấn công của Nga ở mặt trận Kupyansk, song phải đối mặt với thách thức nghiêm trọng khi đối phương bắt đầu triển khai các đơn vị thuộc Trung tâm Thử nghiệm Rubikon, lực lượng vận hành thiết bị bay không người lái (drone) tinh nhuệ..
Nhiệm vụ chính của Rubikon ở mặt trận này là cắt đứt nguồn tiếp tế cho binh sĩ Ukraine ở tiền tuyến, trong đó các phương tiện vận tải cứ 3-5 phút lại bị drone tấn công.
Cục diện chiến sự Nga - Ukraine. Đồ họa: Telegraph
Bộ trưởng Thương mại Mỹ cho biết mới duyệt một hồ sơ định cư kể từ khi mở bán visa "thẻ vàng" với giá 1 triệu USD.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick ngày 23/4 cho biết tại một phiên điều trần trước Hạ viện Mỹ rằng chương trình visa "thẻ vàng" mới chấp thuận một hồ sơ gần đây, trong khi "có hàng trăm hồ sơ đang xếp hàng chờ xử lý". Ông giải thích chính phủ muốn đảm bảo quy trình được triển khai hoàn hảo trước khi mở rộng chương trình bán thẻ vàng định cư.
"Thẻ vàng định cư" thực chất là một loại thẻ xanh, cho phép người sở hữu cư trú hợp pháp vĩnh viễn kèm theo cơ hội nhập tịch Mỹ. Chương trình được công bố năm ngoái như một phương án tiết kiệm thời gian cho người nước ngoài giàu có được cư trú hợp pháp và làm việc tại Mỹ, tiến tới nhập quốc tịch.
Người nộp đơn phải đóng phí xử lý 15.000 USD và nếu hồ sơ được chấp thuận thì cần quyên góp thêm một triệu USD cho chính phủ Mỹ. Ngoài ra, chương trình cho phép doanh nghiệp chi hai triệu USD để bảo lãnh nhân sự nước ngoài, kèm phụ phí duy trì hàng năm.
Chương trình được thiết kế để thay thế visa EB-5, vốn yêu cầu đầu tư khoảng một triệu USD vào những doanh nghiệp có năng lực tạo ra ít nhất 10 việc làm. Theo sắc lệnh hành pháp được Tổng thống Donald Trump ký duyệt năm ngoái, "thẻ vàng" có thể được cấp cho hai nhóm chính, gồm những người có năng lực đặc biệt và những người "có khả năng vượt trội".
Tổng thống Mỹ Donald Trump giới thiệu thẻ vàng nhập cư với báo giới khi đang bay tới Miami, bang Florida ngày 3/4/2025. Ảnh: Reuters
Bộ trưởng Lutnick từng nói chương trình thu hút lượng đăng ký tương đương 1,3 tỷ USD chỉ trong vài ngày sau khi ra mắt hồi tháng 12/2025. Tại phiên điều trần vừa qua ở Hạ viện, ông không giải thích sự chênh lệch giữa con số đăng ký ban đầu và số hồ sơ được phê duyệt hiện tại.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ cho hay quy trình thẩm định hồ sơ của loại visa này thuộc hàng "nghiêm ngặt nhất trong lịch sử chính phủ". Bộ An ninh Nội địa gần đây mới hoàn tất quy trình xét duyệt. Việc sử dụng nguồn tiền từ chương trình bán visa thẻ vàng sẽ do chính phủ quyết định với mục tiêu "phục vụ lợi ích tốt nhất của nước Mỹ".
Danh tính người đầu tiên được cấp visa thẻ vàng không được công bố. Một số nguồn tin cho biết một số doanh nhân trong lĩnh vực công nghệ đang chờ được xét duyệt hồ sơ.
Chính quyền Trump từng kỳ vọng chương trình có thể tạo nguồn thu lớn cho ngân sách liên bang. Bộ trưởng Lutnick từng đánh giá sáng kiến "thẻ vàng" có thể mang về cho chính phủ 1.000 tỷ USD và giúp cân bằng ngân sách liên bang. Nợ công Mỹ hiện ở mức hơn 31.000 tỷ USD và thâm hụt ngân sách hàng năm được dự báo khoảng 2.000 tỷ USD.
Website chính thức của chương trình vẫn quảng bá khẩu hiệu "Mở khóa cuộc sống tại Mỹ", kèm hình ảnh thẻ màu vàng với chân dung ông Trump, đại bàng và Tượng Nữ thần Tự do. Trang này cũng giới thiệu kế hoạch phát hành "Thẻ Bạch kim Trump" trị giá 5 triệu USD, cho phép lưu trú tối đa 270 ngày mà không bị đánh thuế thu nhập bên ngoài nước Mỹ.
MỹTaylor Sanders trễ hạn nộp 400 USD tiền phí và bị ban quản trị khu dân cư bị tịch thu ngôi nhà ở Bắc Carolina rồi bán phát mãi với giá bèo bọt.
Sự việc bắt nguồn từ 5 năm trước, khi Sanders được thông báo nợ 400 USD tiền phí của Ban quản trị khu dân cư (HOA) Weddington Hills ở bang Bắc Carolina.
HOA cho biết đã gửi nhiều thư cho chủ nhà, yêu cầu thanh toán tiền phí. Sanders thừa nhận bà nợ số tiền trên, nhưng nói rằng không nhận được thông báo nào từ ban quản lý.
Ban quản trị Weddington Hills sau đó quyết định áp dụng các biện pháp trừng phạt. Tháng 2/2021, HOA giành được quyền cầm giữ tài sản (lien) đối với ngôi nhà của Sanders. Hai tháng sau, bà nhận thông báo cho biết số nợ đã tăng lên khoảng 1.200 USD, kèm lời cảnh báo quá trình tịch thu tài sản chuẩn bị bắt đầu.
"Tôi cứ nghĩ đó chỉ là một trò đùa", Sanders nói với đài Action 9 News cuối tháng trước.
Khu nhà ở Mystic Point ở Carlsbad, bang California, có HOA quản lý. Ảnh: CalMatters
Tuy nhiên, mọi thủ tục pháp lý đều là thật. Sanders cuối cùng mất trắng ngôi nhà rộng hơn 300 m2 bên trong khu dân cư Weddington Hills. Theo hồ sơ địa phương, bất động sản này ban đầu bị bán với mức giá bèo bọt 49.000 USD. Chỉ 5 tháng sau, chủ sở hữu mới đã bán lại ngôi nhà với giá 850.000 USD.
"Thật tàn khốc đối với các con tôi. Tôi không mong điều này xảy ra với bất kỳ ai", Sanders nói. Bà hy vọng câu chuyện của mình sẽ là bài học để những chủ nhà khác không đánh giá thấp quyền lực của các ban quản trị khu dân cư, cũng như nắm rõ quyền lợi của bản thân.
Tại Mỹ, HOA là đơn vị do người dân thành lập để quản lý các khu dân cư. Ban quản trị HOA gồm các thành viên là cư dân tình nguyện trong khu, cũng có thể thuê thêm đơn vị quản lý, phần lớn là doanh nghiệp vì lợi nhuận, để phụ trách vận hành hàng ngày.
HOA đặt ra các quy định áp dụng với chủ nhà, người cho thuê trong khu, còn chủ sở hữu phải đóng phần chi phí cho các tiện ích chung, khu vực chung cho ban quản lý.
Đại diện HOA Weddington Hills từ chối bình luận về sự việc, nhưng hành động của họ được xác định là hoàn toàn hợp pháp, khiến Sanders không có cơ sở để khiếu kiện hay đòi lại nhà.
Theo luật hiện hành của bang Bắc Carolina, HOA có quyền áp đặt lệnh cầm giữ tài sản nếu chủ nhà không nộp phí. Nếu tình trạng nợ đọng tiếp diễn, ban quản trị được phép khởi xướng thủ tục tịch thu tài sản. Quyền lực này vốn được cấp để giúp HOA duy trì các tiêu chuẩn chung của khu dân cư, nhưng nhiều người mua nhà thường không hiểu rõ giới hạn quyền hạn và trách nhiệm của tổ chức này.
Thông thường, mục đích của các HOA là thu hồi nợ chứ không phải tịch thu nhà của chủ hộ. Người dân có thể kháng cáo lệnh tịch thu, nhưng các lựa chọn pháp lý bảo vệ họ rất hạn chế.
Các nhà lập pháp bang Bắc Carolina đang xem xét một dự luật nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người sở hữu nhà. Nếu được thông qua, luật mới sẽ yêu cầu ban quản lý phải đáp ứng những tiêu chí nghiêm ngặt hơn trước khi ra lệnh cầm giữ tài sản. HOA cũng bắt buộc phải gửi thông báo rõ ràng cho người dân về khoản nợ, các chi tiết liên quan và hậu quả pháp lý của việc không thanh toán.
Dù vậy, dự luật này vẫn đang bị đình trệ tại cơ quan lập pháp bang kể từ tháng 5 năm ngoái.
Suýt mất nhà vì khoản nợ từ chủ cũ
Jewel Inostroza, 56 tuổi, suýt mất nhà khi nợ 200 USD tiền phí quản lý tại khu dân cư ở thành phố Newnan, bang Georgia. Khi mới dọn đến ở vào năm 2008, Inostroza cảm thấy đây là một khu dân cư đẹp, ấm cúng, gắn kết, nhưng sau đó nhận ra căn nhà thuộc một "khu cộng đồng có lợi ích chung", nơi họ phải trả phí quản lý.
Phí HOA mà gia đình Inostroza phải đóng là 200 USD mỗi năm. Nhưng hai vợ chồng sau đó phát hiện căn nhà còn tồn nhiều khoản nợ phạt, phụ phí từ trước thời điểm họ mua, liên quan đến chăm sóc bãi cỏ và nhiều vấn đề nào phát sinh.
Gia đình không chấp nhận nộp các khoản phạt này, cho rằng chúng thuộc trách nhiệm của chủ cũ. Họ cho biết HOA cùng công ty quản lý khi đó là Homeowners Management đã không phản hồi các đề nghị xóa nợ của họ.
Hồ sơ CNBC thu thập được cho thấy khoản nợ này vẫn tiếp tục phình ra ít nhất từ năm 2012. Gia đình Inostroza cho biết trước năm 2011 họ liên lạc với HOA chủ yếu qua điện thoại. Đến tháng 8/2015, HOA đăng ký quyền cầm giữ đối với căn nhà của gia đình. Trong hồ sơ tòa án, HOA cho biết họ nợ 1.600 USD.
Căn nhà của gia đình Inostroza tại thành phố Newnan, bang Georgia, Mỹ. Ảnh: CNBC
Giống như Inostroza, ngày càng nhiều người lần đầu mua nhà mua phải những bất động sản thuộc diện HOA quản lý mà không hay biết.
Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, khoảng 84% nhà ở riêng lẻ mới xây được bán trong năm 2022 thuộc các khu có HOA. Tại phần lớn các bang miền nam và miền tây, gần như không thể tìm được một căn riêng lẻ không thuộc HOA quản lý. Một số địa phương thậm chí yêu cầu gần như mọi dự án mới xây đều phải có HOA.
Khi mua nhà trong các khu có HOA quản lý, người mua thực chất không chỉ mua tài sản mà còn nhận luôn các nghĩa vụ tài chính gắn với căn nhà. Điều này đồng nghĩa nếu chủ cũ còn nợ phí hoặc bị phạt, khoản nợ sẽ "đi theo" bất động sản sang chủ mới.
HOA có quyền đăng ký quyền cầm giữ với căn nhà để đảm bảo thu hồi nợ. Đây là cơ chế pháp lý cho phép chủ nợ gán nghĩa vụ thanh toán vào tài sản, như nhà ở. Từ đó, HOA có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế như phát mại nhà. Giới chuyên gia mô tả mô hình này giống một "cái bẫy" nếu người mua không kiểm tra kỹ các khoản nợ phí của chủ cũ.
Trong trường hợp của gia đình Inostroza, hai vợ chồng bị khấu trừ thu nhập từ giữa năm 2015. Tuy nhiên, bà cho biết mình không được thông báo trước về biện pháp này và chỉ biết chuyện là khi nhận bảng lương. Mãi đến hai tuần sau, bà mới nhận được giấy báo.
Dù lương đã bị khấu trừ, tổng dư nợ HOA không giảm. Đến tháng 12/2016, gia đình đã nợ HOA hơn 4.300 USD.
Hai vợ chồng sau đó thuê luật sư. Năm 2016, luật sư của họ đã đạt thỏa thuận với luật sư phía HOA để chấm dứt khấu trừ lương. Theo thỏa thuận, vợ chồng họ sẽ trả khoảng 3.100 USD theo từng đợt. Hồ sơ CNBC thu thập cho thấy họ đã hoàn tất khoản thanh toán này hồi tháng 1/2023.
Tuy nhiên, HOA vẫn tiếp tục cộng tiền phạt và tính lãi. Gia đình Inostroza ước tính họ đã trả tổng cộng khoảng 12.000 USD tiền phạt và tiền bị khấu trừ lương cho HOA, chưa kể hàng nghìn USD phí luật sư. Homeowners Management và HOA không trả lời yêu cầu bình luận.
Theo Tom Skiba, lãnh đạo tổ chức đại diện cho các HOA, nhà ở là khoản đầu tư lớn nhất đời người đối với phần lớn người Mỹ, và HOA có trách nhiệm bảo vệ giá trị tài sản đó, nên các biện pháp cứng rắn của họ với những người không chịu nộp phí quản lý là phù hợp.
Camera đo tốc độ của HOA để bắt phạt tài xế vi phạm tại một khu dân cư ở Bradenton, Florida, năm 2025. Ảnh: Bradenton Times
Trải nghiệm của gia đình Inostroza cho thấy rõ cơ chế quyền lực của HOA đang xuất hiện ở nhiều nơi trên khắp nước Mỹ.
Khảo sát năm 2023 của Rocket Mortgage với 1.001 người Mỹ sống trong khu có HOA cho thấy hơn một nửa, tương đương 57%, không thích mô hình này, và hơn 30% cho rằng HOA nắm quá nhiều quyền lực.
"Họ hoạt động như những 'chính quyền khu phố', thậm chí lấn át những quy định pháp luật hiện hữu", Steve Horvath, đồng sáng lập nhóm HOA United, cho biết.
Theo ông, gốc rễ của HOA nằm ở mong muốn của giới chức đô thị, muốn chuyển giao bớt trách nhiệm vốn dĩ phải do chính quyền đảm nhận, như bảo trì vỉa hè, đường nội bộ hay hệ thống thoát nước, những việc mà người dân vốn nghĩ mình đã đóng thuế để được hưởng.
Nhiều chủ nhà có tranh chấp với HOA cho biết họ rất khó tìm được sự hỗ trợ từ các cơ quan công quyền. Raelene Schifano, đồng sáng lập HOA United, nói rằng quyền duy nhất của chủ nhà là kiện ra tòa dân sự, nhưng con đường này hầu như không hiệu quả.
Các nhà lập pháp ở một số bang như Maryland, Florida đã đưa ra dự luật nhằm xử lý những vấn đề mà chủ nhà lâu nay phản ánh về HOA, nhưng đều vấp phải sự phản đối từ ngành quản lý chuyên nghiệp.
Đến nay, thay đổi chủ yếu vẫn phải xuất phát từ việc các chủ nhà vừa đấu tranh qua hệ thống tòa án, vừa tìm cách bầu ra một hội đồng quản trị mà họ tin là thực sự đại diện cho mình, Charlotte Morabito, bình luận viên tài chính của CNBC, nhận định.
