Cảnh sát đô thành London triển khai khoảng 4.000 sĩ quan, phối hợp cùng cảnh sát kỵ binh, chó nghiệp vụ để đảm bảo an ninh. Máy bay không người lái, trực thăng và công nghệ nhận diện khuôn mặt trực tiếp được triển khai tại các đầu mối giao thông lớn.
Chi phí cho chiến dịch đảm bảo an ninh được ước tính gần 6 triệu USD. Tính đến tối 16/5, cảnh sát cho biết đã giữ 43 người liên quan đến cả hai cuộc biểu tình, nhưng nhận định tình hình nhìn chung chưa xảy ra sự cố nghiêm trọng.
Quân đội Israel tuyên bố đã hạ sát Ezzedine Al-Haddad, thủ lĩnh cánh vũ trang Hamas, ở phía bắc Dải Gaza sau nhiều năm truy lùng.
Trong tuyên bố ngày 16/5, quân đội Israel cho biết đã phối hợp cùng cơ quan an ninh nội địa Shin Bet tiến hành cuộc tập kích chính xác tại khu vực thành phố Gaza một ngày trước và hạ sát Ezzedine Al-Haddad, thủ lĩnh cánh vũ trang Hamas.
Một quan chức Hamas xác nhận với AFP rằng Haddad thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel nhằm vào một tòa nhà dân cư. Nguồn tin khác cho biết ông Haddad tử vong cùng vợ và con gái. Hazem Qassem, phát ngôn viên Hamas, ca ngợi Haddad là một trong những "chiến binh vĩ đại nhất" trong lịch sử Palestine, khẳng định cái chết của ông là tổn thất lớn nhưng phong trào sẽ tiếp tục.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết Haddad thời gian qua đang tìm cách khôi phục năng lực của cánh vũ trang của Hamas và lên kế hoạch cho nhiều vụ tấn công nhằm vào dân thường Israel cũng như binh sĩ Israel, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian hồi tháng 10/2025.
Ezzedine Al-Haddad, thủ lĩnh cánh vũ trang Hamas. Ảnh: Times of Israel
Sinh năm 1970, Haddad tiếp quản vị trí chỉ huy cánh vũ trang Hamas vào tháng 5/2025 sau khi người tiền nhiệm Mohammed Sinwar thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel.
Haddad có biệt danh là "Bóng ma" vì gần như không bao giờ để lộ tung tích hay lộ mặt ở đám đông. Ông từng sống sót qua 6 kế hoạch ám sát của Israel.
Haddad là một trong những người sáng lập cơ quan an ninh nội bộ của Hamas và từng giám sát các cuộc trao đổi tù nhân, bao gồm những đợt diễn ra theo thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 10 năm ngoái.
Quân đội Israel mô tả Haddad là "một trong những chỉ huy cấp cao cuối cùng" của cánh vũ trang Hamas từng tham gia chỉ đạo lập kế hoạch và triển khai cuộc tấn công ngày 7/10/2023.
Người dân Gaza dự tang lễ của Izz al-Din al-Haddad ngày 16/5. Ảnh: AP
IDF cáo buộc Haddad tham gia quản lý hệ thống giam giữ con tin Israel trong chiến sự. Theo quân đội Israel, Haddad từng dùng các con tin làm "lá chắn sống" vây quanh mình nhằm ngăn rủi ro bị hạ sát.
Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel Eyal Zamir gọi cuộc không kích là "thành tựu tác chiến quan trọng", cho biết tên của Haddad thường xuyên được các con tin nhắc đến sau khi đã được trả tự do.
Theo thống kê của AFP dựa trên số liệu chính thức từ Israel, cuộc tấn công ngày 7/10/2023 khiến 1.221 người phía Israel thiệt mạng, đồng thời các tay súng bắt cóc 251 con tin đưa tới Gaza. Bộ Y tế Gaza do Hamas điều hành cho biết chiến dịch quân sự đáp trả của Israel đã khiến hơn 72.700 người thiệt mạng.
Thanh Danh (Theo Times of Israel, AFP)
Tiêm kích Israel ném 13 quả bom vào vị trí thủ lĩnh cánh vũ trang Hamas tại Gaza, sau khi nhận thông tin tình báo về ông này.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành một cuộc tập kích ở Dải Gaza với mục tiêu là Izz al-Din al-Haddad, chỉ huy cánh vũ trang của lực lượng Hamas", Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 15/5 thông báo.
AFP dẫn lời một quan chức quân sự Israel cho biết ngay sau khi nhận được tin tình báo về vị trí của Haddad ở Gaza City, chiến đấu cơ đã cất cánh để tiến hành cuộc tấn công. Theo Times of Israel, ba tiêm kích đã tham gia chiến dịch và thả tổng cộng 13 quả bom xuống địa điểm trên.
Một nguồn tin quân sự cho hay những quả bom đã đánh trúng căn hộ mà Haddad được cho là đang ẩn nấp, cũng như một phương tiện rời đi nhằm ngăn thủ lĩnh này chạy thoát.
Cảnh tượng bên trong căn hộ ở Gaza City sau khi Israel ném bom. Video: CNN
Ít nhất 7 người thiệt mạng trong cuộc tấn công, 50 người bị thương được đưa tới bệnh viện Al-Shifa, cơ quan khẩn cấp Gaza cho biết. Một quan chức cấp cao Israel nói với báo giới rằng các dấu hiệu ban đầu cho thấy Haddad đã thiệt mạng, song quân đội nước này chưa đưa xác nhận.
Ông Katz cho hay Haddad là một trong những kiến trúc sư chính của cuộc tập kích do nhóm Hamas thực hiện vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng. Quan chức này cáo buộc Haddad phải chịu trách nhiệm về những vụ giết người, bắt cóc và gây thương tích cho hàng nghìn dân thường cũng như binh sĩ Israel.
"Ông ấy giam con tin của chúng tôi trong điều kiện tàn bạo, dàn dựng các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel cũng như từ chối thực hiện thỏa thuận do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy về giải giáp lực lượng Hamas và phi quân sự hóa Dải Gaza", Bộ trưởng Katz cho hay.
Ông Haddad trong video do Hamas đăng tháng 5/2022. Ảnh chụp từ video
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Haddad là "chỉ huy quân sự cấp cao nhất của nhóm vũ trang Hamas và thủ lĩnh cấp cao cuối cùng còn lại ở Dải Gaza". Ông này đã "di chuyển giữa các địa điểm ẩn náu và tham gia rất sâu vào hệ thống giam giữ con tin ở Dải Gaza" trong cuộc chiến.
Video từ hiện trường cho thấy đám mây bụi và khói lớn bốc lên từ một tòa nhà đổ nát. Cơ quan phòng vệ dân sự tại Dải Gaza cho biết mục tiêu bị ném bom là "một tòa nhà dân sự" ở khu vực Al-Rama.
Times of Israel cho biết ông Haddad trở thành thủ lĩnh của Hamas ở Dải Gaza cũng như cánh vũ trang của lực lượng này sau khi Muhammad Sinwar bị Israel hạ sát hồi tháng 5/2025.
Khói bốc lên từ tòa nhà bị Israel tập kích tại Dải Gaza hôm 15/5. Video: Times of Israel
Trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal năm ngoái, một quan chức Hamas nói ông Haddad sở hữu biệt danh "Bóng ma của al-Qassam" vì rất kín tiếng. Ông từng thoát khỏi một số nỗ lực ám sát và Israel đã treo thưởng 750.000 USD cho bất cứ ai cung cấp thông tin về thủ lĩnh này. Cả hai con của ông đều đã thiệt mạng trong xung đột.
Bất chấp lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 10/2025, bạo lực vẫn diễn ra hàng ngày ở Dải Gaza khi quân đội Israel tiếp tục tập kích vùng lãnh thổ này. Cả Israel và Hamas đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận đình chiến.
Theo cơ quan y tế tại dải đất, ít nhất 856 người Palestine đã bị sát hại kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu. Quân đội Israel nói 5 binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong cùng thời gian.
Phạm Giang (Theo AFP, Times of Israel)
Ngoại trưởng Iran Araghchi cho biết nước này "không có niềm tin" vào Mỹ và chỉ quan tâm đến việc đàm phán nếu Washington thực sự nghiêm túc.
"Giờ đây, sau 40 ngày chiến sự, khi Mỹ đã hết hy vọng đạt được bất kỳ mục tiêu nào trong cuộc chiến với Iran, họ lại đề xuất đàm phán", Ngoại trưởng Abbas Araghchi hôm nay nói trước báo giới tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ. "Chúng tôi không có chút niềm tin nào vào người Mỹ. Đây chính là trở ngại lớn nhất trên con đường thực hiện mọi nỗ lực ngoại giao. Chúng tôi có đủ lý do để không tin tưởng Mỹ, trong khi họ không có lý do gì để không tin tưởng chúng tôi".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thăm Lebanon ngày 9/1. Ảnh: Reuters
Dù mô tả lệnh ngừng bắn hiện nay giữa Iran với Mỹ đang "rất chông chênh", ông Araghchi khẳng định Tehran vẫn cố gắng duy trì nó nhằm tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao.
Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Iran cho biết thêm Tehran đã "nhận được các thông điệp" từ phía Washington về việc tiếp tục các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
"Những tin đồn về việc Mỹ bác bỏ đề xuất từ Iran hay Iran từ chối đề xuất của Mỹ, thực ra là chuyện của vài ngày trước, khi ông Trump đăng bài nói rằng điều đó là không thể chấp nhận được", ông Araghchi phát biểu trước các phóng viên. "Tuy nhiên, sau đó chúng tôi lại nhận được thông điệp từ phía Mỹ nói rằng họ sẵn sàng tiếp tục đàm phán và duy trì mối tương tác này", ông cho hay.
Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh tất cả tàu thuyền hiện nay đều có thể đi qua eo biển Hormuz với điều kiện họ phải phối hợp cùng hải quân Iran, ngoại trừ những tàu thuộc các nước "đang có xung đột" với Iran.
Tuy nhiên, ông lưu ý tình hình xung quanh tuyến đường thủy huyết mạch này đang "rất phức tạp".
Khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng đón nhận Bắc Kinh trong vai trò trung gian hòa giải hay không, ông Araghchi cho hay Iran trân trọng nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng giúp đỡ.
"Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp với Trung Quốc", ông nói. "Chúng tôi là đối tác chiến lược và chúng tôi biết người Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì họ có thể làm để hỗ trợ ngoại giao đều được hoan nghênh".
"Chúng tôi hy vọng với tiến triển của các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để Hormuz được bảo đảm an toàn và chúng ta có thể đẩy nhanh việc bình thường hóa hoạt động giao thông qua eo biển", Ngoại trưởng Iran nói thêm.
Trung Quốc có quan hệ thân thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.
Vài giờ trước khi ông Araghchi phát biểu, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông đang cạn dần kiên nhẫn với Iran. Ông cho biết đã đạt được đồng thuận trong các cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng Tehran phải mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Ngay trước khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau để dùng trà chiều hôm nay, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã ra một tuyên bố thẳng thắn bày tỏ thất vọng về cuộc chiến của Mỹ - Israel với Iran: "Cuộc xung đột đáng lẽ không nên xảy ra này không có lý do gì để tiếp tục".
Trên chuyến bay trở về Mỹ, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông không "yêu cầu bất kỳ sự hỗ trợ nào" từ Trung Quốc về vấn đề Iran.
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống lại Iran vào ngày 28/2, kéo theo các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel cũng như đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh. Iran cũng gần như phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển dầu và năng lượng của thế giới, từ khi chiến sự bùng phát. Trong khi đó, Mỹ cũng áp phong tỏa với các cảng của Iran.
Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Iran ngày 10/5 chuyển cho Pakistan phản hồi của họ đối với đề xuất hòa bình của Mỹ, trọng tâm là yêu cầu kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon. Iran muốn được bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh "quyền chủ quyền" của họ đối với eo biển Hormuz. Tổng thống Trump mô tả phản hồi của Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Trưởng đoàn đàm phán Iran ngày 12/5 tuyên bố Mỹ phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran, nếu không sẽ đối mặt thất bại.
Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, Times of India)
Những đoàn xe tải hạng nặng chở hàng xuyên qua sa mạc Arab đang trở thành "phao cứu sinh" cho nền kinh tế toàn cầu, khi eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Chiến sự giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát cuối tháng 2 khiến eo biển Hormuz rơi vào vòng phong tỏa kép. Ngay sau đó, Bob Wilt, giám đốc điều hành tập đoàn khai khoáng Maaden của Arab Saudi, đã cử hàng loạt lãnh đạo cấp cao tới các cảng ở biển Đỏ để tìm đối sách.
Chỉ trong vòng hai tuần, Maaden thiết lập được mạng lưới hậu cần giúp vận chuyển phân bón xuyên Arab Saudi, với yếu tố then chốt là hàng nghìn xe tải hạng nặng hoạt động không ngừng.
"Từ 600 xe tăng lên 1.600, rồi 2.000 xe, chúng tôi lúc này có 3.500 xe tải chạy từ vùng Vịnh sang biển Đỏ", Wilt nói, thêm rằng các phương tiện lăn bánh suốt ngày đêm, do hai tài xế luân phiên điều khiển. Ông kỳ vọng đoàn xe tải xuyên sa mạc này có thể giải quyết xong lượng hàng tồn xuất khẩu vào cuối tháng 5.
Nỗ lực của Maaden đang góp phần giảm tình trạng thiếu phân bón, yếu tố có thể ảnh hưởng tới nguồn cung lương thực toàn cầu, khi đàm phán Mỹ - Iran vẫn bế tắc. Mỗi chuyến hàng vượt qua sa mạc cũng tạo thêm dư địa cho các nước vùng Vịnh duy trì dòng chảy thương mại, chờ tình hình Hormuz hạ nhiệt.
Dòng xe tải đang đi trên cao tốc giữa Riyadh và thành phố al-Ahsa, cách thủ đô của Arab Saudi, khoảng 200 km về phía đông, hôm 15/3. Ảnh: AFP
Trong thời bình, Hormuz là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, Iran hiện đã siết kiểm soát Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này. Quân đội Mỹ cũng áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4, không cho phép các tàu có liên hệ với Iran rời eo biển Hormuz.
Điều này thúc đẩy các nước vùng Vịnh phải tái định hình bản đồ logistics, nhằm giảm bớt phụ thuộc vào "nút cổ chai Hormuz", và vận tải bằng đường bộ, đường sắt trở thành lựa chọn thay thế tạm thời.
Những hãng vận tải biển như MSC và Maersk cũng đang chuyển sang dùng xe tải để chuyển hàng hóa xuyên bán đảo Arab. Mạng lưới này chưa thể thay thế hoàn toàn năng lực hay cạnh tranh về chi phí so với vận tải biển, nhưng vẫn có hiệu quả nhất định trong tình hình hiện tại.
Chuỗi siêu thị Spinneys của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã điều xe tải chở thực phẩm gồm khoai tây chiên, yến mạch và đồ ăn nhẹ cho trẻ em nhập khẩu từ Anh. Hành trình này kéo dài 16 ngày từ hạt Kent của Anh qua các nước Tây Âu, Ai Cập và Arab Saudi rồi đến thành phố Dubai.
Hãng vận tải đường sắt Etihad Rail Freight gần đây cũng vận chuyển hàng trăm ôtô từ thành phố Fujairah ở bờ đông UAE tới Abu Dhabi bên vịnh Ba Tư, đánh dấu lần đầu tiên nước này vận chuyển ôtô bằng tàu hỏa.
Những đoàn xe tải xuyên sa mạc phần nào cho thấy khả năng ứng biến của nền kinh tế toàn cầu trước các cú sốc do chiến tranh gây ra. Dù Hormuz bị đóng cửa, một lượng đáng kể dầu mỏ và khí tự nhiên, mặt hàng quan trọng nhất của vùng Vịnh, vẫn tiếp tục được đưa ra thị trường toàn cầu thông qua các tuyến dự phòng.
Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco của Arab Saudi đang sử dụng Đường ống Đông - Tây nối tới cảng Yanbu bên biển Đỏ, trong khi UAE tăng cường vận chuyển dầu thô qua Fujairah. Hai nước đều tìm cách tăng công suất của các tuyến vận chuyển dầu này, cân nhắc xây thêm đường sắt và mở rộng hạ tầng cảng biển.
Cảng Khor Fakkan, quy mô nhỏ hơn Yanbu, đã trở thành "phao cứu sinh" của UAE. Lượng xe tải qua cảng nằm bên vịnh Oman này đã tăng từ 100 lên 7.000 lượt mỗi ngày kể từ khi xung đột Iran bùng phát. Những hàng dài xe tải hạng nặng chở container giờ trở thành hình ảnh quen thuộc trên các tuyến cao tốc.
Từ một cảng chủ yếu đóng vai trò trung chuyển, Khor Fakkan đã trở thành cửa ngõ vận tải thực sự, khi container được đưa khỏi cảng bằng xe tải, đi qua cổng kiểm soát và hải quan trước khi tới các kho hàng hay nhà máy.
Công ty Gulftainer, đơn vị vận hành cảng Khor Fakkan, đã tuyển thêm 900 nhân viên chỉ trong hai tuần, điều chuyển nhân viên chăm sóc khách hàng sang làm nhiệm vụ quản lý bãi xe hoặc kiểm soát cổng ra vào. Công ty cũng mở thêm một bãi tập kết xe tải mới để phân loại và điều phối hàng hóa.
"Điều đó giống như phải tập hợp cả một dàn nhạc chỉ sau một đêm để biểu diễn bản giao hưởng của Mozart", Farid Belbouab, giám đốc điều hành Gulftainer, ví von.
Các tuyến vận tải trên bộ then chốt tại vùng Vịnh. Đồ họa: WSJ
Với ông Wilt, cuộc khủng hoảng lần này còn là phép thử cho khả năng hoạt động của Maaden trên quy mô toàn cầu.
Arab Saudi đã yêu cầu Maaden mở rộng sản xuất phosphate, vàng và nhôm, trong kế hoạch đầu tư 110 tỷ USD trong thập kỷ tới. Công ty cũng hợp tác với doanh nghiệp và Bộ Quốc phòng Mỹ trong các dự án tinh luyện đất hiếm, đưa Arab Saudi thành mắt xích quan trọng trong nỗ lực giảm phụ thuộc nguồn cung hàng hóa này vào Trung Quốc.
Maaden góp phần đưa Arab Saudi trở thành nước xuất khẩu phosphate lớn thứ ba thế giới. Loại khoáng sản này được khai thác, xử lý thành dạng hạt và trong điều kiện bình thường sẽ được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Với Maaden, việc đưa hàng vượt qua những sa mạc rộng lớn phần nào dễ hơn, bởi Arab Saudi có mạng lưới đường cao tốc xuyên quốc gia khá hoàn thiện. Tuy nhiên, các cảng ở biển Đỏ lại không được xây dựng để phục vụ mặt hàng phosphate. Maaden phải dựng các kho lắp ghép và xây dựng hệ thống đường ống để bơm axit sulfuric, nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phosphate, vào xe bồn.
Ông Wilt cho biết tuyến vận tải đường bộ kém hiệu quả vì nhiều xe tải chạy rỗng khi quay về, nhưng giá hàng hóa tăng mạnh đã bù đắp được chi phí vận chuyển phát sinh.
"Chúng tôi đã chứng minh được năng lực của mình", ông Wilt nói. "Giờ cần củng cố hệ thống này để luôn có một tuyến đường ra biển Đỏ".
Như Tâm (Theo WSJ, AFP, Reuters)
Thủ tướng Latvia tuyên bố từ chức sau cách xử lý vụ UAV Ukraine bay lạc, kéo theo sự sụp đổ của chính phủ liên minh ngay trước bầu cử.
"Tôi từ chức, nhưng không bỏ cuộc", Thủ tướng Latvia Evika Silina, người lãnh đạo chính phủ từ năm 2023, tuyên bố trên truyền hình hôm nay.
Chính phủ của bà Silina sẽ tiếp tục điều hành cho đến khi người kế nhiệm tuyên thệ nhậm chức. Tổng thống Edgars Rinkevics, người có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo chính phủ, sẽ gặp tất cả đảng phái trong quốc hội vào ngày 15/5.
Thủ tướng Evika Silina tại Brussels, Bỉ hồi tháng 10/2025. Ảnh: AFP
Thủ tướng Silina tuần trước cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds với lý do "đánh mất niềm tin" của bà và công chúng sau vụ hai máy bay không người lái (UAV) Ukraine bay lạc vào Latvia, rơi trúng các bể chứa dầu của nước này và gây ra hỏa hoạn.
Đám cháy tại các bể dầu không gây thiệt hại về người và nhanh chóng được khống chế, nhưng đã gây ra phẫn nộ ở Latvia, khi quân đội không thể phát hiện và ứng phó UAV xâm nhập vùng trời.
Bà Silina quy trách nhiệm cho ông Spruds vì không phát triển các hệ thống chống UAV đủ nhanh. Đáp lại, đảng Progressives của ông Spruds ngày 13/5 rút lại sự ủng hộ dành cho chính phủ liên minh của Thủ tướng Silina, khiến bà mất thế đa số trong quốc hội và đối mặt nguy cơ bị bỏ phiếu bất tín nhiệm.
Thủ tướng Silina lên nắm quyền và trở thành lãnh đạo chính phủ liên minh sau khi người tiền nhiệm Krisjanis Karins, cũng thuộc đảng trung hữu New Unity, từ chức hồi tháng 8/2023.
Trong cuộc khảo sát dư luận tháng trước, Progressives đứng thứ hai toàn quốc với tỷ lệ ủng hộ 6,9%, vượt qua New Unity, đảng đứng thứ 6 với 5,9% tỷ lệ ủng hộ. Đảng đối lập Latvia First dẫn đầu cuộc thăm dò với 8,9% tỷ lệ ủng hộ. Kết quả khảo sát cũng cho thấy 26,1% cử tri chưa quyết định và 16,2% nói rằng họ không có ý định đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tháng 10.
Vị trí ba nước Baltic và Nga. Đồ họa: BBC
Một số UAV Nga và Ukraine đã rơi xuống ba nước vùng Baltic gồm Estonia, Latvia và Litva, kể từ khi xung đột bùng phát hồi tháng 2/2022.
Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiga giải thích rằng UAV bay lạc vào Latvia do "biện pháp tác chiến điện tử của Nga". Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 13/5 cho biết Ukraine sẽ cử các chuyên gia sang Latvia để hỗ trợ bảo vệ không phận nước này.
Huyền Lê (Theo Reuters)
Cuộc bầu cử sơ bộ tại Nebraska gây chú ý khi đảng Dân chủ tìm cách bảo vệ "chấm xanh giữa biển đỏ" trong bang có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa.
Hạ nghị sĩ Cộng hòa Don Bacon hồi tháng 7/2025 tuyên bố ông sẽ về hưu, không tham gia tranh cử nhiệm kỳ thứ 6 trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay. Quyết định này mở ra cơ hội hiếm có để đảng Dân chủ giành thêm một ghế tại Hạ viện, đại diện cho Khu vực bầu cử Số 2 (NE-2) ở bang Nebraska.
NE-2 gồm Omaha, thành phố đông dân nhất Nebraska, và vùng ngoại ô. Dù có diện tích tương đối nhỏ, NE-2 lại có dân số lớn và tập trung đáng kể cử tri trên toàn bang. Trong bối cảnh đảng Cộng hòa chỉ giữ đa số sít sao tại Hạ viện, cục diện cuộc đua ở NE-2 có thể ảnh hưởng tới cán cân quyền lực quốc hội.
Theo Reuters, đảng Cộng hòa và Dân chủ đang lần lượt giữ 217 và 212 ghế tại Hạ viện. Một nghị sĩ độc lập chọn ủng hộ đảng Cộng hòa, còn 5 ghế còn lại đang để trống, do người đương nhiệm qua đời hoặc từ chức. Do đó, đảng Dân chủ chỉ cần thêm ba ghế là giành quyền kiểm soát Hạ viện.
Kết quả bầu cử tổng thống năm 2024 ở Nebraska. Đồ họa: Wikimedia Commons
'Chấm xanh giữa biển đỏ'
Nebraska, gồm ba khu vực bầu cử NE-1, NE-2 và NE-3, được coi là "bang đỏ", thành trì của đảng Cộng hòa từ năm 1968. Chỉ đến năm 2008, bang này mới xuất hiện một "chấm xanh", khi ứng viên Barack Obama thắng ở NE-2. "Chấm xanh" xuất hiện lần nữa vào năm 2020, khi ông Joe Biden đại diện đảng Dân chủ tranh cử.
Năm 2024, bà Kamala Harris thắng ông Donald Trump với cách biệt hơn 4% tại NE-2. Đây đang là một trong ba khu vực ở Mỹ ứng viên tổng thống đảng Dân chủ thắng, nhưng ghế Hạ viện đại diện cho NE-2 vẫn về tay ứng viên Cộng hòa.
Bối cảnh chính trị tại Omaha giờ đây đã thay đổi đáng kể. Trong cuộc bầu cử thị trưởng thành phố hồi tháng 5/2025, cử tri đã quay lưng với Jean Stothert, đảng Cộng hòa, để bỏ phiếu cho ông John Ewing, đảng Dân chủ. Cùng với việc ông Bacon về hưu, phe Dân chủ nhận ra đây chính là "cơ hội hiếm có" để giành ghế nghị sĩ đại diện NE-2.
6 ứng viên đã tuyên bố cạnh tranh ghế Hạ viện tại NE-2. Trong số này, nổi bật nhất là John Cavanaugh, nghị sĩ thượng viện Nebraska, và nhà hoạt động chính trị Denise Powell.
Đường đua đảng Cộng hòa chỉ có ứng viên Brinker Harding, thành viên Hội đồng thành phố Omaha được Tổng thống Donald Trump hậu thuẫn. Ông Harding được xem là thước đo sự ủng hộ dành cho ông chủ Nhà Trắng tại khu vực ông từng thất bại trong hai cuộc bầu cử liên tiếp.
"Khu vực này chưa từng có tính cạnh tranh cao như vậy trong hơn 100 năm qua", Randy Adkins, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Nebraska, nói với Nebraska Public Media.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh trong nội bộ Dân chủ lại không chỉ xoay quanh câu hỏi ai có khả năng đánh bại đối thủ Cộng hòa vào tháng 11. Tranh cãi lớn nhất trên đường đua của đảng Dân chủ là ứng viên nào có thể bảo vệ "chấm xanh".
Bà Denise Powell và ông John Cavanaugh. Ảnh: Roll Call
Powell, đồng sáng lập tổ chức Women Who Run Nebraska, xây dựng chiến dịch tranh cử xoay quanh thông điệp bảo vệ "chấm xanh" và đối đầu ông Trump. Trong các quảng cáo vận động, Powell mô tả mình là "một bà mẹ cực kỳ phẫn nộ" trước tình hình chính trị hiện tại.
Bà Powell cho rằng nếu Cavanaugh thắng cử vào Hạ viện, ông sẽ phải rời ghế thượng viện Nebraska. Khi đó, thống đốc bang Jim Pillen, đảng Cộng hòa, có thể bổ nhiệm một người bảo thủ thay thế, giúp phe Cộng hòa củng cố đa số tại cơ quan lập pháp bang.
Điều này có thể mở đường cho phe Cộng hòa thông qua hàng loạt chính sách bảo thủ, từ siết quyền phá thai đến thay đổi luật bầu cử của Nebraska. Nebraska có thể chuyển sang cơ chế "thắng ăn cả", tức ứng viên thắng toàn bang sẽ giành toàn bộ phiếu đại cử tri.
Trong bầu cử tổng thống Mỹ, Nebraska hiện áp dụng hình thức chia phiếu đại cử tri theo khu vực bầu cử. Bang có 5 phiếu đại cử tri, chia hai phiếu cho người thắng phiếu phổ thông trên toàn bang. Ba phiếu còn lại được phân bổ cho người thắng trong ba khu vực bầu cử gồm NE-1, NE-2 và NE-3. Nếu bang này chuyển sang cơ chế "thắng ăn cả", "chấm xanh" ở NE-2 sẽ biến mất.
"Chúng ta đã chiến đấu rất vất vả để có được 'chấm xanh'. Nhưng nếu Cavanaugh vào quốc hội, mọi thứ có thể sụp đổ", một quảng cáo ủng hộ bà Powell cảnh báo.
Nhiều nhóm vận động chính trị ngoài Nebraska cũng đổ tiền vào cuộc đua này. Theo công ty theo dõi quảng cáo AdImpact, tổng chi tiêu quảng cáo cho cuộc bầu cử sơ bộ tại Nebraska đã vượt 6 triệu USD, con số cao bất thường.
EMILY's List, tổ chức nổi tiếng hỗ trợ các ứng viên nữ của đảng Dân chủ, cũng tham gia hậu thuẫn Powell. Nhóm này gọi chiến dịch của Cavanaugh là "món quà cho phe MAGA đảng Cộng hòa".
Trong khi đó, ông Cavanaugh bác bỏ toàn bộ lập luận của đối thủ và cho rằng phe Dân chủ đang bị cuốn vào một chiến dịch gieo sợ hãi.
"Rõ ràng phe Cộng hòa biết tôi là ứng viên mạnh nhất cho cuộc tổng tuyển cử. Vì vậy họ đang cố làm tổn hại tôi", ông nói.
Cavanaugh phản công bằng cách gọi Powell là "Dark Money Denise", ám chỉ việc chiến dịch của bà nhận hậu thuẫn lớn từ các nhóm tài trợ bên ngoài.
Đồng minh của Cavanaugh cũng cho rằng nguy cơ mất "chấm xanh" đang bị thổi phồng quá mức. 6 nghị sĩ thượng viện Nebraska thuộc đảng Dân chủ đã ký thư ngỏ gửi cử tri, khẳng định phe Dân chủ vẫn có khả năng giành thêm ghế tại nghị viện bang trong năm nay, qua đó cân bằng ảnh hưởng của phe Cộng hòa.
Paul Landow, cựu giám đốc điều hành đảng Dân chủ Nebraska, cho rằng lập luận chống Cavanaugh "mang tính suy đoán".
"Phải có rất nhiều chuyện xảy ra đồng thời thì 'chấm xanh' mới thực sự gặp nguy hiểm", ông Landow nói.
Người ủng hộ đảng Dân chủ tạo biểu tượng "chấm xanh" ở Nebraska trong cuộc bầu cử năm 2024. Ảnh: NPR
Tuy nhiên, với nhiều cử tri Dân chủ, nỗi lo này hoàn toàn có cơ sở.
Năm 2024, ông Trump và các đồng minh từng thúc ép Nebraska thay đổi luật đại cử tri nhằm tránh kịch bản ứng viên Dân chủ giành một phiếu đại cử tri từ NE-2. Phe Cộng hòa khi đó không hội đủ phiếu để thông qua dự luật, nhưng cuộc tranh cãi cho thấy "chấm xanh" đã trở thành mục tiêu chính trị cấp quốc gia.
Bên ngoài một điểm bầu cử tại Omaha ngày 12/5, cử tri Beth Pepitone cho biết bà bỏ phiếu cho Powell vì muốn có ai đó sẵn sàng đối đầu Tổng thống Trump.
"Tôi nghĩ chúng ta đang đi sai hướng và điều đó rất đáng buồn", bà Pepitone nói với AP. "Tôi muốn bảo vệ 'chấm xanh'".
Như Tâm (Theo AP, CNN, Reuters)
