Tổng thống Trump cho hay Mỹ đã "cấm" Israel tiếp tục oanh tạc Lebanon sau khi thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa hai bên có hiệu lực.
"Israel sẽ không còn ném bom Lebanon nữa. Mỹ cấm họ làm điều đó. Quá đủ rồi", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/4.
Ông cho biết Washington sẽ hợp tác với Lebanon để giải quyết vấn đề Hezbollah "một cách thích hợp".
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại khuôn viên Nhà Trắng ngày 16/4. Ảnh: AP
Chỉ vài phút sau thông báo, truyền thông Lebanon đưa tin một người đã thiệt mạng ở phía nam nước này sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về sự việc.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trước đó cùng ngày tuyên bố họ chưa hoàn thành mục tiêu đối phó với Hezbollah, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục "giải tán" nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn. Tuyên bố được đưa ra chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực từ hôm nay.
"Hezbollah hiện chỉ còn là cái bóng của chính họ trong thời kỳ hoàng kim dưới sự lãnh đạo của Hassan Nasrallah", ông nói, đề cập tới thủ lĩnh nhóm bị Israel hạ sát năm 2024. "Nhưng chúng tôi vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ. Có những việc chúng tôi dự định làm để giải quyết mối đe dọa tên lửa và máy bay không người lái còn lại".
Ông thêm rằng mục tiêu "giải tán" Hezbollah sẽ không thể đạt được "trong một sớm một chiều", cho rằng điều đó sẽ đòi hỏi "nỗ lực bền bỉ, sự kiên nhẫn cùng những hoạt động ngoại giao khéo léo".
Vị trí Israel, Lebanon. Đồ họa: AFP
Nhóm Hezbollah từ hôm 2/3 tập kích vào Israel để trả thù cho cố lãnh tụ tối cao Iran, khiến Israel tấn công đáp trả. Chiến sự đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng ở Lebanon và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Sau khi Mỹ - Iran đạt được lệnh ngừng bắn hai tuần hôm 8/4, Israel đã tăng cường chiến dịch tấn công tại Lebanon. Iran cho rằng Lebanon là "một phần không thể tách rời" của bất cứ thỏa thuận hòa bình dài hạn nào, trong khi Israel phản đối lập luận này.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được thúc đẩy sau các cuộc điện đàm của ông Trump với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun. Ông Trump kỳ vọng các lãnh đạo sẽ sớm gặp nhau tại Nhà Trắng để hướng tới hòa bình giữa hai quốc gia.
Thủ tướng Orban đã xây dựng hệ thống chính trị và truyền thông nhằm đảm bảo vị thế cầm quyền của đảng Fidesz, nhưng nó lại phản tác dụng trong cuộc bầu cử năm nay.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã phải nhận thất bại nặng nề nhất trong cuộc bầu cử cuối tuần trước, khi đảng trung hữu đối lập Tisza của chính trị gia Peter Magyar giành được 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, trong khi đảng Fidesz của ông Orban chỉ giành khoảng 55 ghế.
Điều này đồng nghĩa Tisza sẽ tự thành lập chính phủ mới với Magyar, 45 tuổi, làm Thủ tướng, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orban, chính trị gia nổi tiếng với tư tưởng cánh hữu dân túy.
"Đây là kết quả đau đớn nhưng không thể phủ nhận: Chúng tôi không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo", ông Orban hôm 12/4 phát biểu thừa nhận thất bại.
Thủ tướng Viktor Orban phát biểu trong chuyến vận động bầu cử tại Kaposvar, Hungary, hôm 16/3. Ảnh: AP
Tibor Dessewffy, giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học kỹ thuật số tại Đại học Eotvos Lorand, Budapest, đồng thời là thành viên Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, nhận định thất bại này cho thấy ông Orban đã trở thành nạn nhân của chính hệ thống do mình tạo ra.
Năm 2010, khi đảng Fidesz lần đầu lên nắm quyền, họ nhận được 53% phiếu bầu và giành được 2/3 số ghế tại quốc hội, giúp đảng này có thể thay đổi các quy định quan trọng về bầu cử.
Tận dụng lợi thế này, ông Orban đã thiết kế một hệ thống bầu cử giúp tối đa hóa số ghế tại quốc hội mà đảng Fidesz giành được. Fidesz đã chia lại các khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho mình, mở rộng quyền bỏ phiếu cho những người Hungary sống ở nước ngoài vốn đa phần có tư tưởng bảo thủ.
Họ cũng thiết lập một hệ thống bỏ phiếu hỗn hợp nhằm phân bổ số ghế áp đảo cho đảng giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất, ngay cả khi đảng đó chỉ đạt được đa số tương đối chứ không phải đa số tuyệt đối.
Nhờ những thay đổi này, đến cuộc bầu cử năm 2014, đảng Fidesz chỉ nhận được 45% số phiếu bầu, nhưng tỷ lệ đa số tuyệt đối tại quốc hội của họ về cơ bản vẫn không thay đổi.
Điều đó cho phép Fidesz tiếp tục thông qua các đạo luật, sửa đổi hiến pháp và bổ nhiệm những người trung thành với đảng vào các vị trí quan trọng mà không cần phải tham khảo ý kiến từ các đảng đối lập.
Ông Orban thời gian này cũng thành công trong nỗ lực tăng cường kiểm soát truyền thông. Đảng Fidesz đã phủ kín các kênh truyền thông bằng vô số thông điệp báo động về những thế lực "đang tấn công Hungary".
Họ cho rằng Hungary đang bị bao vây, công kích bởi người nhập cư trái phép, các nhóm thiểu số về giới, những chính trị gia quan liêu tại Liên minh châu Âu (EU) và cả chính phủ Ukraine.
Những thông điệp đó đã tạo nên cảm giác bất an trong công chúng và giúp Fidesz giữ vững thành trì của mình ở phe cánh hữu, thường xuyên lôi kéo được ủng hộ từ các đảng cực hữu khác. Khi phản hồi lại những thông tin này, các đảng đối lập bị buộc phải bảo vệ những quan điểm vốn không nhận được đồng thuận từ đại đa số người dân Hungary, như ủng hộ quyền LGBTQ+, thể hiện đồng cảm với người nhập cư Hồi giáo và lặp lại những lời chỉ trích chính phủ Hungary từ EU.
Trong hơn một thập kỷ, chiến thuật của Fidesz đã đem lại nhiều thành công về mặt bầu cử. Ông Orban tái đắc cử vào năm 2014, 2018 và 2022, trở thành thủ tướng tại vị lâu nhất ở châu Âu.
Trong suốt thời gian đó, ông lãnh đạo chính phủ với thế đa số tuyệt đối tại quốc hội, giúp ông xây dựng các thiết chế kinh tế, chính trị, tư pháp và thậm chí là văn hóa của Hungary mà không gặp phải bất kỳ kiểm soát hay đối trọng nào.
Trụ cột suy yếu
Hệ thống mà đảng Fidesz dày công xây dựng đã trở thành trụ cột đảm bảo rằng đảng lớn nhất đất nước có thể lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối, nhờ vào việc dễ dàng chiếm được đa số áp đảo tại quốc hội. Nó đã vận hành trơn tru qua ba cuộc bầu cử liên tiếp, cho đến khi một lực lượng mới là đảng Tisza xuất hiện và tỏ ra được lòng dân hơn cả Fidesz.
Là một chính trị gia trẻ tuổi, Magyar đã thích nghi nhanh chóng với môi trường truyền thông mới, nơi Fidesz bấy lâu nay dường như không có đối thủ. Ông đã nhanh chóng xây dựng Tisza thành một lực lượng chính trị lớn, kết hợp giữa việc kiện toàn tổ chức đảng, vận động không ngừng nghỉ và tạo tầm ảnh hưởng sâu rộng trên mạng xã hội để thu hút cử tri trẻ tuổi.
Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, trong khi Thủ tướng Orban chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới. Magyar lại chú trọng vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng.
Trong các cuộc bầu cử trước đây, Fidesz giành chiến thắng dựa trên việc phe đối lập bị phân mảnh, chia rẽ. Năm nay, Tisza là lực lượng chính trị đầu tiên hợp nhất được các đảng đối địch thành một phong trào duy nhất.
Điểm gây chú ý là tổng số phiếu bầu ngày 12/4 dành cho tất cả các đảng dân chủ ngoài Tisza chỉ chiếm chưa đầy 2%. Điều này có nghĩa bất kể những khác biệt về chính trị và tư tưởng, cử tri đã đoàn kết lại để ủng hộ ông Magyar.
Mối đoàn kết này là kết quả từ tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội Hungary. Chiến thuật của ông Orban khi xoáy sâu vào các vấn đề gây chia rẽ như nhập cư hay mối nguy từ cuộc xung đột Ukraine đã tạo ra một môi trường chính trị rạn nứt nghiêm trọng.
Nhưng khi những mối đe dọa thực tế mà ông Orban đưa ra không bao giờ thành hiện thực, niềm tin của cử tri với Fidesz cũng bắt đầu lung lay, theo Jorn Fleck, giám đốc điều hành Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương.
Chiến lược của ông Orban khi đổ lỗi cho EU và Ukraine về những vấn đề nội tại mà Hungary đối mặt đã không còn thuyết phục được đa số cử tri. Ông Magyar đã thành công khi chỉ ra mối liên hệ giữa chính quyền Orban với tình trạng bệnh viện xuống cấp, cơ sở hạ tầng rệu rã và lạm phát tăng cao, đồng thời vạch trần nạn tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của Fidesz.
Trong bối cảnh đó, ranh giới chia rẽ chính trong xã hội Hungary giờ đây chỉ xoay quanh câu hỏi người dân muốn ông Orban ở lại hay ra đi. Lựa chọn mang tính đối đầu trực diện này đã giúp ông Magyar dễ dàng tập hợp cử tri từ nhiều hệ tư tưởng khác nhau về phía mình. Ông đã trở thành gương mặt đại diện cho toàn bộ bộ phận xã hội phản đối Thủ tướng Orban.
Vì hệ thống bầu cử được Fidesz thiết kế để khuếch đại quyền lực ngay cả với thế đa số tương đối nhỏ, đảng Tisza giờ đây cũng được hưởng lợi với đa số 2/3 ghế tại quốc hội, trao cho họ công cụ để xóa bỏ những đạo luật mà ông Orban đã đưa ra trước đây, đảo ngược hoàn toàn di sản chính trị của Fidesz.
"Bộ máy bầu cử của Hungary, vốn được thiết kế để biến thế đa số tương đối thành sức mạnh áp đảo tuyệt đối tại quốc hội, đã vận hành hoàn hảo, nhưng không dành cho ông Orban", Dessewffy nói.
Theo chuyên gia này, Magyar giành chiến thắng bằng cách hiểu thấu luật chơi và tận dụng nó để đánh bại ông Orban.
"Những đạo luật bầu cử do chính ông Orban ký thông qua nhằm chia rẽ phe đối lập cuối cùng lại trở thành đòn chí mạng cho người tạo ra chúng, khi ông phải đối mặt với một đối thủ nắm rõ cơ chế và biến nó thành lợi thế riêng mình", Dessewffy cho hay.
Ông Peter Magyar phát biểu trước truyền thông tại Budapest, Hungary, ngày 13/4. Ảnh: AP
Chuyên gia Fleck cho rằng thất bại của Thủ tướng Orban cùng đảng Fidesz đã báo hiệu những cơ hội mới quan trọng không chỉ cho Hungary mà cho toàn bộ châu Âu.
Emma Nix, phó giám đốc tại Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, kỳ vọng chính phủ do ông Magyar dẫn dắt sẽ rũ bỏ vai trò "kẻ ngoài lề" trên bàn nghị sự EU. Quan trọng nhất, điều này có thể chấm dứt việc Hungary phủ quyết gói hỗ trợ 90 tỷ USD của EU dành cho Ukraine.
"Dù Hungary vẫn giữ quan điểm bảo thủ trong các vấn đề từ nhập cư đến mở rộng liên minh, Budapest sẽ quay lại lập trường mang tính xây dựng hơn đối với các vấn đề châu Âu khác", Fleck nhận xét. "Người dân Hungary đã bác bỏ việc ông Orban công kích mối quan hệ với Brussels, cho thấy họ hy vọng nước này trở thành một thành viên bình thường của liên minh".
Nhà Trắng tuyên bố một nhân viên giao đồ ăn tiết kiệm được 11.000 USD nhờ chính sách không áp thuế tiền boa của ông Trump, nhưng con số này không phù hợp với tính toán trên thực tế.
Sharon Simmons, nhân viên hãng DoorDash, ngày 13/4 thực hiện đơn giao hàng đồ ăn nhanh đến cho Tổng thống Donald Trump tại cửa Phòng Bầu dục và được ông chủ Nhà Trắng boa 100 USD.
Tổng thống Trump lý giải ông chọn Simmons giao hàng vì biết chuyện bà tiết kiệm được đáng kể nhờ chính sách không áp thuế với tiền boa, nằm trong Đạo luật To Đẹp (OBBBA) được ông ký thông qua vào tháng 7/2025.
"Tôi nghe nói bà nhận thêm khoảng 11.000 USD, số tiền mà trước đây bà có thể đã không được hưởng do thuế quá cao. Đây là khoản hoàn thuế lớn nhất mà bà từng nhận, đúng không?", ông Trump hỏi.
"Đúng vậy. Vâng, tôi đã tiết kiệm hơn 11.000 USD vì không phải kê khai khoản thu nhập đó. Thực sự rất bất ngờ", bà Simmons trả lời.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Fox News chiều cùng ngày, bà Simmons lại đưa ra cách diễn giải khác, làm dấy lên nghi vấn về tính chính xác của tuyên bố ban đầu. Bà nói một nửa thu nhập năm 2025 là từ tiền boa, rồi ước tính "tiết kiệm được khoảng 3.000 đến 4.000 USD".
Simmons chia sẻ thêm về số tiền hưởng lợi từ chính sách không đánh thuế tiền boa. Video: Fox News
Hãng DoorDash cho biết bà Simmons, đến từ bang Arkansas, đã làm việc cho công ty từ năm 2022 và đã thực hiện hơn 14.000 đơn giao hàng. Nhà Trắng ngày 13/4 cho hay việc cử bà tới Nhà Trắng giao hàng nhằm nêu bật chính sách của Tổng thống Trump, cho thấy lợi ích mà biện pháp mang đến cho những người như Simmons.
Thông cáo báo chí của Nhà Trắng cũng mô tả khác với cách hiểu của ông Trump về khoản tiền 11.000 USD của bà Simmons. Nhà Trắng cho hay đây là số tiền boa mà Simmons đã nhận được trong năm ngoái, và "nhờ chính sách miễn giảm cho gia đình người lao động của Tổng thống Trump, số tiền này không bị đánh thuế".
"Khoản tiền tiết kiệm được rất có ý nghĩa, vì chồng bà đã phải giảm giờ làm việc để điều trị ung thư từ năm 2024", Nhà Trắng cho biết.
Chính sách "không đánh thuế tiền boa" cho phép người lao động đủ điều kiện được khấu trừ tối đa 25.000 USD khỏi thu nhập chịu thuế liên bang. Điều này nghĩa là nó chỉ làm giảm phần bị tính thuế, không phải người nộp thuế được hoàn số tiền này.
Theo Yahoo Finance, mức thu nhập miễn thuế cho cặp vợ chồng khai thuế chung ở Mỹ là 31.500 USD, nghĩa là hộ nào có thu nhập thấp hơn mức này đều không phải đóng thuế thu nhập liên bang.
Simmons nói thu nhập năm ngoái của bà khoảng 22.000 USD, tiền boa chiếm một nửa. Chồng bà đã phải giảm giờ làm để chữa bệnh, tức là vẫn có công việc, nhưng chưa rõ thu nhập của ông.
Nếu Simmons là người duy nhất có thu nhập trong gia đình thì với mức 22.000 USD, gia đình bà không phải đóng thuế thu nhập liên bang. Điều này đồng nghĩa chính sách không đánh thuế tiền boa không có tác động gì tới bà.
Nếu chồng bà kiếm được 20.000 USD, tổng thu nhập của gia đình Simmons là 42.000 USD. Sau khi trừ mức miễn thuế, phần thu nhập chịu thuế là 10.500 USD, số thuế phải nộp là 1.050 USD. Nếu 11.000 USD tiền boa được đưa vào khấu trừ, nhà Simmons không có thu nhập chịu thuế, đồng nghĩa tiết kiệm được 1.050 USD nhờ chính sách của Tổng thống Trump.
Tương tự, với giả định chồng bà kiếm được 60.000 USD, được xem là khá cao với một người đã phải giảm giờ làm để chữa bệnh, khoản tiết kiệm được tối đa của nhà Simmons là khoảng 1.320 USD.
Để có thể tiết kiệm được 3.000-4.000 USD như lời Simmons, thu nhập của chồng bà phải cao hơn nhiều so với những thông tin đã công khai. Không có kịch bản nào phù hợp để họ đạt mức "tiết kiệm 11.000 USD". Ngay cả trường hợp hai vợ chồng được khấu trừ tối đa 25.000 USD, số tiền họ được hưởng lợi cũng chỉ 6.000 USD.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và bà Sharon Simmons bên ngoài Phòng Bầu dục, Nhà Trắng ngày 13/4. Ảnh: AFP
Với các tính toán này, Yahoo Finance cho rằng chính sách của ông Trump có thể vẫn mang lại lợi ích cho gia đình Simmons, nhưng không phải 11.000 USD và cũng chưa chắc là 3.000-4.000 USD, thêm rằng mức giảm thuế trung bình của hơn 3,5 triệu tờ khai đã khấu trừ tiền boa tính đến đầu tháng 3 chỉ khoảng 1.300 USD.
CNBC đầu tháng 4 cho rằng những người lao động có thu nhập thấp có thể không được hưởng lợi từ chính sách khấu trừ, bởi số tiền họ kiếm được chưa vượt qua mức phải nộp thuế.
Tổng thống Trump cho biết lãnh đạo Israel và Lebanon đã nhất trí với lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày.
"Tôi vừa có các cuộc trao đổi rất tích cực với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Bibi Netanyahu của Israel, những người rất được tôn trọng. Hai lãnh đạo nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai quốc gia, họ sẽ bắt đầu lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày vào lúc 17h hôm nay (5h ngày 17/4 giờ Hà Nội)", Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social.
"Bibi" là cách gọi thân mật của Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Tổng thống Trump không đề cập nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon, thêm rằng ông đã mời Thủ tướng Israel và Tổng thống Lebanon đến Nhà Trắng để đàm phán hòa bình. Lãnh đạo Mỹ mô tả đó sẽ là cuộc đối thoại có ý nghĩa đầu tiên giữa Israel và Lebanon kể từ năm 1983. "Cả hai bên đều muốn thấy hòa bình, tôi tin rằng điều đó sẽ nhanh chóng trở thành hiện thực", ông cho hay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại căn cứ liên hợp Andrews, bang Maryland ngày 10/4. Ảnh: AFP
Thủ tướng Netanyahu đã triệu tập cuộc họp khẩn qua điện thoại với các thành viên nội các an ninh Israel để thảo luận về lệnh ngừng bắn với Lebanon. Các bộ trưởng chỉ được thông báo 5 phút trước cuộc gọi, trùng thời điểm Tổng thống Trump công bố lệnh ngừng bắn, Times of Israel dẫn các nguồn tin am hiểu cho hay.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam hoan nghênh lệnh ngừng bắn, đồng thời cảm ơn các quốc gia đã nỗ lực làm trung gian hòa giải cho thỏa thuận này gồm Mỹ, Pháp, Arab Saudi, Ai Cập, Qatar và Jordan.
Pakistan trước đó cho biết hòa bình tại Lebanon là điều kiện thiết yếu đối với các cuộc đàm phán mà nước này đang làm trung gian nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.
Hassan Fadlallah, nghị sĩ cấp cao của Hezbollah, nói rằng nhóm này đã được Đại sứ Iran tại Lebanon thông báo về khả năng đạt lệnh ngừng bắn. Khi được hỏi liệu Hezbollah có tuân thủ lệnh ngừng bắn hay không, ông cho biết tình hình phụ thuộc vào Israel có cam kết chấm dứt mọi hình thức thù địch hay không.
Một quan chức an ninh Israel cho biết quân đội nước này "không có kế hoạch rút quân khỏi miền nam Lebanon" trong mọi thỏa thuận ngừng bắn.
Israel bắt đầu tập kích Lebanon hôm 2/3, vài ngày sau khi phát động chiến dịch tấn công hiệp đồng quy mô lớn với Mỹ nhằm vào Iran, để đáp trả những cuộc tập kích từ nhóm vũ trang Hezbollah, đồng minh thân cận của Tehran. Chiến sự tại Lebanon đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Vị trí Israel, Lebanon. Đồ họa: RANE
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và người đồng cấp Lebanon Nada Hamadeh Moawad hôm 14/4 gặp nhau tại Washington dưới sự trung gian của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Cuộc thảo luận kéo dài khoảng 2 giờ, đánh dấu cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nước láng giềng trong nhiều thập kỷ.
Trong buổi họp báo sau đó, ông Leiter cho biết đây là cuộc họp thành công, hai bên đã thống nhất được tầm nhìn dài hạn rằng cần có đường biên giới "được phân định rõ ràng giữa hai nước".
Thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem không tham gia đàm phán ngày 14/4 và đã kêu gọi hủy bỏ hoàn toàn cuộc gặp, cho rằng đây là việc vô ích. Ông kêu gọi Israel chấm dứt "hành động gây hấn", rút quân khỏi lãnh thổ Lebanon, trả tự do cho tù nhân và cho phép người dân Lebanon trở về nhà.
Kể từ khi Mỹ - Iran đạt được lệnh ngừng bắn, Israel đã tăng cường chiến dịch tấn công tại Lebanon. Iran cho rằng Lebanon là "một phần không thể tách rời" của bất cứ thỏa thuận hòa bình dài hạn nào, trong khi Israel phản đối.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Quảng Tây và các địa phương Việt Nam tạo đột phá trong 5 kết nối chiến lược, khi tiếp Bí thư Trần Cương.
Trong cuộc tiếp tại thành phố Nam Ninh tối 16/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ trân trọng Quảng Tây từng là "hậu phương lớn" trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc của Việt Nam, theo Bộ Ngoại giao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn Quảng Tây sẽ tiếp tục phát huy tình cảm hữu nghị, tận dụng thế mạnh địa lý gần gũi, phát huy vai trò đầu tàu, tạo đột phá về gắn kết chiến lược trong hợp tác với các địa phương Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Quảng Tây và các địa phương Việt Nam tạo đột phá trong 5 kết nối chiến lược về chính sách phát triển, kinh tế - thương mại, cơ sở hạ tầng logistics, khoa học công nghệ và nền tảng xã hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bí thư Quảng Tây tại thành phố Nam Ninh ngày 16/4. Ảnh: TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn Quảng Tây mở rộng hợp tác với các địa phương khác của Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm về chính sách phát triển, quy hoạch địa phương; tăng cường giao lưu, thúc đẩy liên kết kinh tế sâu rộng, nhất là về thương mại, cơ sở hạ tầng, bảo đảm thông quan thông suốt, gắn thương mại song phương với kết nối hạ tầng, kết nối logistic, kết nối chuỗi cung ứng và kết nối thị trường, đẩy nhanh kết nối đa phương thức đường sắt, đường bộ, đường biển, dành ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt, trong đó có tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lạng Sơn - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng.
Về kết nối khoa học - công nghệ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai bên đẩy mạnh hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo, triển khai tại Việt Nam các dự án nông nghiệp xanh, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, chế biến công nghệ cao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng mong muốn hai bên hợp tác chặt chẽ, quản lý tốt biên giới trên đất liền, kịp thời giải quyết các vấn đề tồn tại và phát sinh; tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu nhân dân, khai thác tốt tiềm năng du lịch đóng góp vào thành công chung của Năm hợp tác du lịch Việt - Trung 2026-2027.
Bí thư Trần Cương nhấn mạnh Việt Nam là láng giềng gần gũi, thân thiết, đối tác quan trọng hàng đầu của Quảng Tây. Chính quyền Khu tự trị Quảng Tây sẽ tiếp tục đi đầu trong thực hiện toàn diện, hiệu quả nhận thức chung quan trọng giữa hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Ông Trần Cương bày tỏ mong muốn hai bên thúc đẩy hơn nữa hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, kết nối hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt, cùng Việt Nam hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao mà Quảng Tây đang tập trung phát triển như AI, dữ liệu lớn.
Nhấn mạnh nông sản chất lượng cao của Việt Nam luôn được người tiêu dùng Quảng Tây ưa thích, Bí thư Trần Cương khẳng định Quảng Tây sẵn sàng thúc đẩy nhập khẩu nhiều hơn nữa các mặt hàng nông sản, không chỉ đáp ứng nhu cầu của thị trường Quảng Tây mà còn qua Quảng Tây đến các địa phương khác của Trung Quốc.
Ông cũng đề xuất hai bên đẩy nhanh xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh, tạo thuận lợi cho giao thương hàng hóa, tăng cường giao lưu hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân Quảng Tây và các địa phương Việt Nam.
Quan chức Mỹ tuyên bố lực lượng ở Trung Đông đã trong trạng thái sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận hòa bình.
"Iran có thể lựa chọn tương lai thịnh vượng, một cây cầu vàng, và chúng tôi hy vọng họ sẽ làm vậy vì người dân. Nếu Iran lựa chọn sai lầm, họ sẽ phải đối mặt với phong tỏa và các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng, điện và năng lượng", Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc hôm nay.
Ông cũng cảnh báo rằng lệnh phong tỏa cảng biển Iran và áp lực kinh tế sẽ tiếp tục đến chừng nào cần thiết, trừ khi Tehran đưa ra "lựa chọn khôn ngoan".
Chính quyền Tổng thống Donald Trump hôm 15/4 bày tỏ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự với Iran, đồng thời tuyên bố sẽ gia tăng sức ép kinh tế nếu Tehran tiếp tục hành động cứng rắn.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 16/4. Ảnh: AFP
"Đây không phải cuộc chiến cân sức. Chúng tôi biết họ đang di chuyển những khí tài nào và đưa chúng đi đâu. Họ đang đào bới những bệ phóng và tên lửa còn sót lại mà không có khả năng thay thế chúng. Iran không có ngành công nghiệp quốc phòng, không thể bổ sung năng lực tấn công hoặc phòng thủ", ông Hegseth nói thêm.
Cũng tại cuộc họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng Mỹ đã "sẵn sàng nối lại chiến dịch tác chiến quy mô lớn gần như ngay lập tức".
Theo ông, hải quân Mỹ sẽ truy đuổi tất cả tàu mang cờ Iran hoặc phương tiện tìm cách cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran. Những tàu cố vượt qua lệnh phong tỏa cảng biển Iran sẽ bị chặn lại. "Nếu không tuân thủ lệnh phong tỏa, chúng tôi sẽ sử dụng vũ lực. Việc thực thi sẽ diễn ra cả trong lãnh hải Iran lẫn vùng biển quốc tế", ông cho hay.
Tướng Caine cũng nói rằng tổng cộng 13 tàu đã quay đầu thay vì cố phá vỡ lệnh phong tỏa, đồng thời cho biết đến nay chưa tàu nào bị lực lượng Mỹ đổ quân để kiểm tra.
Iran chưa lên tiếng về những phát biểu của giới chức Lầu Năm Góc.
Lực lượng Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa các cảng Iran từ 13/4, một ngày sau khi cuộc đàm phán hòa bình ở Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Theo đó, Mỹ sẽ chặn bắt mọi tàu đến hoặc đi từ các cảng Iran ở khu vực vịnh Ba Tư và vịnh Oman, cũng như những tàu đã nộp phí cho Iran để được đi qua eo biển Hormuz.
Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự cho Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, ngày 15/4 cảnh báo Iran sẽ đánh chìm các tàu Mỹ tại eo biển Hormuz nếu Washington muốn kiểm soát khu vực chiến lược này.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm di chuyển từ Bắc Kinh đến Nam Ninh bằng tàu cao tốc, đề nghị lãnh đạo ngành đường sắt Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam.
Sau khi kết thúc các hoạt động tại Bắc Kinh trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân sáng 16/4 tới thăm và làm việc tại thành phố Nam Ninh bằng tàu cao tốc, theo TTXVN.
Trên tàu, lãnh đạo doanh nghiệp ngành đường sắt Trung Quốc đã báo cáo nhanh với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về sự phát triển của ngành đường sắt Trung Quốc. Tính đến đầu năm 2026, hệ thống đường sắt đang vận hành của Trung Quốc đạt tổng chiều dài 165.000 km. Trong đó, đường sắt cao tốc khoảng 54.000 km, dẫn đầu thế giới và chiếm hơn 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.
Lãnh đạo doanh nghiệp ngành đường sắt Trung Quốc tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên tàu cao tốc đi thăm thành phố Nam Ninh ngày 16/4. Ảnh: TTXVN
Từ khi ban hành Quy hoạch mạng lưới đường sắt trung và dài hạn năm 2004, Trung Quốc đã nhanh chóng xây dựng mạng lưới đường sắt kết nối rộng khắp các khu đô thị lớn và hiện đại hàng đầu thế giới, với tỷ lệ kết nối đến các thành phố có 200.000 dân cư trở lên đạt 99%; hơn 130 địa phương cấp huyện trên toàn quốc đã có đường sắt. Tổng chiều dài đường sắt vận hành của Trung Quốc đã tăng từ 68.700 km trong năm 2000 lên 165.000 km hiện nay, tương đương khoảng 2,4 lần.
Trung Quốc vạch ra lộ trình đến hết năm 2035 sẽ hình thành mạng lưới giao thông hiện đại, chất lượng cao, với tổng chiều dài khoảng 700.000 km. Trong đó, đường sắt đạt tổng chiều dài 200.000 km, đóng vai trò chủ đạo trong tổng thể hệ thống giao thông, qua đó kết nối toàn bộ các đơn vị hành chính cấp huyện trở lên, cửa khẩu biên giới, các khu vực cơ sở hạ tầng quan trọng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ ấn tượng về quá trình phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc. Lãnh đạo Việt Nam mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường hợp tác kết nối giao thông, bao gồm đường sắt, vì sự phát triển xanh và tăng trưởng quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Nam Ninh bằng tàu cao tốc. Video: VTV
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị lãnh đạo ngành đường sắt và các doanh nghiệp Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ, tham gia cùng Việt Nam trong quá trình xây dựng, chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt quan trọng tại Việt Nam.
Hồi tháng 3, tại buổi kiểm tra thực tế về tình hình triển khai hợp tác, kết nối đường sắt Việt Nam - Trung Quốc tại tỉnh Lạng Sơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định hợp tác song phương trong lĩnh vực đường sắt là nhu cầu và cơ hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng nếu thực hiện tốt, quản trị đúng, đây sẽ là một trong những không gian hợp tác thiết thực, giúp giảm chi phí logistics, thời gian vận chuyển, thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế biên giới, nâng cao năng lực thông quan, giảm ùn tắc tại cửa khẩu đường bộ, đồng thời kết nối Việt Nam với mạng lưới vận tải đường sắt Á - Âu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên tàu cao tốc đi thăm thành phố Nam Ninh. Ảnh: TTXVN
