Tổng thống Trump yêu cầu Iran "đầu hàng vô điều kiện", đồng thời hứa giúp tái thiết kinh tế nước này nếu Tehran tuân thủ và thiết lập bộ máy lãnh đạo mới.
"Sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào với Iran ngoại trừ việc họ đầu hàng vô điều kiện", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/3 viết trên mạng xã hội Truth Social.
Ông Trump cho biết sau khi Iran đầu hàng, Mỹ và các đồng minh sẽ nỗ lực đưa nước này "trở lại từ vực thẳm hủy diệt, giúp nền kinh tế Iran phát triển, tốt đẹp và hùng mạnh hơn bao giờ hết".
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nhà Trắng ngày 4/3. Ảnh: AFP
Điều này sẽ phụ thuộc vào việc thiết lập cái mà ông gọi là "một ban lãnh đạo tuyệt vời và có thể chấp nhận được" ở Iran.
Tổng thống kết thúc bài viết bằng một khẩu hiệu mới: "Khiến Iran Vĩ đại Trở lại (MIGA)!", một biến thể từ câu khẩu hiệu quen thuộc "Khiến nước Mỹ Vĩ đại Trở lại" (MAGA).
Ông Trump đăng bài trong lúc Israel tiếp tục ném bom các mục tiêu chính quyền Iran tại thủ đô Tehran và vị trí của lực lượng Hezbollah ở Beirut. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố các cuộc không kích từ Mỹ nhằm vào Iran "sắp gia tăng mạnh mẽ".
Quân đội Mỹ hôm nay cho biết 50 chiến đấu cơ đã đánh trúng một hầm ngầm bên dưới khu phức hợp bị phá hủy ở Tehran của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, nơi giới lãnh đạo Iran vẫn sử dụng sau khi ông này thiệt mạng.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho hay một số nước đã bắt đầu các nỗ lực trung gian hòa giải, song không nêu tên các quốc gia hay cung cấp thêm chi tiết. Ông khẳng định Iran "cam kết hướng tới hòa bình lâu dài trong khu vực" song cũng "không do dự trong việc bảo vệ phẩm giá và quyền uy của đất nước mình".
"Việc hòa giải nên nhắm vào những người đã đánh giá thấp nhân dân Iran và châm ngòi cho cuộc xung đột này", Tổng thống Pezeshkian nói thêm.
Theo hệ thống của Iran, tổng thống dưới quyền lãnh tụ tối cao nhưng ông Pezeshkian đang phục vụ trong một ủy ban đảm nhận các nhiệm vụ của cố Lãnh tụ Khamenei.
Tổng thống Trump đến nay vẫn từ chối đưa khung thời gian cụ thể cho việc chấm dứt xung đột. Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Time ngày 5/3, ông nói rằng Mỹ có thể sẽ đạt được các mục tiêu trong chiến dịch tấn công Iran sau 4-5 tuần, nhưng ông không đặt ra thời hạn nào vì muốn "hoàn thành dứt điểm công việc".
Ông Trump đồng thời cho biết muốn "tham gia vào việc bổ nhiệm" người kế vị ông Khamenei, tuyên bố sẽ không chấp nhận tân Lãnh tụ Tối cao Iran theo đuổi chính sách của người tiền nhiệm Khamenei, điều mà ông cho rằng sẽ khiến Mỹ phải bước vào một cuộc chiến mới trong vòng 5 năm nữa.
Các sĩ quan cảnh sát Iran đã nhận được lệnh nổ súng vào những người hôi của trong bối cảnh chiến sự với Israel và Mỹ đang căng thẳng.
"Vì chúng ta đang ở trong tình trạng chiến tranh, tôi đã ra lệnh nổ súng vào những kẻ có ý định trộm cắp", cảnh sát trưởng Iran Ahmad Radan hôm nay phát biểu trên truyền hình nhà nước, cho biết thêm rằng mọi đối tượng trộm cướp, hôi của sẽ bị "triệt hạ nhanh chóng".
Ông cho hay giới chức cũng đang tiếp tục thực hiện các biện pháp nhằm duy trì trật tự trên không gian mạng.
"Chúng tôi sẽ không cho phép một nhóm gián điệp bị mua chuộc nào đó kích động phá hoại tinh thần đoàn kết mà nhân dân đã đạt được bằng máu của hàng nghìn người tử vì đạo", ông nhấn mạnh.
Lực lượng an ninh Iran đứng gác trên một con phố tại thủ đô Tehran hôm 2/3. Ảnh: AFP
Xung đột đã lan rộng khắp Trung Đông kể từ hôm 28/2, sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích vào Iran khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng nhiều lãnh đạo cấp cao nước này thiệt mạng. Iran đáp trả bằng cách tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa vào hàng loạt căn cứ Mỹ tại các quốc gia Vùng Vịnh cùng những mục tiêu ở Israel.
Mỹ hôm 5/3 cho hay hơn 2.000 mục tiêu đã bị đánh trúng tại Iran. Israel tuyên bố máy bay của họ đã phóng hơn 4.000 quả bom, tên lửa dẫn đường vào Iran kể từ ngày 28/2. Iran ngày 6/3 cho biết các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại cho hơn 3.600 cơ sở dân sự.
Mỹ nói rằng số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa, UAV của Iran ngày 5/3 lần lượt giảm 90% và 83% so với ngày đầu xung đột.
Tổng thống Donald Trump không loại trừ khả năng điều bộ binh tới Iran, nhưng cho rằng có lẽ chưa cần thiết ở thời điểm hiện tại. Ông Trump ngày 5/3 tuyên bố phải được tham gia quá trình chọn Lãnh tụ Tối cao mới của Iran, phản đối con trai cố lãnh tụ Khamenei nắm quyền.
Iran trong khi đó tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công trả đũa và khẳng định không có nhu cầu đàm phán với Mỹ. Quan chức cấp cao Iran nhấn mạnh nước này không e sợ kịch bản Mỹ triển khai bộ binh và đang "chờ đợi" lực lượng này tiến vào để "tiêu diệt".
Quyết định tấn công Iran được cho là canh bạc lớn nhất sự nghiệp của ông Trump, khi nó có thể đẩy Mỹ vào vòng xoáy xung đột đầy bất định tại Trung Đông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/3 cho biết ông "phải được tham gia" vào quá trình lựa chọn Lãnh tụ Tối cao Iran thay ông Ali Khamenei, người thiệt mạng trong chiến dịch tập kích do Mỹ và Israel tiến hành từ cuối tuần trước.
Ông Trump phản đối con trai cố lãnh tụ Khamenei lên nắm quyền, thêm rằng lãnh đạo mới của Iran phải "giống như với bà Delcy tại Venezuela", đề cập Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, người được bổ nhiệm sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị Mỹ bắt trong chiến dịch đột kích hôm 3/1.
Tuyên bố trên cho thấy Tổng thống Mỹ đang ngày càng thiên về mô hình "Venezuela 2.0" cho Iran kể từ khi ra lệnh không kích vào nước này. Tuy nhiên, nó cũng phản ánh một thực tế rằng Mỹ đang không hoàn toàn giữ thế chủ động ở Iran, như những gì đã diễn ra ở Venezuela.
Sau 6 ngày chiến sự, Iran vẫn duy trì hệ thống lãnh đạo của mình và liên tục tung đòn đáp trả vào Mỹ cùng các đồng minh ở Trung Đông, bất chấp mục tiêu "xóa sổ năng lực tên lửa" của Tehran mà ông Trump vạch ra.
Garrett M. Graff, giám đốc Viện Aspen trụ sở tại Washington, Mỹ, nhận định quyết định tập kích vào Iran có thể là canh bạc lớn nhất sự nghiệp chính trị của ông Trump. Cái chết của Lãnh tụ Tối cao Iran ngay trong những giờ đầu giao tranh và đòn đáp trả quyết liệt từ Tehran sau đó càng làm tăng mức độ rủi ro cho canh bạc này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một buổi lễ tại Nhà Trắng hôm 2/3. Ảnh: AP
Gần một tuần nổ ra xung đột, tương lai của chính quyền Iran, mục tiêu cuối cùng của Mỹ và mức độ ảnh hưởng của chiến sự vẫn là một ẩn số khổng lồ. Cuộc chiến sẽ kết thúc thế nào phụ thuộc rất lớn vào những yếu tố bất định, như tổn thất sinh mạng, lợi ích kinh tế, cũng như sức kháng cự của Iran.
Tổn thất nhân mạng
Theo Graff, khi thực hiện chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng" nhằm vào Iran, ông Trump rõ ràng đã trở nên táo bạo hơn nhờ hai thành công quân sự là cuộc không kích các cơ sở hạt nhân Iran hồi mùa hè năm ngoái và chiến dịch đột kích bắt Tổng thống Venezuela Maduro hồi tháng một. Quân đội Mỹ trong cả hai chiến dịch đều không chịu tổn thất nào về nhân mạng và nhanh chóng đạt được mục tiêu chỉ sau một ngày tham chiến.
Trong Thông điệp Liên bang đầu tuần trước, ông Trump đã trao Huân chương Danh dự cho phi công đặc nhiệm Eric Slover, người đã bị trúng đạn súng máy khi đang lái chiếc trực thăng MH-47 Chinook dẫn đầu cuộc đột kích của đặc nhiệm Mỹ vào Venezuela.
Khoảnh khắc này vô tình tiết lộ rằng nếu không nhờ tinh thần dũng cảm của Slover, chiến dịch Venezuela có thể đã biến thành một thảm họa. Nếu chiếc trực thăng do phi công này cầm lái bị rơi ngay những phút đầu, cuộc đột kích có lẽ đã thất bại và được nhớ đến như một nỗi xấu hổ tương tự chiến dịch giải cứu 52 con tin Mỹ bị bắt ở Tehran hồi năm 1980.
Lúc bấy giờ, biệt kích Delta được cử đến Iran nhưng chiến dịch liên tiếp gặp sự cố, nghiêm trọng nhất là việc một trực thăng RH-53D va trúng vận tải cơ EC-130 tại bãi đáp trên sa mạc Dasht-e Kavir khiến 8 quân nhân Mỹ thiệt mạng. Chiến dịch thảm họa này đã dẫn đến hàng loạt cải tổ sâu rộng trong lực lượng đặc nhiệm Mỹ.
Thương vong trong xung đột ở Iran, tính đến ngày 5/3. Đồ họa: Aljazeera
Khi quyết định tập kích Iran ngày 28/2, Tổng thống Trump dường như tính toán rằng Tehran đang ở thế yếu nhất trong nhiều thập kỷ, khó có khả năng trả đũa mạnh mẽ. Nhưng trên thực tế, Mỹ đã bắt đầu hứng chịu thương vong.
Đến nay, ít nhất 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và 18 người bị thương trong các đòn đáp trả bằng tên lửa đạn đạo và UAV của Iran. Các đòn tập kích trả đũa đó đến nay chưa dừng lại và ít nhà phân tích chiến lược tin rằng khả năng đánh trả tầm xa của Iran đã hoàn toàn bị triệt tiêu.
Mỹ thường phát huy sức mạnh tối đa vào những phút đầu của một chiến dịch quân sự, khi năng lực tình báo vượt trội và khí tài công nghệ cao giúp họ chiếm ưu thế.
Tuy nhiên, điều gì sẽ xảy ra khi Iran có đủ thời gian tập hợp lực lượng và tiến hành các hoạt động trả đũa một cách bài bản hơn? Chính Tổng thống Trump dường như cũng đã lường trước kịch bản này khi thừa nhận trong bài phát biểu rằng "nhiều anh hùng Mỹ có thể sẽ phải hy sinh".
Tương lai mơ hồ
Ông Trump từng đắc cử nhờ hứa hẹn chấm dứt các "cuộc chiến vô tận". Song đây là lần thứ hai chỉ trong thời gian ngắn, Tổng thống phát động tấn công nhằm vào người đứng đầu một quốc gia mà không có kế hoạch hậu chiến rõ ràng. Vẫn còn dấu hỏi lớn về bộ máy sẽ lãnh đạo những nước này cũng như mức độ can thiệp của Mỹ.
Khi thông báo về cái chết của Lãnh tụ Iran Khamenei, Tổng thống Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng: "Đây là cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước... Hy vọng IRGC và cảnh sát sẽ hòa với những người yêu nước Iran và hợp tác để đưa đất nước vĩ đại trở lại".
Song ông cũng tuyên bố các đợt oanh tạc sẽ tiếp diễn "cho đến khi đạt được mục tiêu mang lại hòa bình cho toàn Trung Đông và cả thế giới".
Khói bốc lên tại trung tâm tác chiến của Mỹ tại cảng Shuaiba, miền nam Kuwait, hôm 1/3. Video: CNN
Theo giới chuyên gia, sau 6 ngày liên tục tập kích Iran, ông Trump dường như đang cạn dần kiên nhẫn. Ông hôm 5/3 tiếp tục kêu gọi các thành viên IRGC, cảnh sát và quân đội Iran "hạ vũ khí" cam kết họ sẽ được "ân xá hoàn toàn" nếu làm vậy. Nhưng đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy các lực lượng vũ trang Iran từ bỏ chiến đấu như lời kêu gọi của ông Trump.
John Bolton, cựu cố vấn an ninh cho Tổng thống Trump, cho rằng ngay cả ông Trump cũng không rõ một chiến thắng trước Iran sẽ ra sao.
"Mọi người rất khó hình dung chuyện này", Bolton nói. "Chính tôi cũng từng thấy thật khó hiểu, bởi chúng ta thường quan niệm chính quyền là phải dựa trên chính sách. Nhưng ông Trump không vận hành công việc như thế. Vậy nên, nếu ai đó nói về một học thuyết Trump trong đối ngoại thì đó chỉ là chuyện không tưởng, vì thực tế không có bất kỳ sự nhất quán nào".
Khi ông Trump không vạch rõ điểm dừng một cách rõ ràng, tương lai của Iran và cả vùng Trung Đông sẽ ở thế "ngàn cân treo sợi tóc", bởi không ai biết Tổng thống Mỹ sẽ tiếp tục chiến dịch hay sớm xuống thang căng thẳng, chuyên gia Graff nhận định.
Đại sứ quán Mỹ ở Riyadh sau khi bị tập kích UAV hôm 3/3. Video: X/ME_Observer
Thiệt hại kinh tế cũng là yếu tố Tổng thống Trump cần cân nhắc khi chiến sự kéo dài. Theo Kent Smetters, giám đốc Mô hình Ngân sách Penn Wharton (PWBM), một trong những nhà phân tích tài chính hàng đầu Mỹ, nền kinh tế Mỹ có thể thiệt hại tới 210 tỷ USD, chưa kể chi phí quân sự, trong chiến dịch dài ngày tấn công Iran.
Sức kháng cự của Iran
Lịch sử không đứng về phía ông Trump khi nhìn vào mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Iran suốt 80 năm qua, Graff nhận xét. Iran từ lâu đã trở thành vấn đề đau đầu với nhiều đời tổng thống Mỹ.
Từ cuộc đảo chính do Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) hỗ trợ năm 1953 đến cuộc cách mạng 1979 lật đổ quốc vương Shah của Iran, những lần can thiệp của Mỹ vào quốc gia này thường để lại hệ lụy kéo dài nhiều thập kỷ.
Chính cuộc khủng hoảng con tin năm 1979 đã nhấn chìm nhiệm kỳ của tổng thống Jimmy Carter và ngay cả tổng thống Ronald Reagan cũng từng điêu đứng vì bê bối Iran - Contra, khi Mỹ bị cáo buộc lén bán vũ khí cho Iran trong thập niên 1980.
Giờ đây, với chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng" và cái chết của Lãnh tụ Iran Khamenei, ông Trump đang đánh cược vào một ván bài mà kết cục khó có thể thuận lợi và chóng vánh như các cuộc tập kích trước đây, giới quan sát đánh giá.
Iran không chỉ có tên lửa hay UAV để tập kích khắp Trung Đông, họ còn có vị trí địa lý thuận lợi có thể khống chế toàn bộ Eo biển Hormuz, nơi được coi như "yết hầu" dòng chảy dầu mỏ từ các quốc gia Vùng Vịnh.
Binh sĩ IRGC chuẩn bị thực hiện một cuộc diễn tập quân sự ở khu vực Aras, tỉnh Đông Azerbaijan, Iran, hồi năm 2022. Ảnh: Reuters
Nếu các cơ sở kinh tế và giao thông huyết mạch bị đánh trúng, câu hỏi đặt ra là liệu ông Trump sẽ kiên trì đến cùng hay sẽ sớm bỏ dở khi các lợi ích tài chính và địa chính trị bị đe dọa. Đòn đáp trả của Iran có lẽ sẽ không chỉ gói gọn trong biên giới Trung Đông mà còn có thể lan rộng, tạo ra một cơn chấn động làm thay đổi trật tự thế giới.
Bản đánh giá của CIA hồi tháng 2 dự báo nếu ông Khamenei bị hạ sát, những lãnh đạo cứng rắn từ lực lượng IRGC nhiều khả năng sẽ lên nắm quyền thay thế. Thực tế cho thấy, đòn trả đũa của Iran nhắm vào các mục tiêu khác ở Trung Đông vẫn diễn ra liên tiếp, ngay cả khi nhiều quan chức cấp cao của chính quyền, trong đó có cả Bộ trưởng Quốc phòng, đã thiệt mạng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 5/3 tuyên bố Mỹ đã thất bại trong mục tiêu "đánh nhanh thắng nhanh" ở Iran. "Tổng thống Trump, kế hoạch A cho một thắng lợi quân sự chóng vánh, gọn ghẽ đã phá sản. Kế hoạch B của ngài sẽ là một thất bại lớn hơn", ông Araghchi viết trên X.
Chiến dịch không kích Iran của ông Trump hứng chỉ trích dữ dội từ những tiếng nói quyền lực nhất MAGA, gây rạn nứt sâu sắc trong phong trào này.
"Đây là cuộc chiến của Israel, không phải Mỹ", Tucker Carlson, cựu người dẫn chương trình đài Fox News, hôm 3/3 nói trong chương trình podcast chính trị hàng tuần do ông sáng lập.
"Không ai đáng phải bỏ mạng vì một quốc gia khác", Megyn Kelly, cựu người dẫn chương trình khác của Fox News với lượng người theo dõi khổng lồ trên mạng xã hội, bình luận hôm 2/3.
Matt Walsh, người dẫn chương trình podcast của công ty truyền thông Daily Wire, hồi đầu tuần khẩn thiết kêu gọi những người đồng hành trong phe bảo thủ ngừng ủng hộ chiến dịch tập kích của Tổng thống Donald Trump nhắm vào Iran.
"Tôi không thể chịu đựng được trò dắt mũi dư luận này nữa. Thực sự không thể", ông viết trên X, đề cập đến tuyên bố của phe bảo thủ rằng "Iran đã phát động chiến tranh với Mỹ trong 47 năm qua".
"Vậy tại sao từ trước đến nay chưa có bất kỳ ai trong số các bạn từng lên tiếng kêu gọi tấn công Iran?", Walsh viết tiếp. "Tại sao các bạn không đưa ra lập luận rằng ông Trump đang 'kết thúc cuộc chiến, chứ không phải khơi mào nó' cho đến đúng khoảnh khắc ông ấy quyết định ra tay?"
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, hôm 3/3. Ảnh: AFP
Làn sóng phản đối
Khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhắm vào Iran hồi cuối tuần trước, ông ngay lập tức phải đối mặt với làn sóng phản đối trực diện trên mạng xã hội từ chính những tiếng nói ủng hộ ông mạnh mẽ nhất trong phong trào Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA).
Các thành viên MAGA cho biết họ không thấy chiến dịch của ông Trump có bất cứ đặc điểm nào phù hợp với nguyên tắc "Nước Mỹ trên hết" mà Tổng thống và những người ủng hộ ông luôn đề cao.
"Tôi nghĩ đối với họ, đây thực sự giống như một hành động phản bội lại nguyên tắc nền tảng của chủ nghĩa Trump", Matthew Dallek, giáo sư tại Trường Quản lý Chính trị thuộc Đại học George Washington, nhận định.
Đáp lại những ý kiến trái chiều, Tổng thống Trump đã lên tiếng bác bỏ việc nhóm người chỉ trích này có thể đại diện cho phong trào MAGA. "MAGA chính là Trump", ông nói trong cuộc phỏng vấn với phóng viên độc lập Rachael Bade hôm 2/3.
Dallek đánh giá mức độ bất đồng công khai trong nội bộ phe bảo thủ ở Mỹ về vấn đề Iran cho thấy đây có thể là "điểm giới hạn" đối với một số người ủng hộ có sức ảnh hưởng nhất của Tổng thống Trump.
Carlson, Kelly và Walsh tổng cộng có hơn 13 triệu người đăng ký trên YouTube, cùng hàng triệu người theo dõi trên X và những nền tảng khác.
Tổng thống Trump khẳng định chỉ mình ông mới có quyền đại diện cho MAGA sau khi Bade hỏi về làn sóng phản ứng trong hàng ngũ những người ủng hộ ông. "MAGA muốn thấy đất nước chúng ta thịnh vượng và an toàn. Và MAGA ủng hộ những gì tôi đang làm, trên mọi phương diện", ông nói.
Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales đã lặp lại những bình luận từ Tổng thống trong một tuyên bố hôm 3/3. "Tổng thống Trump là MAGA và MAGA là Tổng thống Trump", bà viết. "Với chiến dịch 'Cơn thịnh nộ Kinh hoàng', Tổng thống Trump đang đặt Mỹ lên trên hết, loại bỏ mối đe dọa đối với người dân của chúng ta và bảo vệ đất nước cũng như thế giới cho thế hệ mai sau".
Kể từ lần đầu tranh cử, ông Trump đã luôn phản đối các động thái can thiệp quân sự ở nước ngoài của các đời tổng thống Mỹ. Hồi năm 2016, ông gọi cuộc chiến Iraq là "sai lầm tai hại". Trong cuộc đối đầu với ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris năm 2024, ông tự gọi mình là "ứng viên của hòa bình" và khẳng định trong bài phát biểu chiến thắng đêm bầu cử rằng: "Tôi sẽ không khơi mào một cuộc chiến nào cả".
Tuần hành phản đối chiến dịch tập kích Iran ở New York, Mỹ, ngày 2/3. Ảnh: AFP
Stephen K. Bannon, cựu chiến lược gia trưởng của ông Trump, cảnh báo bước xoay chuyển đang diễn ra với MAGA có thể trở thành vấn đề chính trị nghiêm trọng đối với Tổng thống. Bannon chỉ trích chiến dịch tại Iran sau khi một khách mời trong chương trình podcast của ông hồi cuối tuần qua nhận định cuộc xung đột có thể là "một cuộc chiến gian khổ".
"Nói thẳng ra, những thứ như vậy không thể được đưa ra trong chiến dịch tranh cử năm 2024. Đơn giản là không. Chúng ta sẽ đánh mất ủng hộ nếu làm như vậy", ông cho hay.
Whitney Phillips, giáo sư về chính sách thông tin tại Đại học Oregon, đánh giá Tổng thống đang thách thức lòng trung thành của những người ủng hộ ông khi quyết định hành động quân sự tại Iran.
"Ông Trump đã đẩy họ vào thế bí", bà nói. "Ông ấy không chỉ yêu cầu họ nhượng bộ đôi chút mà đang bắt họ phải thay đổi thành một thứ gì đó hoàn toàn xa lạ".
Walsh, người từ lâu đã thúc giục ông Trump thực hiện chính sách cứng rắn về nhập cư, người chuyển giới và các chính sách đa dạng sắc tộc, là một trong những thành viên có ảnh hưởng của MAGA kiên quyết không thay đổi lập trường.
Trong một bài đăng trên X hôm 2/3, Walsh chỉ trích những thông điệp bất nhất từ chính quyền Trump về lý do thực hiện cuộc tấn công nhằm vào Iran. Bài đăng này sau đó đã được Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt phản hồi, liệt kê những gì mà cô gọi là "mục tiêu rõ ràng" trong chiến dịch quân sự của Tổng thống Trump.
Một cuộc khẩu chiến trên mạng đã nổ ra liên quan đến phản ứng từ Walsh. Một số người dùng X suy đoán ông có thể bị nhà sáng lập Daily Wire Ben Shapiro sa thải. Shapiro đã mở đầu chương trình podcast của mình hôm 1/3 bằng cách ca ngợi chiến dịch hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei.
Bất chấp những tranh cãi, Walsh vẫn tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch trên mạng chống lại quyết định của ông Trump và cả những người trong phong trào MAGA đứng về phía Tổng thống.
"Tất cả chúng ta đều biết rằng hầu hết mọi người có sức ảnh hưởng thuộc phe bảo thủ trong giới này đều phản đối xung đột với Iran", Walsh viết.
Tín hiệu cảnh báo
Mặc dù Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng nhờ động lực ủng hộ mãnh liệt từ những tiếng nói bảo thủ hàng đầu trên mạng, giới chuyên gia truyền thông chính trị nhận định chỉ trong vòng vài ngày, chiến dịch tấn công Iran đã bắt đầu thử thách tầm ảnh hưởng của ông.
Người phụ nữ đi bộ trên một con đường ở thủ đô Tehran, Iran, sau các cuộc không kích từ Mỹ - Israel hôm 2/3. Ảnh: Reuters
Theo A.J. Bauer, giáo sư báo chí tại Đại học Alabama, làn sóng phản đối lan rộng một phần vì chính quyền đang gặp khó khăn trong việc đưa ra một thông điệp rõ ràng về Iran để phe cánh hữu có thể tập trung ủng hộ.
Điều này khiến những người có sức ảnh hưởng phe bảo thủ tự vạch ra hướng đi riêng dựa trên niềm tin cá nhân, lòng trung thành với ông Trump và đánh giá của họ về rủi ro rằng cuộc xung đột có thể không được lòng cử tri MAGA.
Một cuộc thăm dò nhanh do Washington Post thực hiện cuối tuần qua cho thấy 52% người Mỹ phản đối việc ông Trump ra lệnh không kích Iran, 39% ủng hộ, 9% còn lại không chắc chắn.
Sam Rosenfeld, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Colgate, cho hay lập trường chỉ trích từ những người có sức ảnh hưởng về vấn đề Iran cũng cho thấy vấn đề rộng lớn hơn đang nảy sinh đối với ông Trump. Tỷ lệ ủng hộ ông hiện đứng ở mức thấp, chỉ 39% trước khi ông trình bày Thông điệp Liên bang vào tháng trước.
"Có một cảm giác ngày càng lớn rằng vai trò trung tâm của ông Trump đối với nền chính trị cánh hữu sẽ đi đến hồi kết trong một tương lai không xa", Rosenfeld bình luận. "Tất cả những điều đó đang góp phần làm lung lay quyền lực mang tính biểu tượng của Tổng thống đối với các luồng tư tưởng của phe cánh hữu".
Nhiều người giàu chấp nhận chi số tiền khổng lồ để rời khỏi Dubai, khi thành phố hào nhoáng này hứng đòn tập kích từ Iran.
Dubai, thành phố sa mạc tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), từ lâu đã chào đón giới giàu có, những người bị thu hút tới đây bởi thuế thấp, mức độ an toàn cao, cuộc sống xa hoa, sang trọng và chính quyền thân thiện với doanh nghiệp.
Nhưng khi danh tiếng đó đang bị đe dọa bởi tên lửa Iran bay trên đầu, nhiều người sẵn sàng chi những khoản tiền lớn để tìm đường rời đi, khi không phận tại UAE bị đóng cửa một phần.
Khói bốc lên gần sân bay Quốc tế Dubai của UAE hôm 1/3, sau đòn tập kích của Iran. Ảnh: AP
Evrim, bà mẹ hai con người Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết gia đình cô sống trong căn nhà ở Palm Jumeirah, quần đảo nhân tạo vốn là biểu tượng xa hoa bậc nhất của Dubai. Tuy nhiên, khi nhìn thấy đám cháy bùng lên từ khách sạn hạng sang gần nhà vì mảnh tên lửa Iran, vợ chồng cô bảo với nhau "đến lúc phải đi thôi".
Họ quyết định chi 200.000 USD để lên kế hoạch rời khỏi Dubai. Đầu tiên, gia đình Evrim lái xe 6 tiếng xuyên qua sa mạc để đến thủ đô Muscat của Oman. Từ đây, họ sẽ bay tới Geneva, Thụy Sĩ để lánh nạn cho đến khi cuộc chiến kết thúc.
"Chúng tôi thực sự lo lắng, chủ yếu là vì lũ trẻ. Khi nghe thấy những tiếng nổ lớn đó, chúng đã rất sợ hãi", cô nói, nhắc đến việc tên lửa bị đánh chặn trên bầu trời Dubai.
Evrim tin rằng việc rời đi sẽ càng trở nên khó khăn hơn nếu xung đột kéo dài bởi Arab Saudi, quốc gia chiếm phần lớn không phận trong khu vực, có thể tham chiến.
Dubai lâu nay nổi tiếng là "sân chơi" của giới siêu giàu và người nổi tiếng, nơi có tòa nhà cao nhất thế giới, trung tâm thương mại khổng lồ với đường trượt tuyết trong nhà, các công viên giải trí quy mô lớn và những khách sạn tráng lệ.
Nhưng vị thế là trung tâm an toàn trong một khu vực đầy biến động của thành phố đang bị đe dọa.
Kể từ hôm 28/2, sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tập kích Iran, UAE đã bị tấn công bởi hơn 800 UAV và 200 tên lửa, khiến 3 người thiệt mạng. Nước này đang là quốc gia bị tấn công nặng nề nhất trong chiến dịch trả đũa của Iran khắp Vùng Vịnh. Các sân bay và cơ sở dầu khí của UAE đều nằm trong số những mục tiêu bị UAV, tên lửa Iran đánh trúng.
Lo âu thường trực
Chính phủ một số nước đang điều máy bay đến Oman để sơ tán công dân, khi các chuyến bay thương mại rời UAE bị cắt giảm. Nhưng nhiều người giàu có đang tự tìm đường thoát thân cho mình.
"Nhu cầu rõ ràng đang tăng lên", Glenn Phillips, quản lý quảng cáo và quan hệ công chúng của Air Charter Service, đại lý chuyên cho thuê phi cơ riêng trọn gói, nói ngày 4/3. "Chúng tôi đã sắp xếp một số chuyến bay sơ tán và vẫn có thêm các chuyến khác trong cả hôm nay lẫn ngày mai, chủ yếu khởi hành từ Muscat, Oman, cho những người muốn rời khỏi Dubai".
Cao tốc vắng bóng xe cộ ở Dubai ngày 1/3. Ảnh: CNN
Ông cho biết giá vé đang tăng vọt vì thiếu phi cơ, bởi nhiều chiếc đang bị kẹt tại những sân bay bị đóng cửa. Các đơn vị vận hành máy bay riêng cũng e dè khi cất cánh vì lo ngại về an ninh.
Phillips cho hay tuyến đường qua Oman là phổ biến nhất, nhưng tình trạng tắc nghẽn tại biên giới với UAE khiến mọi người phải chờ đợi từ 3 đến 4 tiếng mới có thể đi qua. Các chuyến bay sẽ càng ít hơn nếu xung đột kéo dài.
Theo Mike D'Souza, điều phối viên vận hành tại Indus Chauffeur, công ty chuyên cung cấp dịch vụ cho thuê xe cao cấp có tài xế riêng ở Dubai, nhu cầu thuê xe rời khỏi UAE đang tăng vọt trong giới nhà giàu đến từ các nước phương Tây.
Nhiều người đang tìm đường rời đi qua Arab Saudi, nơi các sân bay vẫn hoạt động, dù việc xin thị thực vào nước này là thách thức đối với một số người sơ tán.
Với những người có thu nhập khiêm tốn đang bị kẹt lại, hành trình tìm nơi an toàn còn gian nan hơn nhiều.
Ảnh vệ tinh chụp một khu công nghiệp tại Dubai chìm trong khói lửa sau khi bị trúng tập kích hôm 1/3. Ảnh: Reuters
Một người đàn ông Anh sinh sống tại Dubai cùng vợ đang mang thai và cậu con trai ba tuổi cho biết việc đặt vé máy bay thương mại từ Muscat là cực kỳ khó khăn.
"Giá tăng vọt và chỗ ngồi biến mất nhanh chóng ngay khi bạn đang cố gắng đặt vé", anh nói. Cuối cùng họ cũng đặt được chuyến bay đến thành phố Hyderabad của Ấn Độ, rồi từ đó mới bay tiếp sang Thái Lan.
"Dù con trai tôi không hiểu chuyện gì đang xảy ra, rõ ràng là cháu cảm thấy bất an và vợ tôi cũng rất lo lắng", anh nói thêm. "Dẫu vậy, chúng tôi vẫn rất yêu Dubai và coi đây như ngôi nhà của mình. Cả gia đình chắc chắn sẽ quay lại sau khi em bé chào đời và tình hình ổn định hơn".
Quân đội Israel tiết lộ cách phân chia nhiệm vụ với Mỹ trong chiến dịch tập kích Iran theo phạm vi địa lý, loại mục tiêu và lợi thế của mỗi bên.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm nay cho biết không quân nước này đảm nhận nhiệm vụ tấn công các bệ phóng tên lửa đạn đạo và khí tài quân sự khác ở miền tây và miền trung Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thường phóng tên lửa đạn đạo tầm xa vào Israel từ những khu vực trên.
Đám khói bốc lên sau một cuộc tập kích vào thủ đô Tehran của Iran hôm 3/3. Ảnh: AFP
Trong khi đó, quân đội Mỹ được giao tập kích các bệ phóng tên lửa ở miền nam Iran, do những khu vực này được Tehran dùng để phóng tên lửa tầm ngắn vào căn cứ Mỹ tại Vùng Vịnh.
IDF cho hay Israel và Mỹ cũng phân chia loại mục tiêu để tấn công. Quân đội Mỹ chịu trách nhiệm nhắm vào tàu chiến của hải quân Iran, còn Israel tập trung vào các mục tiêu khác trên bộ dựa trên lợi thế tương đối, như các trụ sở chính quyền ở Tehran.
Dù phân chia địa bàn và loại mục tiêu tấn công, chiến đấu cơ Israel vẫn tận dụng khả năng tiếp dầu trên không của quân đội Mỹ, do Mỹ có đội máy bay tiếp dầu lớn gấp khoảng 10 lần không quân Israel. Hàng chục máy bay tiếp dầu Mỹ đã được triển khai tại Israel giữa xung đột.
Các quan chức quân sự Israel mô tả chiến dịch đang diễn ra là hoạt động quân sự chung quy mô lớn đầu tiên giữa Tel Aviv và Washington sau quá trình hai bên phối hợp lập kế hoạch sâu rộng trong những tháng gần đây.
Hiện có các "nhóm điều phối chung" đang hoạt động tại cả Israel và Mỹ xuyên suốt chiến dịch nhằm đồng bộ hóa hoạt động tình báo, xác định mục tiêu và phối hợp phòng thủ. Hơn 1.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Israel.
Chiến hạm Mỹ phóng tên lửa hành trình vào Iran trong video công bố ngày 3/3. Video: CENTCOM
Quân đội Mỹ và Israel sáng 28/2 phát động chiến dịch tập kích Iran, nhắm mục tiêu vào các cơ sở quốc phòng và tình báo, cũng như hàng loạt quan chức cấp cao và tướng lĩnh. Các cuộc tấn công đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng.
Iran đã mở chiến dịch đáp trả nhằm vào lãnh thổ Israel, cũng như hàng loạt căn cứ có lực lượng Mỹ tại nhiều nước Trung Đông. Tehran cũng tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz, yết hầu quan trọng trong giao thương dầu mỏ toàn cầu.
Mỹ và Israel những ngày qua tiếp tục tăng cường chiến dịch tập kích vào các mục tiêu quan trọng ở Iran, trong đó có các bệ phóng tên lửa đạn đạo, vốn được Tehran sử dụng để tiến hành đòn tấn công đáp trả. Tuy nhiên, IDF thừa nhận năng lực phóng tên lửa của Iran vẫn "đáng kể".
Hãng thông tấn Iran IRNA ngày 4/3 cho biết ít nhất 1.045 binh sĩ và dân thường nước này đã thiệt mạng trong các cuộc không kích. Giao tranh còn khiến ít nhất 11 người chết tại Israel, 6 quân nhân Mỹ ở Kuwait và nhiều người tại các nước Trung Đông thiệt mạng.
Các mục tiêu bị tập kích tại Trung Đông trong xung đột tính đến ngày 3/3. Đồ họa: CNN
Tuy nhiên, Tehran, đô thị 10 triệu dân, có mật độ dân cư rất cao, trụ sở các cơ quan chính phủ và quân đội thường nằm gần khu thương mại, dân cư.
Thực tế này khiến dân thường dễ bị tổn thương khi Mỹ và Israel mở rộng danh sách mục tiêu sang các cơ quan chính phủ, đài phát thanh truyền hình và trụ sở an ninh, cảnh sát Iran.
Trong ảnh là khói lửa bốc lên từ quận 7 của Tehran nhìn từ không gian.
