Trung QuốcTàn dư từ bão Maysak gây mưa lớn làm vỡ hồ chứa ở Nam Ninh, khiến thành phố phát cảnh báo ứng phó lũ lên cấp cao nhất.
Chính quyền thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, miền nam Trung Quốc, thông báo nâng mức ứng phó lũ khẩn cấp từ cấp III lên cấp I, mức cao nhất, từ 11h30 hôm nay.
Thành phố gần 9 triệu dân này là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng từ bão Maysak, gây ra những cơn mưa lớn. Xinhua dẫn lời chính quyền địa phương cho biết hồ chứa Lưu Lan ở huyện Hành Châu, công trình thủy lợi quy mô vừa trong khu vực, đã bị vỡ.
Mưa lớn gây ngập một công trường xây dựng ở Quý Cảng, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, ngày 6/7. Video: Reuters
Chính quyền Nam Ninh đã huy động các lực lượng khẩn cấp hỗ trợ cũng như sơ tán người dân ở khu vực ảnh hưởng. Hiện chưa rõ quy mô thiệt hại cũng như ảnh hưởng từ sự cố vỡ hồ chứa.
Ủy ban quản lý khẩn cấp Nam Ninh cho biết kể từ hôm 4/7, hầu hết các khu vực của thành phố đều bị ảnh hưởng từ mưa lớn, với một số nơi chứng kiến những trận mưa đặc biệt dữ dội.
Bão Maysak đổ bộ vào đảo Hải Nam của Trung Quốc hôm 3/7, là cơn bão nhiệt đới đầu tiên đổ bộ vào nước này trong năm nay. Maysak trưa 5/7 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nhưng vẫn có khả năng gây mưa lớn.
Sau khi thúc đẩy các nước thành viên tăng ngân sách quốc phòng, NATO giờ đây lại phải giải bài toán sản xuất vũ khí để bắt kịp nhu cầu.
"Tiền rất quan trọng, nhưng chúng ta không thể chặn tên lửa hay xe tăng chỉ bằng những tờ USD hay euro. Chúng ta cần chuyển đổi số tiền này thành năng lực tác chiến tức thời, phải khẩn trương lên", Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại cuộc họp với Bộ trưởng Quốc phòng các nước thành viên tại Bỉ hồi giữa tháng trước.
Thông điệp đẩy mạnh năng lực sản xuất quốc phòng của NATO, đặc biệt là ở những quốc gia tại châu Âu, tiếp tục được ông nhắc lại trong chuyến thăm Mỹ tuần trước.
Ông Rutte nói với phóng viên tại Nhà Trắng rằng các đồng minh châu Âu và Canada "đang trên lộ trình cân bằng mức chi tiêu với Mỹ". Tổng thư ký NATO cho biết chi tiêu quốc phòng của châu Âu và Canada trong năm 2025 đã tăng gần 20% so với năm trước.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại Munich, Đức hồi tháng 2. Ảnh: AFP
Phát biểu trong sự kiện tại tổ chức nghiên cứu Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington sau đó, ông Rutte nhấn mạnh mức tăng ngân sách hiện nay đã chạm tới "giới hạn năng lực hấp thụ" của nền quốc phòng châu Âu, do đó các nước cần chuyển trọng tâm sang mở rộng năng lực sản xuất.
"Chúng ta phải đảm bảo khả năng giải ngân số tiền đó, tìm đủ nhân lực và mở rộng năng lực sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng", ông nói.
Lãnh đạo NATO cũng gợi ý rằng liên minh sẽ công bố các sáng kiến chi tiêu quốc phòng quy mô lớn tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7-8/7.
Giới quan sát cho rằng thực trạng ngành công nghiệp quốc phòng chưa thể đuổi kịp nhu cầu của NATO không phải điều quá bất ngờ. Xung đột Ukraine đã bộc lộ nhiều hạn chế sản xuất tại châu Âu, từ tiến độ giao hàng trì trệ đến thiếu các dây chuyền sản xuất quan trọng.
Xung đột Trung Đông cũng khiến kho dự trữ vũ khí của Mỹ suy giảm nghiêm trọng, càng khiến các doanh nghiệp quốc phòng gặp khó khăn trong bổ sung lượng khí tài tiêu hao.
Ủy viên Quốc phòng của Liên minh châu Âu (EU) Andrius Kubilius cho rằng tình hình một năm qua đã cho thấy châu Âu biết cách huy động thêm ngân sách khi cần. Dù vậy, các nước vẫn cần học cách sử dụng ngân sách để sản xuất được nhiều vũ khí hơn, đổi mới nhanh hơn và hướng đến vượt qua Nga về năng lực công nghiệp quốc phòng.
"Nhiều doanh nghiệp quốc phòng đang đầu tư rất lớn vào năng lực sản xuất, nhưng liệu chúng ta đã được như kỳ vọng hay chưa? Có lẽ là chưa", Camille Grand, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp Quốc phòng châu Âu (ASD), cho hay.
Giới chuyên gia cũng cảnh báo nếu xung đột quy mô lớn bùng phát tại châu Âu, các nước thành viên NATO có thể nhanh chóng cạn kiệt những vũ khí thiết yếu như tên lửa phòng không.
Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu (ECFR), sản lượng đạn pháo của châu lục đã tăng từ khoảng 300.000 quả mỗi năm vào năm 2022 lên mục tiêu 2 triệu quả, song con số này là chưa đủ cho kịch bản xung đột kéo dài.
Xe chiến đấu bộ binh Lynx KF41 lắp ráp tại nhà máy Rheinmetall ở Unterluess, Đức tháng 6/2023. Ảnh: Reuters
Một trong những trở ngại lớn là thị trường quốc phòng châu Âu còn rời rạc. EU đã triển khai nhiều biện pháp cải cách, song mỗi nước vẫn duy trì hệ thống quy định riêng và ưu tiên doanh nghiệp trong nước. Ông Kubilius chỉ ra rằng EU hiện tồn tại 27 thị trường quốc phòng với 27 bộ quy định khác nhau, khiến các doanh nghiệp đối mặt nhiều rào cản.
Guntram Wolff, chuyên gia kinh tế quốc phòng thuộc Viện Bruegel ở Bỉ, các tập đoàn lớn ít có động lực đầu tư mạnh vì biết họ vẫn sẽ được chính phủ nước mình ưu tiên. Riêng tại Đức, tỷ lệ mua sắm quốc phòng dành cho doanh nghiệp trong nước đã tăng từ khoảng 30% giai đoạn 2020-2021 lên 60% trong giai đoạn 2025-2026.
Ukraine đang được các nước châu Âu xem là hình mẫu về khả năng thích ứng cao của ngành công nghiệp quốc phòng. Dù hứng chịu những đợt tập kích liên tục trong hơn 4 năm qua, nước này vẫn xây dựng được các dây chuyền sản xuất thiết bị không người lái để phục vụ tiền tuyến.
Ông Kubilius chỉ ra rằng giới công nghiệp quốc phòng châu Âu chủ yếu sản xuất khí tài công nghệ cao nhưng đắt đỏ và khó mở rộng quy mô, trong khi Ukraine tiên phong phát triển những vũ khí phù hợp với thực tế mới trên chiến trường.
Ngày càng nhiều doanh nghiệp châu Âu đang hợp tác với các công ty Ukraine nhằm tận dụng kinh nghiệm và công nghệ đã kiểm chứng trong thực chiến.
ECFR cho rằng phương án tích hợp ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine vào kiến trúc an ninh châu Âu có thể là bước đầu tư hợp lý, giúp NATO tiếp cận những đổi mới về máy bay không người lái, tác chiến và chia sẻ thông tin tình báo.
Thanh Danh (Theo AFP, National Interest, UK Defence Journal)
Nga cho biết Tổng thống Trump đã đề nghị giúp người đồng cấp Putin tìm giải pháp cho xung đột Ukraine trong cuộc điện đàm giữa hai lãnh đạo.
Yuri Ushakov, cố vấn đối ngoại của Tổng thống Nga Vladimir Putin, hôm nay cho biết cuộc điện đàm kéo dài gần 90 phút được tiến hành trong ngày 4/7, trùng thời điểm Mỹ kỷ niệm 250 năm quốc khánh. Tổng thống Putin đã chúc mừng người đồng cấp Donald Trump và người dân Mỹ về cột mốc quan trọng này, sau khi gửi thông điệp tới Nhà Trắng trước đó một ngày.
"Tổng thống Mỹ một lần nữa xác nhận sẵn sàng nỗ lực để nhanh chóng chấm dứt giao tranh và tìm giải pháp vượt qua khủng hoảng", quan chức Nga cho hay khi đề cập xung đột Ukraine.
Tổng thống Putin (trái) và Tổng thống Trump tại Alaska hồi tháng 8/2025. Ảnh: AP
Ông Ushakov cho biết cuộc điện đàm diễn ra trong không khí "thực tế và khá mang tính xây dựng", thêm rằng Moskva tìm kiếm "giải pháp chính trị - ngoại giao cho cuộc xung đột, có tính đến cách tiếp cận cơ bản của Nga".
Quan chức Điện Kremlin cáo buộc Ukraine cùng các đồng minh châu Âu muốn kéo dài và leo thang xung đột, trong đó có thực hiện những hành động tấn công "nhằm vào dân thường". Ông đề cập những cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Nga và khu vực do Moskva kiểm soát từ khi chiến sự bùng phát, chủ yếu liên quan đến ngành công nghiệp dầu mỏ.
Ông Ushakov cho biết trong cuộc điện đàm, Tổng thống Putin đã mô tả "tình hình thực tế trên chiến trường", nhấn mạnh quân đội Nga đang tiến công và kiểm soát thêm nhiều khu vực. Theo quan chức Nga, Tổng thống Trump nói rằng các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tiếp tục tìm cách làm trung gian hòa giải và sẵn sàng đến Moskva một lần nữa.
Ông Putin bày tỏ hy vọng nỗ lực ngoại giao của Mỹ liên quan đến xung đột Trung Đông sẽ giúp đạt được "các giải pháp lâu dài, được cả hai bên chấp nhận, đối với những vấn đề then chốt". Tổng thống Nga cũng khẳng định người đồng cấp Mỹ luôn được chào đón tới thăm Moskva.
Tổng thống Zelensky (trái) và người đồng cấp Trump tại Florida, Mỹ tháng 12/2025. Ảnh: AFP
Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng ngày thông báo đã có cuộc điện đàm "rất tốt" với Tổng thống Trump hôm 4/7, trong đó hai bên đã thảo luận về tiền tuyến dài 1.200 km trong xung đột Ukraine.
"Có triển vọng thật sự để chấm dứt cuộc chiến và quyết tâm của Mỹ có ý nghĩa quyết định", ông Zelensky cho hay, thêm rằng hai lãnh đạo nhất trí sẽ tiếp tục thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tuần sau.
Nhà Trắng chưa lên tiếng về các cuộc điện đàm.
Nỗ lực ngoại giao của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột Ukraine đã gần như đình trệ, do Washington phải tập trung vào xung đột với Tehran. Nga tuyên bố mọi giải pháp cho xung đột đều phải đi kèm với công nhận quyền kiểm soát hoàn toàn của nước này vùng Donbass, gồm tỉnh Donetsk và Lugansk, song Ukraine bác bỏ khả năng này.
Chiến đấu cơ F-35B Mỹ biểu diễn kỹ thuật bay treo tại thủ đô Washington, chào mừng kỷ niệm 250 năm quốc khánh.
Video do C-Span, mạng lưới truyền hình cáp và vệ tinh tại Mỹ, công bố cho thấy tiêm kích F-35B của thủy quân lục chiến hôm 4/7 thả càng và giảm tốc, sau đó treo lơ lửng gần Đài tưởng niệm Washington tại Quảng trường Quốc gia. Đây là một phần trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ.
Chiếc F-35B xoay về bên phải rồi quay ngược lại hướng ban đầu, tiếp tục treo lơ lửng. Nó xoay một vòng về hướng bên trái, rồi thu càng và bay đi.
Tiêm kích F-35B biểu diễn kỹ thuật bay treo tại Washington, Mỹ hôm 4/7. Video: C-Span
F-35B là phiên bản được phát triển cho thủy quân lục chiến Mỹ, nổi bật nhờ khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL), cho phép nó hoạt động trên các tàu đổ bộ có sàn đáp nhỏ hơn tàu sân bay thông thường. Ngoài thủy quân lục chiến Mỹ, một số quốc gia đồng minh của Washington cũng đặt mua và đang biên chế dòng F-35B.
Tiêm kích F-35B sử dụng một quạt nâng cỡ lớn lắp ngay sau buồng lái, kết nối với động cơ chính thông qua trục truyền động. Khi kích hoạt chế độ bay treo, nắp che trên lưng F-35B sẽ mở rộng để quạt hút gió và tạo ra lực nâng, kết hợp với cửa xả động cơ có thể xoay xuống theo góc 95 độ để giữ cân bằng cho máy bay.
Cơ cấu STOVL của F-35B dựa trên thiết kế tiêm kích Yakolev Yak-141 thời Liên Xô, được Lockheed Martin mua lại từ Nga với giá 400 triệu USD vào năm 1991.
Mô phỏng thiết kế bên trong của F-35B. Đồ họa: Telegraph
Để giữ tiêm kích F-35B lơ lửng trên không đòi hỏi động cơ tua-bin phản lực hoạt động ở công suất tối đa, tạo ra luồng xả có nhiệt độ rất cao. Luồng khí phụt xuống từ chiến đấu cơ F-35B nóng đến mức có thể làm tan chảy bề mặt đường băng tiêu chuẩn ở sân bay, cũng như làm biến dạng sàn đáp không được gia cố trên tàu hải quân.
Bay treo tiêu tốn lượng lớn nhiên liệu, khiến những chiếc F-35B chỉ có thể duy trì trạng thái lơ lửng trong vòng vài phút. Hệ thống STOVL cồng kềnh cũng khiến F-35B có tầm hoạt động và khả năng cơ động thua kém biến thể F-35A không quân và F-35C hải quân.
Chiến đấu cơ F-35B cũng không thể bay treo nếu mang đầy tải vũ khí, do khối lượng máy bay khi đó vượt quá tổng lực đẩy theo phương thẳng đứng. Trước khi hạ cánh theo phương thẳng đứng, máy bay thường phải xả bớt nhiên liệu hoặc thả bớt vũ khí chưa sử dụng để giảm khối lượng.
Pháo hoa tại Quảng trường Quốc gia ở Washington, Mỹ hôm 4/7. Ảnh: AP
Trên khắp nước Mỹ, người dân đã ăn mừng ngày quốc khánh bằng những cuộc diễu hành, hòa nhạc, bắn pháo hoa và hàng loạt sự kiện yêu nước. Tuy nhiên, giông bão nghiêm trọng và nắng nóng kỷ lục đã làm gián đoạn các hoạt động lễ hội tại một số thành phố, buộc nhà tổ chức trì hoãn, điều chỉnh hoặc hủy bỏ một số chương trình.
Trong bài phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng thống Trump khẳng định nước Mỹ đang trở nên "đáng tự hào hơn bao giờ hết" trong nhiệm kỳ của ông.
Bất đồng về phương án trả phí sửa chữa loạt tiêm kích MiG-29 dường như là nguyên nhân khiến Ba Lan bỏ kế hoạch chuyển máy bay cho Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz hồi đầu tuần thông báo nước này sẽ không chuyển giao tiêm kích MiG-29 Ukraine, với lý do Kiev không chia sẻ công nghệ thiết bị không người lái (drone) cho Warsaw dù ban đầu đã đồng ý.
Onet, cổng thông tin điện tử lớn nhất tại Ba Lan, hôm 3/7 tiết lộ nguyên nhân sâu xa dẫn đến quyết định là hai bên không thể nhất trí phương án thanh toán chi phí sửa chữa, hiện đại hóa các tiêm kích MiG-29 mà Warsaw dự định chuyển giao cho Kiev.
Phái đoàn Ukraine đã đến Ba Lan những tháng gần đây và kiểm tra 14 chiến đấu cơ MiG-29 còn lại trong biên chế không quân nước sở tại.
Tiêm kích MiG-29 Ba Lan tại triển lãm hàng không ở Đức hồi năm 2016. Ảnh: Wikimedia
Do ít được bảo dưỡng, số máy bay này bị Ukraine đánh giá là "không đạt yêu cầu kỹ thuật", đặc biệt là bộ phận càng đáp. Các chuyên gia Ukraine cho rằng chúng cần được đại tu và hiện đại hóa trước khi chuyển giao, quá trình này có thể được tiến hành tại nhà máy WZL-2 của Ba Lan.
Kiev yêu cầu Warsaw thanh toán chi phí cho hoạt động trên, trong khi Bộ Quốc phòng Ba Lan chỉ trích đây là yêu cầu không thể chấp nhận do khoản chi nằm ngoài kế hoạch ban đầu, khiến đàm phán rơi vào bế tắc.
Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Pawel Zalewski hồi giữa tháng 6 từng đề cập đến vấn đề hiện đại hóa phi đội MiG-29. "Ukraine muốn chỉnh sửa số máy bay này để đáp ứng điều kiện chiến đấu hiện đại hơn. Về phía chúng tôi, không có thỏa thuận về thanh toán chi phí này", ông cho hay.
Theo chuyên trang quân sự Defense Express của Ukraine, số tiêm kích MiG-29 trên thực tế đã được hiện đại hóa trong giai đoạn 2011-2014, trong đó có lắp đặt máy tính, màn hình hiển thị trong buồng lái cùng hệ thống dẫn đường và liên lạc mới. 14 tiêm kích MiG-29 Ba Lan viện trợ cho Ukraine trong năm 2023 không được nâng cấp như vậy.
Tuy nhiên, gói hiện đại hóa không bao gồm hệ thống vũ khí, radar và các thành phần quan trọng khác. Defense Express cho biết số chiến đấu cơ này có năng lực tổng thể tương đương với lô MiG-29AS mà Slovakia chuyển giao cho Ukraine hồi năm 2023.
Tiêm kích MiG-29 Ukraine ném bom tỉnh Kursk của Nga trong video đăng hồi tháng 8/2024. Video: Không quân Ukraine
Chuyên trang Ukraine cũng lưu ý rằng không phải chiếc nào trong số 14 máy bay MiG-29 Ba Lan cũng có thể làm nhiệm vụ. "Tình trạng tương tự đã xảy ra, khi 9 trong 13 chiếc MiG-29AS Slovakia không đạt khả năng sẵn sàng chiến đấu, thậm chí không đủ điều kiện để cất cánh. Chúng đã được tháo rời và vận chuyển đến Ukraine bằng xe tải", Defense Express cho hay.
Quân đội Ba Lan cũng khẳng định kế hoạch đổi MiG-29 lấy công nghệ drone chỉ khả thi vì số tiêm kích này đã hết vòng đời sử dụng. Defense Express nhận định rằng nếu thương vụ diễn ra, một số chiếc MiG-29 sẽ bị rã xác để lấy linh kiện, số còn lại cần được tân trang trước khi sử dụng cho nhiệm vụ chiến đấu.
"Do Ba Lan coi đây là thỏa thuận trao đổi, chứ không phải viện trợ, Ukraine cần xem xét kỹ tình trạng của từng máy bay trước khi chấp nhận chia sẻ công nghệ drone, đặc biệt là khi các phi cơ đã hết vòng đời", chuyên trang này cho hay.
Ngoài vấn đề chất lượng máy bay, một thách thức lớn với không quân Ukraine là số phi công đủ năng lực vận hành dòng MiG-29. Các quân nhân Ukraine đang phải đào tạo chuyển loại để sử dụng máy bay hệ phương Tây như F-16, Mirage 2000-5 và Gripen.
Dù vậy, một số chuyên gia Ukraine vẫn bày tỏ nuối tiếc khi thỏa thuận trao đổi không trở thành hiện thực. "Không quân Ukraine đã hứng chịu nhiều tổn thất sau 4 năm chiến sự, nên số máy bay MiG-29 Ba Lan vẫn mang lại giá trị nhất định nếu được chuyển giao", Defense Express cho hay.
UAV Nga tập kích tiêm kích MiG-29 Ukraine tại căn cứ Voznesensk trong video công bố ngày 27/6. Video: BQP Nga
Ukraine thừa hưởng 240 tiêm kích MiG-29 từ Liên Xô, đồng thời đã tiếp nhận hàng loạt máy bay từ các nước NATO kể từ khi xung đột bùng phát. Phi đội này thường được triển khai để đối phó UAV và tên lửa hành trình Nga, một số phi cơ còn được chỉnh sửa để phóng tên lửa và ném bom lượn do phương Tây viện trợ.
Oryx, trang theo dõi thông tin tình báo mở có trụ sở tại Hà Lan, ước tính ít nhất 36 chiếc MiG-29 Ukraine đã bị phá hủy kể từ đầu xung đột. Con số thực tế có thể cao hơn, do Oryx chỉ liệt kê những tổn thất có hình ảnh xác minh. Tính tới năm 2025, không quân Ukraine được cho là còn 53 máy bay MiG-29 trong biên chế.
Một trong những thiệt hại nghiêm trọng nhất với phi đội MiG-29 Ukraine xảy ra hôm 27/6, khi nước này mất 2-3 chiếc chỉ trong một ngày. Một máy bay được Ukraine xác nhận là "rơi khi làm nhiệm vụ chiến đấu" ở tỉnh Poltava, nghi do trúng tên lửa tầm xa của tiêm kích Su-35S Nga. Hai phi cơ còn lại bị máy bay không người lái Nga tập kích khi đang chuẩn bị cất cánh tại căn cứ Voznesensk.
MỹNgười dân ở Hamden bàng hoàng, dằn vặt vì sao không ai phát hiện sớm hơn nhóm trẻ bị ngược đãi suốt nhiều năm ngay trong làng mình.
Cảnh sát bang Ohio ngày 1/7 thông báo đã giải cứu 16 đứa trẻ, từ 18 tháng đến 18 tuổi, khỏi một căn nhà ngập rác và chất thải ở làng Hamden, nơi các em bị cho là sống tách biệt khỏi xã hội suốt nhiều năm trong điều kiện tồi tệ.
Sau quá trình điều tra, cảnh sát đã đưa 7 đứa trẻ tới bệnh viện, trong đó hai em phải chuyển bằng trực thăng tới các trung tâm điều trị chấn thương ở thủ phủ Columbus. Có một em trong tình trạng nguy kịch, nhưng giới chức địa phương chưa cập nhật thông tin.
Sự việc gây chấn động dư luận không chỉ bởi những gì lực lượng chức năng phát hiện bên trong căn nhà, mà còn bởi câu hỏi khiến cộng đồng địa phương lẫn cả nước Mỹ day dứt: làm thế nào 16 đứa trẻ có thể bị giam cầm, biến mất khỏi cuộc sống thường ngày trong nhiều năm mà không ai trong làng phát hiện ra.
Ngôi nhà ở làng Hamden, hạt Vinton, bang Ohio, hôm 1/7 sau khi cảnh sát khám xét và giải cứu 16 trẻ em. Ảnh: AP
Hàng xóm và các điều tra viên có mặt tại hiện trường cũng chưa thể lý giải đầy đủ cho câu hỏi này. Những đứa trẻ không đi học, gần như không xuất hiện trong đời sống thường nhật và được cho là bị giữ phần lớn thời gian trong một căn phòng nhỏ.
"Chuyện xảy ra ngay trước mắt mình, thế mà chúng tôi chẳng ai biết được để có thể giúp bọn trẻ sớm hơn", Emily Collins, 27 tuổi, chủ cửa hàng hoa ở thị trấn McArthur gần đó, nói.
Là một người mẹ có ba đứa con, Collins nói cô không khỏi đau lòng khi biết được sự việc kinh hoàng như vậy xảy ra tại cộng đồng của mình, vốn luôn được cư dân tự hào là gắn bó và yên bình.
"Thật khó tin. Thị trấn nhỏ của chúng tôi có biết bao điều tốt đẹp, vậy mà giờ người ta chỉ biết đến nơi này gắn với vụ án ấy. Tôi thấy thật đau lòng", Collins nói khi vừa dùng phấn vẽ những bông hoa và ngôi sao trước cửa tiệm để chuẩn bị cho Quốc khánh Mỹ, như một cách giúp bản thân nguôi ngoai.
Làng Hamden có chưa đầy 1.000 dân, nằm cách thủ phủ Columbus của bang Ohio khoảng 97 km về phía đông nam. Căn nhà mà cảnh sát giải cứu nhóm trẻ nằm trên con đường ít xe qua lại, sát taluy đường sắt, được ngăn cách với những hộ gần nhất bởi cây cối và bụi rậm.
Đồ đạc cũ kỹ ngổn ngang bên trong căn nhà. Ảnh: AP
Căn nhà rộng khoảng 124 m2, gồm 5 phòng và một nhà vệ sinh, cùng tầng hầm gần 48 m2. Tổng cộng 20 người được cho là đã sống tại đây, gồm 16 trẻ và 4 người lớn. Đồ chơi trẻ em được nhìn thấy nằm lẫn trong những đống vật dụng ngổn ngang.
Tổng chưởng lý Ohio Andy Wilson cho biết các điều tra viên phải đeo khẩu trang khi vào hiện trường. Bên trong là những đống rác chất cao đến mức họ không thể tiếp cận toàn bộ ngôi nhà.
"Vụ án này tiếp tục hé lộ những điều kiện sống không thể tưởng tượng nổi mà các em phải chịu đựng. Tôi đã nói hôm qua rằng hiện trường là hiện thân của cái ác, và những bằng chứng thu được sau đó chỉ càng củng cố nhận định ấy", ông nói.
Joseph Stewart, 60 tuổi, sống cách hiện trường chỉ ba căn nhà, nói ông chưa từng nhìn thấy trẻ em ở đây trong suốt 6 năm qua. Josh O’Dell, một người dân khác, nói căn nhà "trông như bị bỏ hoang" và ông cũng chưa bao giờ thấy trẻ em chơi ngoài sân.
Ngày 2/7, toàn bộ cửa sổ và cửa ra vào căn nhà đã được bịt kín bằng ván gỗ. Những dải băng phong tỏa của cảnh sát vẫn còn đó, cùng những đống rác chất cao quanh khuôn viên. Sân gỗ phía sau chất đầy lốp xe cũ, ghế ăn trẻ em và nhiều phế liệu khác.
Cảnh sát đến căn nhà khi thực hiện lệnh khám xét trong một cuộc điều tra riêng rẽ về cáo buộc bạo lực gia đình, không phải vì nhận được tin báo về 16 đứa trẻ bị nhốt trong điều kiện sống tồi tệ như vậy.
Học khu hạt Vinton chưa từng ghi nhận hồ sơ nhập học của bất kỳ trẻ nào liên quan đến căn nhà này. Cơ quan chức năng cho rằng gia đình đã chuyển chỗ ở nhiều lần trong khoảng hai thập kỷ, tránh tạo ra hồ sơ y tế hoặc giấy tờ với cơ quan công quyền. "Họ rất giỏi trong việc che giấu những đứa trẻ", Tổng chưởng lý Wilson nói.
Theo cảnh sát trưởng hạt Vinton Ryan Cain, nhiều đứa trẻ chỉ có thể giao tiếp rất hạn chế, thậm chí có em hoàn toàn không thể nói chuyện. Công tố viên William Archer cho biết đứa trẻ lớn nhất bị khuyết tật phát triển và thậm chí không thể đánh vần tên của mình. Tổng chưởng lý Wilson mô tả những đứa trẻ khi được giải cứu "gần như giống động vật hoang dã".
4 người lớn trong gia đình gồm Gary Siders Jr., Elizabeth Siders, Gary Siders Sr. và Christina Siders bị bắt với cáo buộc gây nguy hiểm cho trẻ em. Tất cả không nhận tội và được ấn định mức bảo lãnh tại ngoại 300.000 USD mỗi người.
Từ trên xuống, trái qua phải: Gary Siders Sr., Christine Siders, Elizabeth Siders và Gary Siders Jr. Ảnh: AP
Luật sư Thomas Stolly cho biết Elizabeth là mẹ của toàn bộ 16 đứa trẻ. Cô kết hôn khi 15 tuổi, nghỉ học sau lớp 11, chồng làm tài xế giao đồ ăn. Nghi phạm khai rằng 16 người con đều chào đời tại bệnh viện trong khu vực, song chưa rõ các em có được khám sức khỏe định kỳ sau khi sinh hay không.
Stolly nói thân chủ "khóc và kiệt sức" khi ông gặp cô trong trại giam. Câu hỏi đầu tiên của Elizabeth không phải khi nào được trả tự do, mà là các con có an toàn không, đang ở đâu và bao giờ cô có thể gặp lại chúng.
Văn phòng công tố chưa cung cấp chứng cứ cho Stolly, nên ông cho rằng còn quá sớm để đồng tình với cách Tổng chưởng lý Wilson mô tả những gì xảy ra trong căn nhà là "sự độc ác tột cùng".
Jacqueline Yahn, phó giáo sư Đại học Ohio chuyên nghiên cứu giáo dục nông thôn và nghèo đói, cho rằng việc các em không đến trường và gần như không tiếp xúc với hệ thống y tế khiến mọi dấu hiệu bất thường đều bị bỏ lỡ.
"Khi trẻ bị cô lập và không tham gia các hoạt động xã hội, sẽ không dễ nhận ra dấu hiệu cảnh báo. Các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ tồn tại là có lý do, bởi chúng giúp theo dõi sự phát triển và tình trạng của trẻ em", bà nói.
Quan chức Ukraine nói Nga đang dùng lượng lớn UAV tự sát Molniya với hệ thống nhắm mục tiêu bằng AI để tập kích các địa điểm ở tỉnh Zaporizhzhia.
"Đây là biến thể Molniya tự hành được trang bị AI. Nga bắt đầu sử dụng chúng trên diện rộng tại tỉnh Zaporizhzhia", Serhiy Beskrestnov, chuyên gia tác chiến điện tử kiêm cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 3/7, kèm hình ảnh dường như chụp từ drone đánh chặn.
Beskrestnov nhận định mẫu Molniya mới có tiết diện phản xạ radar và tín hiệu hồng ngoại rất nhỏ, gần như không phát sóng điện từ nhờ khả năng tự vận hành và không cần kết nối với người điều khiển. Ông cảnh báo các hệ thống phát hiện máy bay không người lái (UAV) của Ukraine hiện nay không đủ năng lực để cung cấp cảnh báo đối với khí tài này.
UAV Molniya của Nga trong ảnh công bố ngày 3/7. Ảnh: Facebook/Serhiy Beskrestnov
Cố vấn Beskrestnov trước đó thông báo một UAV Molniya không có ăng-ten điều khiển đã tập kích cơ sở tại Ukraine. "Trên phi cơ chỉ có camera và máy tính. UAV có thể tự động điều chỉnh hướng bay, xác định mục tiêu và tấn công", ông cho hay.
Công nghệ này từng xuất hiện trên UAV V2 của Nga, do các kỹ sư dùng nó để huấn luyện mạng thần kinh nhân tạo. "Chúng tôi đã phát hiện những chiếc Molniya được lắp đặt thiết bị tương tự, đây là dấu hiệu xấu", ông đánh giá, kêu gọi binh sĩ Ukraine thông báo về bất cứ UAV hoặc bộ phận nào mà họ tìm thấy.
Thông tin được công bố sau khi Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) nhận định Nga đã nâng cấp đáng kể dòng Molniya, chế tạo biến thể Molniya-2R thành phi cơ trinh sát chuyên dụng.
Thay vì mang đầu đạn sát thương, Molniya-2R được lắp máy tính Raspberry Pi 5, camera ổn định với zoom quang học 10x và thiết bị đầu cuối Starlink để truyền dữ liệu.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Máy tính mạch trên UAV Molniya được cho là tích hợp AI nhắm mục tiêu trong ảnh công bố ngày 1/7. Ảnh: Facebook/Serhiy Beskrestnov
UAV giá rẻ Molniya được làm từ gỗ dán và nhựa xốp, có thể lắp ráp tại chỗ trong khoảng ba giờ với chi phí 300 USD. Mỗi chiếc có tầm bay 30 km, tốc độ tối đa 80 km/h và thời gian hoạt động 40 phút.
Nga từng triển khai Molniya mang thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) trên lưng, biến phi cơ trở thành UAV hoạt động theo nguyên lý "mẹ - con". Sau khi Molniya bay sâu vào phòng tuyến đối phương, drone FPV sẽ rời UAV mẹ để tìm kiếm và tấn công mục tiêu.
Các kỹ sư Nga còn lắp bộ thu phát tín hiệu Starlink lên Molniya, cho phép điều khiển UAV từ khoảng cách rất xa, ngoài tầm kết nối vô tuyến truyền thống. Kết nối này còn giúp phi cơ kháng nhiễu tốt hơn và hạn chế một trong những biện pháp đối phó UAV phổ biến nhất hiện nay.
