Cuộc đua bảo vệ 'chấm xanh giữa biển đỏ' của đảng Dân chủ

Cuộc bầu cử sơ bộ tại Nebraska gây chú ý khi đảng Dân chủ tìm cách bảo vệ "chấm xanh giữa biển đỏ" trong bang có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Don Bacon hồi tháng 7/2025 tuyên bố ông sẽ về hưu, không tham gia tranh cử nhiệm kỳ thứ 6 trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay. Quyết định này mở ra cơ hội hiếm có để đảng Dân chủ giành thêm một ghế tại Hạ viện, đại diện cho Khu vực bầu cử Số 2 (NE-2) ở bang Nebraska.

NE-2 gồm Omaha, thành phố đông dân nhất Nebraska, và vùng ngoại ô. Dù có diện tích tương đối nhỏ, NE-2 lại có dân số lớn và tập trung đáng kể cử tri trên toàn bang. Trong bối cảnh đảng Cộng hòa chỉ giữ đa số sít sao tại Hạ viện, cục diện cuộc đua ở NE-2 có thể ảnh hưởng tới cán cân quyền lực quốc hội.

Theo Reuters, đảng Cộng hòa và Dân chủ đang lần lượt giữ 217 và 212 ghế tại Hạ viện. Một nghị sĩ độc lập chọn ủng hộ đảng Cộng hòa, còn 5 ghế còn lại đang để trống, do người đương nhiệm qua đời hoặc từ chức. Do đó, đảng Dân chủ chỉ cần thêm ba ghế là giành quyền kiểm soát Hạ viện.

Kết quả bầu cử tổng thống năm 2024 ở Nebraska. Đồ họa: Wikimedia Commons

'Chấm xanh giữa biển đỏ'

Nebraska, gồm ba khu vực bầu cử NE-1, NE-2 và NE-3, được coi là "bang đỏ", thành trì của đảng Cộng hòa từ năm 1968. Chỉ đến năm 2008, bang này mới xuất hiện một "chấm xanh", khi ứng viên Barack Obama thắng ở NE-2. "Chấm xanh" xuất hiện lần nữa vào năm 2020, khi ông Joe Biden đại diện đảng Dân chủ tranh cử.

Năm 2024, bà Kamala Harris thắng ông Donald Trump với cách biệt hơn 4% tại NE-2. Đây đang là một trong ba khu vực ở Mỹ ứng viên tổng thống đảng Dân chủ thắng, nhưng ghế Hạ viện đại diện cho NE-2 vẫn về tay ứng viên Cộng hòa.

Bối cảnh chính trị tại Omaha giờ đây đã thay đổi đáng kể. Trong cuộc bầu cử thị trưởng thành phố hồi tháng 5/2025, cử tri đã quay lưng với Jean Stothert, đảng Cộng hòa, để bỏ phiếu cho ông John Ewing, đảng Dân chủ. Cùng với việc ông Bacon về hưu, phe Dân chủ nhận ra đây chính là "cơ hội hiếm có" để giành ghế nghị sĩ đại diện NE-2.

6 ứng viên đã tuyên bố cạnh tranh ghế Hạ viện tại NE-2. Trong số này, nổi bật nhất là John Cavanaugh, nghị sĩ thượng viện Nebraska, và nhà hoạt động chính trị Denise Powell.

Đường đua đảng Cộng hòa chỉ có ứng viên Brinker Harding, thành viên Hội đồng thành phố Omaha được Tổng thống Donald Trump hậu thuẫn. Ông Harding được xem là thước đo sự ủng hộ dành cho ông chủ Nhà Trắng tại khu vực ông từng thất bại trong hai cuộc bầu cử liên tiếp.

"Khu vực này chưa từng có tính cạnh tranh cao như vậy trong hơn 100 năm qua", Randy Adkins, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Nebraska, nói với Nebraska Public Media.

Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh trong nội bộ Dân chủ lại không chỉ xoay quanh câu hỏi ai có khả năng đánh bại đối thủ Cộng hòa vào tháng 11. Tranh cãi lớn nhất trên đường đua của đảng Dân chủ là ứng viên nào có thể bảo vệ "chấm xanh".

Bà Denise Powell và ông John Cavanaugh. Ảnh: Roll Call

Powell, đồng sáng lập tổ chức Women Who Run Nebraska, xây dựng chiến dịch tranh cử xoay quanh thông điệp bảo vệ "chấm xanh" và đối đầu ông Trump. Trong các quảng cáo vận động, Powell mô tả mình là "một bà mẹ cực kỳ phẫn nộ" trước tình hình chính trị hiện tại.

Bà Powell cho rằng nếu Cavanaugh thắng cử vào Hạ viện, ông sẽ phải rời ghế thượng viện Nebraska. Khi đó, thống đốc bang Jim Pillen, đảng Cộng hòa, có thể bổ nhiệm một người bảo thủ thay thế, giúp phe Cộng hòa củng cố đa số tại cơ quan lập pháp bang.

Điều này có thể mở đường cho phe Cộng hòa thông qua hàng loạt chính sách bảo thủ, từ siết quyền phá thai đến thay đổi luật bầu cử của Nebraska. Nebraska có thể chuyển sang cơ chế "thắng ăn cả", tức ứng viên thắng toàn bang sẽ giành toàn bộ phiếu đại cử tri.

Trong bầu cử tổng thống Mỹ, Nebraska hiện áp dụng hình thức chia phiếu đại cử tri theo khu vực bầu cử. Bang có 5 phiếu đại cử tri, chia hai phiếu cho người thắng phiếu phổ thông trên toàn bang. Ba phiếu còn lại được phân bổ cho người thắng trong ba khu vực bầu cử gồm NE-1, NE-2 và NE-3. Nếu bang này chuyển sang cơ chế "thắng ăn cả", "chấm xanh" ở NE-2 sẽ biến mất.

"Chúng ta đã chiến đấu rất vất vả để có được 'chấm xanh'. Nhưng nếu Cavanaugh vào quốc hội, mọi thứ có thể sụp đổ", một quảng cáo ủng hộ bà Powell cảnh báo.

Nhiều nhóm vận động chính trị ngoài Nebraska cũng đổ tiền vào cuộc đua này. Theo công ty theo dõi quảng cáo AdImpact, tổng chi tiêu quảng cáo cho cuộc bầu cử sơ bộ tại Nebraska đã vượt 6 triệu USD, con số cao bất thường.

EMILY's List, tổ chức nổi tiếng hỗ trợ các ứng viên nữ của đảng Dân chủ, cũng tham gia hậu thuẫn Powell. Nhóm này gọi chiến dịch của Cavanaugh là "món quà cho phe MAGA đảng Cộng hòa".

Trong khi đó, ông Cavanaugh bác bỏ toàn bộ lập luận của đối thủ và cho rằng phe Dân chủ đang bị cuốn vào một chiến dịch gieo sợ hãi.

"Rõ ràng phe Cộng hòa biết tôi là ứng viên mạnh nhất cho cuộc tổng tuyển cử. Vì vậy họ đang cố làm tổn hại tôi", ông nói.

Cavanaugh phản công bằng cách gọi Powell là "Dark Money Denise", ám chỉ việc chiến dịch của bà nhận hậu thuẫn lớn từ các nhóm tài trợ bên ngoài.

Đồng minh của Cavanaugh cũng cho rằng nguy cơ mất "chấm xanh" đang bị thổi phồng quá mức. 6 nghị sĩ thượng viện Nebraska thuộc đảng Dân chủ đã ký thư ngỏ gửi cử tri, khẳng định phe Dân chủ vẫn có khả năng giành thêm ghế tại nghị viện bang trong năm nay, qua đó cân bằng ảnh hưởng của phe Cộng hòa.

Paul Landow, cựu giám đốc điều hành đảng Dân chủ Nebraska, cho rằng lập luận chống Cavanaugh "mang tính suy đoán".

"Phải có rất nhiều chuyện xảy ra đồng thời thì 'chấm xanh' mới thực sự gặp nguy hiểm", ông Landow nói.

Người ủng hộ đảng Dân chủ tạo biểu tượng "chấm xanh" ở Nebraska trong cuộc bầu cử năm 2024. Ảnh: NPR

Tuy nhiên, với nhiều cử tri Dân chủ, nỗi lo này hoàn toàn có cơ sở.

Năm 2024, ông Trump và các đồng minh từng thúc ép Nebraska thay đổi luật đại cử tri nhằm tránh kịch bản ứng viên Dân chủ giành một phiếu đại cử tri từ NE-2. Phe Cộng hòa khi đó không hội đủ phiếu để thông qua dự luật, nhưng cuộc tranh cãi cho thấy "chấm xanh" đã trở thành mục tiêu chính trị cấp quốc gia.

Bên ngoài một điểm bầu cử tại Omaha ngày 12/5, cử tri Beth Pepitone cho biết bà bỏ phiếu cho Powell vì muốn có ai đó sẵn sàng đối đầu Tổng thống Trump.

"Tôi nghĩ chúng ta đang đi sai hướng và điều đó rất đáng buồn", bà Pepitone nói với AP. "Tôi muốn bảo vệ 'chấm xanh'".

Như Tâm (Theo AP, CNN, Reuters)

Adblock test (Why?)

Công ty Nhật ra mắt gói snack đen trắng vì thiếu mực in

Công ty bán khoai tây chiên và ngũ cốc tại Tokyo đổi bao bì sang màu đen trắng do nguồn cung mực in bị thiếu hụt vì chiến sự Iran.

Calbee, công ty có trụ sở tại Tokyo chuyên sản xuất khoai tây chiên và ngũ cốc, ngày 13/5 thông báo sẽ thay đổi bao bì của 14 sản phẩm bắt đầu từ 25/5. Theo đó, bao bì các gói snack này chỉ còn màu đen và trắng, nhằm "ứng phó linh hoạt với các điều kiện địa chính trị đang thay đổi nhanh chóng".

Sản phẩm khoai tây chiên ít muối của Calbee, được gọi là "usu shio", trước đây có bao bì màu cam sáng với hình ảnh những miếng khoai tây chiên màu vàng và linh vật người khoai tây đội mũ. Bao bì mới chỉ còn chữ đơn sắc, do công ty đang thiếu hụt mực in.

Bao bì cũ (hàng trên) và bao bì mới cho dòng sản phẩm khoai tây chiên của công ty Calbee theo thông báo ngày 13/5 trên đài truyền hình Nhật Bản. Ảnh: AP

Mực in cho các bao bì nhiều màu sắc có nguồn gốc từ naphtha, sản phẩm liên quan đến dầu mỏ. Tuy nhiên, eo biển Hormuz bị đóng cửa vì cuộc chiến Iran đã đẩy giá dầu và các sản phẩm phụ đi kèm tăng cao, đồng thời gây ra thiếu hụt nguồn cung. Nhật Bản gần như phụ thuộc hoàn toàn vào dầu mỏ nhập khẩu.

"Biện pháp này nhằm mục đích giúp duy trì nguồn cung sản phẩm ổn định", công ty giải thích. "Chúng tôi vẫn cam kết duy trì nguồn cung ổn định các sản phẩm an toàn, chất lượng cao và mong nhận được sự thông cảm của quý khách".

Theo công ty, dù đổi bao bì nhưng sản phẩm bên trong vẫn giữ nguyên. Hiện chưa rõ thời gian thay đổi bao bì kéo dài bao lâu.

Calbee thành lập năm 1949, có hơn 5.000 nhân viên. Các sản phẩm ăn vặt (snack) nổi tiếng của công ty được bày bán rộng rãi tại các cửa hàng tiện lợi ở Nhật Bản và được xuất khẩu sang Mỹ, Trung Quốc và Australia.

Chính phủ Nhật Bản đã nỗ lực xoa dịu nỗi lo lắng của người dân và doanh nghiệp liên quan đến tình trạng thiếu hụt năng lượng bằng cách xả kho dự trữ dầu quốc gia.

Hồng Hạnh (Theo AP)

Adblock test (Why?)

Nổ súng tại Thượng viện Philippines khi binh sĩ tìm cách bắt đồng minh của ông Duterte

Nhiều tiếng súng vang lên tại Thượng viện Philippines, khi binh sĩ tiến vào để tìm cách bắt thượng nghị sĩ Dela Rosa, đồng minh của cựu tổng thống Duterte.

Hơn 10 binh sĩ Philippines mặc đồ rằn ri, mang súng tối 13/5 tiến vào tòa nhà Thượng viện để thực thi lệnh bắt do Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban bố đối với thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, Reuters và AFP dẫn lời các phóng viên tại hiện trường.

Binh sĩ mang súng bên trong Thượng viện Philippines tối 13/5. Ảnh: ABS-CBN

Vài phút sau, ít nhất 15 tiếng súng vang lên, khiến Thượng viện Philippines rơi vào cảnh hỗn loạn, các nghị sĩ, trợ lý cùng phóng viên phải tìm chỗ ẩn nấp. Lực lượng an ninh sau đó yêu cầu mọi người sơ tán khỏi tòa nhà.

Hiện chưa rõ điều gì đã châm ngòi cho vụ nổ súng và có ai thương vong trong sự việc hay không. Trong khi tiếng súng nổ ra, thượng nghị sĩ Dela Rosa đang cố thủ bên trong Thượng viện và được các nghị sĩ đồng minh bảo vệ.

"Chúng tôi nghe thấy tiếng súng và không biết chuyện gì đang xảy ra. Mọi người đều khóa chặt trong phòng. Chúng tôi không thể ra ngoài, cũng không thể bảo đảm an toàn cho các nhân viên khác", Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano, viết trên Facebook.

"Tại sao chúng tôi lại bị tấn công ở đây, xin hãy giúp chúng tôi", ông tiếp tục.

Hình ảnh trên truyền hình cho thấy một phóng viên vừa khóc vừa đưa tin trực tiếp tại hiện trường, còn thượng nghị sĩ Robin Padilla kêu gọi báo giới sơ tán.

Khoảnh khắc loạt tiếng súng vang lên trong Thượng viện Philippines. Video: ABS-CBN

Hỗn loạn diễn ra sau khi ICC ngày 11/5 xác nhận đã phát lệnh bắt với thượng nghị sĩ Dela Rosa, 64 tuổi, đồng minh lâu năm của cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ông Dela Rosa đối mặt cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì đã phụ trách cuộc chiến chống ma túy do ông Duterte phát động và thực hiện các vụ hành quyết không qua xét xử.

Bộ trưởng Nội vụ Philippines Jonvic Remulla cho biết ông Dela Rosa vẫn an toàn và đảm bảo rằng sẽ không có lệnh bắt nào được thực thi. Ông sẽ chỉ đạo kiểm tra camera an ninh Thượng viện để xác định chuyện gì đã xảy ra.

Dela Rosa đã không xuất hiện trước công chúng từ tháng 11/2025. Nghị sĩ này hôm 11/5 bất ngờ lộ diện tại Thượng viện để tham gia một cuộc bỏ phiếu giúp phe trung thành với ông Duterte giành quyền kiểm soát cơ quan này, sau đó cố thủ trong văn phòng làm việc.

Ông kêu gọi công chúng xuống đường ngăn cản việc giới chức Philippines bắt ông và dẫn độ tới trụ sở của ICC ở The Hague, Hà Lan.

"Tôi cầu xin mọi người. Tôi hy vọng mọi người có thể giúp tôi. Đừng để có thêm công dân Philippines nào bị đưa đến The Hague nữa", thượng nghị sĩ nói trong video đăng trên Facebook cá nhân.

Ông Ronald Dela Rosa trong thời gian làm tư lệnh cảnh sát quốc gia Philippines năm 2017. Ảnh: Reuters

ICC là tòa quốc tế thường trực được thành lập tháng 7/2002 dựa trên Quy chế Rome, văn kiện được hơn 100 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua năm 1998. Theo Quy chế Rome, ICC tập trung xét xử những cáo buộc nghiêm trọng nhất thế giới, gồm diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược.

Ông Duterte bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.

Trong nhiệm kỳ thị trưởng Davao và tổng thống Philippines, ông Duterte đã phát động cuộc chiến chống ma túy, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Chiến dịch này do ông Dela Rosa, khi đó là tư lệnh cảnh sát quốc gia, phụ trách.

Cảnh sát Philippines cho biết chiến dịch đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, nhưng các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế lên tới hàng chục nghìn người.

Như Tâm (Theo AFP, Reuters, ABS-CBN)

Adblock test (Why?)

Tính năng siêu tên lửa Nga có thể qua mặt lưới cảnh giới Mỹ

Tính năng siêu tên lửa Nga có thể qua mặt lưới cảnh giới Mỹ

Tên lửa xuyên lục địa RS-28 Sarmat có tầm bắn 18.000-35.000 km tùy quỹ đạo, cho phép vượt qua mạng lưới cảnh giới bảo vệ Bắc Mỹ.

Adblock test (Why?)

Mỹ tốn 29 tỷ USD cho chiến sự với Iran

Lầu Năm Góc ước tính Mỹ đã tiêu tốn khoảng 29 tỷ USD trong xung đột, tăng 4 tỷ USD so với con số công bố hai tuần trước.

Jay Hurst, quyền kiểm soát viên ngân sách của Lầu Năm Góc, ngày 12/5 cho biết nhóm tham mưu liên quân Mỹ và bộ phận ngân sách đã nâng ước tính tổng chi tiêu cho cuộc chiến với Iran lên gần 29 tỷ USD. Con số từng được nêu trước đó với Ủy ban Quân vụ Hạ viện hồi tháng 4 là 25 tỷ USD.

Hurst nhận định số liệu điều chỉnh phần nào phản ánh rõ hơn chi phí cập nhật cho việc sửa chữa, thay thế trang thiết bị quân sự, cùng các chi phí vận hành chung để duy trì lực lượng Mỹ tại khu vực chiến sự.

Tuy nhiên, cả hai con số đều chưa bao gồm thiệt hại đối với các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. "Hiện chúng tôi chưa có được ước tính đáng tin cậy về khoản này", ông nói tại phiên điều của Tiểu ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện.

Khi được hỏi liệu Lầu Năm Góc có thể cung cấp báo cáo chi tiết hơn về chi phí chiến sự cho quốc hội hay không, Hurst nói Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth sẽ chia sẻ trong bối cảnh phù hợp.

Tiêm kích Mỹ cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln, trên biển Arab, ngày 10/3 cho chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng. Ảnh: US Navy

CNN từng dẫn nguồn thạo tin cho rằng mức 25 tỷ USD mà Lầu Năm Góc báo cáo hồi tháng 4 thấp hơn nhiều so với thực tế do chưa tính chi phí khắc phục thiệt hại tại các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông, cũng như thay thế các tài sản bị hư hại. Nguồn tin này nói tổng chi phí thực tế có thể vào khoảng 40-50 tỷ USD nếu tính đủ các khoản trên.

Cùng ngày, trong phiên điều trần tại Uỷ ban Phân bổ ngân sách Hạ viện, Bộ trưởng Hegseth bác bỏ lo ngại kho vũ khí của Mỹ đã tiêu hao đáng kể trong vòng xung đột vừa qua với Iran.

Ông cho rằng những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt đạn dược đã bị "phóng đại quá mức", đồng thời khẳng định Lầu Năm Góc đã chuẩn bị sẵn phương án leo thang chiến sự trở lại nếu cần thiết.

Chính quyền Mỹ đến nay chưa đưa ra báo cáo chi tiết thiệt hại tại các cơ sở quân sự của nước này trên khắp Trung Đông, cũng như chưa công bố đầy đủ mức độ chiến sự đã ảnh hưởng tới kho dự trữ đạn dược ra sao.

Một số nghị sĩ cho rằng con số chi phí chiến sự hiện tại cũng chưa tính đến những tác động dây chuyền đối với nền kinh tế Mỹ, trong đó có việc giá cả tiêu dùng tăng cao, một phần do eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Hồi tháng 4, nghị sĩ Dân chủ Ro Khanna cho rằng cuộc chiến có thể khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại khoảng 631 tỷ USD, tương đương khoảng 5.000 USD cho mỗi hộ gia đình, nếu tính cả giá nhiên liệu và thực phẩm tăng. Linda Bilmes, nhà kinh tế học hàng đầu của Đại học Harvard, dự báo tổng chi phí của cuộc chiến có thể lên tới 1.000 tỷ USD.

Thanh Danh (Theo CNN, Reuters, Al Jazeera)

Adblock test (Why?)

Tối hậu thư của tân Thủ tướng Hungary với di sản thời Orban

Tân Thủ tướng Magyar yêu cầu Tổng thống Hungary và loạt quan chức từ chức trước ngày 31/5, nhằm thay đổi triệt để bộ máy lãnh đạo từ thời người tiền nhiệm Orban.

Khi ông Peter Magyar, 45 tuổi, bước lên bục phát biểu tại quốc hội ngày 9/5 trên cương vị Thủ tướng Hungary, một trong những thông điệp mà ông phát đi là 16 năm cầm quyền của cựu thủ tướng Viktor Orban đã kết thúc. Lá cờ Liên minh châu Âu (EU) được đưa trở lại quốc hội Hungary, trong khi Ode to Joy, "quốc ca" của EU, vang lên trước hàng chục nghìn người tập trung tại Budapest.

Ông Magyar ngay sau đó công bố tối hậu thư với Tổng thống Tamas Sulyok cùng loạt quan chức do ông Orban bổ nhiệm đang giữ vị trí chủ chốt trong hệ thống tư pháp và cơ quan công quyền Hungary.

"Đã đến lúc ra đi trong danh dự, khi vẫn còn có thể", ông Magyar nói, đặt hạn chót 31/5 để Tổng thống Sulyok cùng các quan chức này tự nguyện rời chức vụ.

Ông Magyar, lãnh đạo đảng trung hữu Tisza, giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng trước, chấm dứt sự lãnh đạo của đảng Fidesz sau nhiều năm. Ông không che giấu ý định phá bỏ mô hình nắm quyền mà ông Orban cùng đảng Fidesz đã xây dựng trong gần hai thập kỷ.

Tân Thủ tướng Hungary Peter Magyar trong lễ nhậm chức tại quốc hội ngày 9/5. Ảnh: AFP

Zsolt Kerner, nhà báo tại trang tin Hungary 24.hu, cho biết ông Magyar bước vào cuộc bầu cử với lời hứa đem lại công lý và hiện ông quyết tâm thực hiện điều đó bằng mọi giá.

"Ông ấy có vẻ là người cực kỳ cứng rắn. Những quan chức ở tầng thứ nhất, thứ hai và thứ ba trong mạng lưới của ông Orban nên dè chừng", Kerner nhận định.

Tân Thủ tướng Magyar cũng tuyên bố rằng dưới sự lãnh đạo của ông, Hungary sẽ không còn là nơi "trú ẩn an toàn" cho chính trị gia nước ngoài tham nhũng.

Cựu bộ trưởng tư pháp Ba Lan Zbigniew Ziobro là một trong những người đầu tiên dường như nghiêm túc trước cảnh báo này. Chưa đầy 36 giờ sau khi ông Magyar nhậm chức, Ziobro ngày 10/5 xác nhận đã rời Hungary tới Mỹ.

Ziobro được Hungary cấp quy chế tị nạn năm ngoái, sau khi phải đối mặt loạt cáo buộc tại Ba Lan, trong đó có lạm quyền, cầm đầu tổ chức tội phạm có tổ chức và biển thủ công quỹ để mua phần mềm gián điệp nhằm theo dõi đối thủ chính trị. Nếu bị kết tội, ông có thể phải đối mặt mức án lên tới 25 năm tù.

Theo truyền thông, chính Tổng thống Donald Trump đã cấp thị thực vào Mỹ cho ông Ziobro.

Nhà báo Kerner cho rằng Ziobro nhiều khả năng sẽ nằm trong số những mục tiêu đầu tiên mà ông Magyar nhắm đến, đặc biệt vì tân Thủ tướng Hungary muốn hàn gắn mối quan hệ với Thủ tướng Ba Lan thân EU Donald Tusk, cũng như nhóm Visegrad (gồm 4 nước Ba Lan, Hungary, Cộng hòa Czech và Slovakia). Quan hệ trong Visegrad đã xấu đi đáng kể dưới thời ông Orban do lập trường thân Nga của lãnh đạo này.

"Nếu Ba Lan yêu cầu dẫn độ các cựu quan chức tham nhũng, Magyar đã nói rõ rằng ông ấy sẽ giao người", Kerner nói, đề cập cả Ziobro lẫn cựu thứ trưởng tư pháp Ba Lan Marcin Romanowski, người cũng được Hungary cấp quy chế tị nạn dưới thời ông Orban.

Kerner cho biết những người tích lũy khối tài sản lớn dưới thời chính quyền cũ cũng có thể sớm đối mặt sức ép. Trong những tuần trước lễ nhậm chức của ông Magyar, Guardian đưa tin nhiều cựu đồng minh của cựu thủ tướng Orban đã bắt đầu chuyển tài sản ra nước ngoài vì lo ngại chiến dịch chống tham nhũng mà lãnh đạo mới cam kết thực hiện. Một số người thậm chí còn tìm cách xin thị thực Mỹ.

Tuy nhiên, theo nhà phân tích chính trị Zsuzsanna Vegh tại Quỹ Marshall của Đức, thách thức lớn hơn đối với Thủ tướng Magyar sẽ là mạng lưới đồng minh rộng lớn của ông Orban, với các vị trí quyền lực như Tổng thống, lãnh đạo viện công tố và cơ quan kiểm toán nhà nước.

Tổng thống Hungary Tamas Sulyok dự một sự kiện ở Đức hồi tháng 1. Ảnh: AFP

"Việc ông Magyar kêu gọi những người này từ chức không đồng nghĩa họ buộc phải làm theo. Nếu họ không từ chức, tôi nghĩ chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chiến pháp lý. Sẽ cần tiến hành các sửa đổi hiến pháp để có thể loại họ khỏi chức vụ", bà nhận định.

Tuy nhiên, một điều mà ông Magyar đã chứng minh ngay cả trước khi nhậm chức là ông thích hành động một cách chóng vánh. Theo bà Vegh, chính điều này có thể tạo ra bước ngoặt.

"Với việc Thủ tướng Magyar ra tối hậu thư để các quan chức này từ chức vào cuối tháng 5, tôi cho rằng đảng Tisza hẳn đã có lộ trình rất rõ ràng cho bước đi tiếp theo nếu những người đó vẫn tiếp tục tại nhiệm", bà nói.

Theo nhà phân tích này, hệ thống mà ông Orban từng xây dựng để củng cố quyền lực đã bắt đầu rạn nứt.

"Cuộc bầu cử hồi tháng 4 cho thấy chiến lược nhằm duy trì quyền lực của ông Orban không còn hiệu quả nữa. Hệ thống ấy một phần dựa trên niềm tin rằng ông ấy không thể bị đánh bại. Và rồi niềm tin đó đã sụp đổ khi thực tế chứng minh điều hoàn toàn ngược lại", bà Vegh nêu thêm.

Huyền Lê (Theo France24, AFP, Guardian)

Adblock test (Why?)

Ông Trump cáo buộc Iran 'bội ước'

Tổng thống Trump cho rằng Iran đã không giữ lời về việc cho phép Mỹ loại bỏ kho uranium làm giàu, cảnh báo thỏa thuận ngừng bắn đang "nguy kịch".

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/5 nói tại Phòng Bầu dục rằng trong các cuộc đàm phán trước đó, Iran đã nhất trí rằng họ sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu, nhưng Mỹ sẽ phải đến thu hồi.

"Điều đầu tiên họ nói là chúng tôi sẽ nhận được nó, nhưng chúng tôi sẽ phải tự mang nó đi", ông Trump nói về kho uranium làm giàu cấp độ cao bị chôn vùi dưới các địa điểm hạt nhân bị Mỹ không kích hồi tháng 6/2025. "Họ đã đồng ý như vậy hai ngày trước. Nhưng họ sau đó bội ước và không ghi điều đó vào đề xuất thỏa thuận. Họ đồng ý với chúng tôi rồi lại nuốt lời".

Tổng thống Mỹ trước đó tuyên bố đề xuất thỏa thuận mà Iran gửi cho Mỹ là "không thể chấp nhận được", dù ông không nêu cụ thể nội dung.

Ông Trump thêm rằng cơ sở hạt nhân Iran đã bị tàn phá đến mức "chỉ có một hoặc hai quốc gia trên thế giới có thể thu hồi được chúng". Ông thêm rằng ngoài Mỹ, Trung Quốc là quốc gia khác mà Iran cho là có khả năng thu hồi số uranium trên.

Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng ngày 11/5. Ảnh: AP

Ông chủ Nhà Trắng cũng tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, có hiệu lực từ ngày 8/4, đang "nguy kịch". Dù khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn đang duy trì, ông Trump nói tình trạng của nó hiện tại "yếu ớt đến mức khó tin".

Cả Iran và Mỹ đều đã nổ súng vào nhau tại eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực.

Iran đang tồn tại hai phe, gồm "phe ôn hòa" và "những kẻ điên rồ", theo ông Trump. Trong đó, phe ôn hòa đang "khao khát" đạt được thỏa thuận với Mỹ.

"Tôi nghĩ phe ôn hòa được tôn trọng hơn. Còn những kẻ điên rồ thì muốn chiến đấu đến cùng", ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục.

Lãnh đạo Mỹ một lần nữa chỉ trích đề xuất mà Iran đưa ra, đồng thời nói rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa hai quốc gia sẽ yêu cầu Iran cam kết ngừng theo đuổi chương trình hạt nhân.

"Các bạn biết đấy, trong chiến tranh, bạn phải thay đổi, linh hoạt và có nhiều kế hoạch, nhưng bạn phải thực hiện các kế hoạch khác nhau vào những ngày khác nhau", ông Trump nói. "Tôi có một kế hoạch tuyệt vời, nhưng kế hoạch đó là họ không thể có vũ khí hạt nhân. Và họ đã không nói điều đó trong đề xuất".

Trong cuộc trả lời phỏng vấn riêng với Fox News, ông Trump nói đang cân nhắc việc nối lại chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm hộ tống dầu và các tàu vận tải thương mại khác qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông hiện chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Trước đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho rằng dự thảo thỏa thuận hòa bình mà họ đưa ra là "hợp lý và hào phóng". "Chúng tôi không đòi hỏi sự nhượng bộ nào. Thứ duy nhất chúng tôi đòi hỏi là quyền hợp pháp của mình", Baghaei nói.

Thanh Tâm (Theo CNN, AFP)

Adblock test (Why?)