Vùng Vịnh bất an khi ông Trump thay đổi sách lược với Iran

Việc ông Trump cứng rắn rồi lại mềm mỏng với Iran khiến các đồng minh vùng Vịnh lo ngại Mỹ sẽ bỏ rơi khu vực để rút khỏi xung đột, theo giới phân tích.

Tổng thống Donald Trump hôm 4/5 bất ngờ thể hiện sự cứng rắn với Iran khi tuyên bố phát động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm hộ tống tàu hàng qua eo biển Hormuz. Ông cảnh báo Mỹ sẽ "xử lý kiên quyết" với mọi nỗ lực cản trở chiến dịch.

Hải quân Mỹ sau đó đã điều tàu chiến đi qua eo biển Hormuz, hộ tống hai tàu hàng treo cờ Mỹ rời khỏi vịnh Ba Tư an toàn, đồng thời tuyên bố bắn chìm 6 xuồng cao tốc Iran cũng như bắn hạ loạt tên lửa, máy bay không người lái (drone) nước này.

Iran đã phản ứng lại bằng cách phóng loạt tên lửa và drone vào cơ sở dầu mỏ Fujairah trọng yếu của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), gây hỏa hoạn lớn. Tehran cũng bị cáo buộc tấn công một số tàu thương mại gần eo biển Hormuz.

Khói đen bốc lên sau khi một chiếc máy bay không người lái đâm trúng bồn chứa nhiên liệu gần sân bay Dubai, UAE, hôm 16/3. Ảnh: AP

Hai quan chức Mỹ giấu tên nói với NBC News rằng quyết định phát động chiến dịch "Dự án Tự do" của ông Trump đã khiến các đồng minh ở vùng Vịnh bất ngờ.

Một quan chức Nhà Trắng nói rằng "các đồng minh trong khu vực đã được thông báo từ trước", nhưng một nhà ngoại giao Trung Đông lại cho hay Mỹ đã không phối hợp với Oman về "Dự án Tự do" cho tới tận sau khi ông Trump đưa ra tuyên bố. "Mỹ đã đưa ra tuyên bố rồi sau đó mới phối hợp với chúng tôi", nhà ngoại giao này chia sẻ.

Khi Iran phóng ba đợt tên lửa và drone vào UAE, một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông, khiến nước này phải đóng cửa các trường học và loạt chuyến bay bị gián đoạn, ông Trump vẫn cho rằng đây chỉ là đợt tấn công nhỏ và không đưa ra lời chỉ trích nào với Tehran.

Dù giao tranh đã nổ ra, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm 5/5 cho hay theo quan điểm của Washington, thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Iran ngày 8/4 "chắc chắn vẫn có hiệu lực". Chỉ vài giờ sau đó, theo Bộ Quốc phòng Mỹ, Iran đã triển khai một đợt tấn công khác.

Arab Saudi đã phản ứng bằng cách thông báo với Washington rằng họ sẽ không cho phép quân đội Mỹ tiếp tục sử dụng căn cứ không quân Prince Sultan hoặc không phận nước này để hỗ trợ chiến dịch "Dự án Tự do".

"Vấn đề là mọi thứ đang diễn ra quá nhanh trong thời gian thực", quan chức giấu tên của Arab Saudi nói. Người này nói thêm Arab Saudi "rất ủng hộ các nỗ lực ngoại giao" của Pakistan nhằm làm trung gian cho một thỏa thuận giữa Iran và Mỹ để chấm dứt chiến tranh.

Cuộc điện đàm giữa ông Trump với Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman đã không giải quyết được bất đồng. Trước sự cứng rắn của Riyadh, Tổng thống Mỹ lại đổi ý, quyết định dừng chiến dịch "Dự án Tự do" chỉ sau một ngày phát động, dường như để khôi phục khả năng sử dụng căn cứ ở Arab Saudi cho quân đội Mỹ.

Sự chuyển hướng đột ngột này của ông Trump khiến các nhà phân tích hoài nghi về một chiến lược thống nhất của Mỹ với vấn đề Iran. "Tehran dường như sẵn sàng chấp nhận khả năng lệnh ngừng bắn bị phá vỡ bất cứ lúc nào, nhưng Mỹ thì không", Mahdi Ghuloom, chuyên gia tại tổ chức tư vấn Quỹ Nghiên cứu Quan sát viên (ORF) Trung Đông, trụ sở ở Dubai, nhận định. "Thế nên, lệnh ngừng bắn hiện nay về cơ bản là quyết định một chiều".

Theo bình luận viên Yaroslav Trofimov của WSJ, trước thái độ do dự bảo vệ đồng minh của Mỹ, các nước vùng Vịnh đang lo ngại Iran sẽ tin rằng việc tiếp tục leo thang hành động cứng rắn sẽ mang lại lợi ích cho họ, bởi ông Trump dường như quá quyết tâm rút khỏi cuộc chiến đến mức sẽ không quan tâm đến những cuộc tấn công mới từ Tehran nhằm vào các đồng minh với Mỹ trong khu vực.

Kể từ khi xung đột nổ ra ngày 28/2, các lãnh đạo Iran thường xuyên nhắc lại câu nói của cựu tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak rằng "những ai lấy nước Mỹ làm áo che thân thực chất đều trần trụi".

Các nhà ngoại giao cho biết sau khi Tehran tái khởi động những đợt tấn công bằng tên lửa và drone hồi đầu tuần, UAE cùng hàng loạt quốc gia vùng Vịnh khác có lẽ bắt đầu cảm thấy nhận định của ông Mubarak phần nào chính xác.

Dania Thafer, giám đốc tổ chức tư vấn Diễn đàn vùng Vịnh Quốc tế, cho rằng UAE, quốc gia đã hứng chịu 2.838 tên lửa và drone kể từ tháng 2, cùng các nước vùng Vịnh khác đang trở thành nạn nhân do quyết định tấn công Iran của Mỹ và Israel.

Khói bốc lên từ khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah của UAE sau một cuộc tấn công của Iran hôm 4/5. Ảnh: Reuters

"Dưới góc nhìn của các quốc gia vùng Vịnh, có vẻ như Mỹ không ưu tiên an ninh của họ và về cơ bản đã bỏ mặc họ", Thafer nói. "Nếu Mỹ không đáp trả, phía Iran sẽ kết luận rằng Mỹ không muốn quay lại xung đột và điều này chắc chắn sẽ làm suy yếu khả năng răn đe".

Theo Jason Greenblatt, cựu đặc phái viên Nhà Trắng tại Trung Đông, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ vẫn bế tắc, chưa thể khẳng định thái độ kiềm chế của Tổng thống Trump sẽ kéo dài.

"Những đợt tấn công của Iran cho thấy họ đang thăm dò giới hạn. Câu hỏi đặt ra là họ sẽ lấn tới đến mức độ nào trước khi vấp phải phản ứng từ Mỹ", ông cho hay. "Đây là trò chơi mạo hiểm khi đối đầu một Tổng thống luôn có những kỳ vọng rõ ràng và kiên quyết thực thi chúng".

Về lâu dài, việc Tổng thống Trump nhân nhượng trước hành động từ Iran bằng cách dừng chiến dịch "Dự án Tự do" sẽ đặt ra câu hỏi liệu các căn cứ của Mỹ trên khắp thế giới là tài sản đảm bảo an ninh hay là một gánh nặng đối với các quốc gia sở tại.

"Nếu trước đây bạn tưởng có thể dùng tiền mua đảm bảo an ninh của Mỹ thì nay bạn sẽ thấy các căn cứ của Mỹ có thể khiến bạn bị vạ lây", Edward Stringer, cựu trung tướng không quân, nguyên giám đốc tác chiến tại Bộ Quốc phòng Anh, nói.

Đến nay, Iran dường như tự tin rằng thời gian đang ủng hộ họ khi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz vẫn tiếp diễn và càng gây sức ép với chính quyền Trump, họ sẽ càng thu được nhiều nhượng bộ.

"Chúng tôi hiểu rõ Mỹ không thể chịu đựng tình trạng như hiện nay kéo dài, trong khi chúng tôi thậm chí còn chưa bắt đầu", Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X.

Theo chuyên gia Ellie Geranmayeh từ Hội đồng Đối ngoại châu Âu, các lãnh đạo theo đường lối cứng rắn, trưởng thành từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hiện nay tin rằng lối hành xử thận trọng của thế hệ đi trước là một sai lầm. Do đó, thay vì tiếp tục chịu đựng lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ, họ đã chọn cách leo thang căng thẳng nhưng vẫn giữ ở mức dưới ngưỡng một cuộc chiến tổng lực.

"Luật chơi đã thay đổi. Thời kỳ kiên nhẫn chiến lược đã chấm dứt và Tehran không còn nề hà việc ra đòn trước nữa", Geranmayeh nhận định. "Đây dường như là giai đoạn thăm dò, khi họ muốn xem việc leo thang căng thẳng có thể giúp thiết lập ranh giới đỏ của riêng mình đến đâu, đồng thời vạch ra giới hạn xem ông Trump sẽ quyết liệt tới mức nào".

UAE tất nhiên sẽ không chịu ngồi yên. Quốc gia này sở hữu lực lượng không quân hùng hậu, đủ sức đánh sâu vào nội địa Iran, và cũng từng tuyên bố bảo lưu quyền đáp trả trước bất kỳ "hành động gây hấn vô cớ nào từ phía Tehran". Dù vậy, các nhà ngoại giao cho rằng UAE khó có khả năng đơn phương động binh nếu không được Mỹ hỗ trợ, ít nhất là trong tương lai gần.

"Mọi hành động đều được tính toán kỹ lưỡng về hiệu quả chiến lược. Phản ứng nóng nảy chỉ là cách làm theo bản năng và đó không phải phong cách của UAE", Mohammed Baharoon, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công B'Huth tại Dubai, nhận xét.

Iran nhắm vào UAE do nước này ngày càng thắt chặt hợp tác với Israel. Đồng thời, theo Mehran Haghirian, giám đốc nghiên cứu tại tổ chức tư vấn Bourse & Bazaar Foundation, trụ sở tại Anh, Iran cũng đang tìm cách khai thác rạn nứt giữa UAE và Arab Saudi liên quan đến các cuộc chiến tại Yemen và Sudan.

"Mối liên minh với Israel là lý do khiến UAE trở thành quốc gia duy nhất trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh bị Iran nhắm tới", ông nói.

Vị trí eo biển Hormuz và các nước trong khu vực. Đồ họa: Guardian

Theo Hamad Althunayyan, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Kuwait, mối đe dọa chiến lược từ Iran cùng nỗi hoài nghi về dự định tương lai của chính quyền Trump có thể sẽ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tạm gác lại những hiềm khích bấy lâu, ít nhất là trong tương lai gần.

"Những hành động của Iran là phép thử đối với thỏa thuận ngừng bắn, mối đoàn kết của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và quyết tâm của Mỹ", ông đánh giá. "Tuy nhiên, các quốc gia vùng Vịnh sẽ không chấp nhận ngồi yên trước những hành vi mà Iran đang cố tình biến thành điều bình thường".

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)

Adblock test (Why?)

Ông Zelensky cáo buộc Nga 'khước từ hòa bình'

Ông Zelensky cho hay chính Nga đã quyết định khước từ các nỗ lực ngừng bắn bằng cách tiếp tục thực hiện hàng chục cuộc tấn công vào Ukraine.

"Lựa chọn của Nga rõ ràng là bác bỏ lệnh ngừng bắn cũng như nỗ lực cứu tính mạng người dân", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên mạng xã hội ngày 6/5.

Ông Zelensky trước đó đề xuất tạm dừng giao tranh bắt đầu từ nửa đêm 6/5, nhằm đáp lại đề nghị ngừng bắn mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra cho ngày 8-9/5, dịp Moskva kỷ niệm Ngày Chiến thắng trong Thế chiến II, và hy vọng Kiev làm điều tương tự. Tuy nhiên, phía Nga không bình luận hay tuyên bố sẽ tuân thủ lời kêu gọi ngừng bắn của Kiev.

"Trong lúc có chiến tranh và người dân bị thương vong mỗi ngày, đó không phải lúc để tổ chức ăn mừng", ông Zelensky cho hay, mô tả động thái của Moskva là "sự khước từ hòa bình".

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Kiev ngày 26/4. Ảnh: AFP

Kiev hôm nay cho hay Nga đêm qua phóng hơn 100 máy bay không người lái (drone) tấn công miền đông và miền nam Ukraine, một ngày sau khi các cuộc oanh tạc của Nga khiến gần 30 người thiệt mạng. Tổng thống Ukraine cáo buộc phía Nga đã có 1.820 lần vi phạm lệnh ngừng bắn đơn phương của Ukraine tính đến trưa ngày 6/5.

Kyiv Independent dẫn lời một quan chức cấp cao Ukraine giấu tên cho hay Kiev không có lý do để tuân thủ đề xuất ngừng bắn đơn phương của Nga vào ngày 8-9/5.

Một chỉ huy Ukraine giấu tên ở tiền tuyến nói với AFP rằng cường độ hoạt động quân sự của Nga "vẫn ở mức cũ", bất chấp đề xuất ngừng bắn của Kiev. Ông cho biết đơn vị của mình cũng đang nỗ lực đáp trả.

Bộ Quốc phòng Nga hôm nay cho biết lực lượng của họ đã bắn hạ 53 máy bay không người lái của Ukraine trong đêm. Tuy nhiên, cơ quan này không cho biết liệu có drone của Ukraine tấn công Nga sau khi đề xuất ngừng bắn của Ukraine có hiệu lực hay không.

Thanh Tâm (Theo AFP, Reuters, Kyiv Independent)

Adblock test (Why?)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu 5 định hướng hợp tác trọng tâm Việt Nam - Ấn Độ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chính sách tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ, nêu 5 định hướng hợp tác lớn cho quan hệ giữa hai nước.

Trong bài phát biểu hôm nay tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ, cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu và uy tín bậc nhất, có vai trò tiên phong trong định hình chính sách đối ngoại của Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ quan điểm về quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam - Ấn Độ với phương châm chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất.

Lãnh đạo Việt Nam cho hay dựa trên nền tảng tin cậy và gắn bó, quan hệ hai nước từng bước được định hình và phát triển, không ngừng được mở rộng và làm sâu sắc trong những năm qua, theo Bộ Ngoại giao. Hai bên đều đang hướng đến những mục tiêu phát triển mới và đang bước vào bối cảnh mới khi thế giới đang biến đổi nhanh chóng, sâu sắc chưa từng có, đồng thời cũng mở ra các cơ hội mới.

"Bối cảnh mới, yêu cầu mới của giai đoạn phát triển mới của mỗi nước đòi hỏi chúng ta phải củng cố, đổi mới và đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ phát triển lên tầm cao mới", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chính sách tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ tại thủ đô New Delhi ngày 6/5. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra 5 định hướng trọng tâm để đưa quan hệ hợp tác Việt Nam - Ấn Độ sang tầm mức mới, theo hướng khai phá tiềm năng, mở ra không gian, lĩnh vực mới.

Đầu tiên là hai bên cần củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chiến lược. Đây là điều kiện để duy trì quan hệ ổn định, cũng là nền tảng để thúc đẩy hợp tác hiệu quả và cùng ứng phó với các thách thức chung.

Hai nước cần tiếp tục tăng cường trao đổi toàn diện ở các kênh, cũng như mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, gồm có an ninh - quốc phòng.

Việt Nam và Ấn Độ cũng cần nâng cao hiệu quả hành động, phối hợp lập trường trong các diễn đàn đa phương bao gồm ASEAN, Liên Hợp Quốc, phong trào Không liên kết, đặc biệt là trong bối cảnh khu vực và quốc tế đang diễn biến phức tạp.

Thứ hai là mở rộng dư địa kết nối, gia tăng kết nối phát triển, tạo thêm động lực cho liên kết khu vực, trong đó phát triển các kết nối về hạ tầng, logistics, số hóa và chuỗi giá trị là mắt xích quan trọng.

Việt Nam sẵn sàng hợp tác về dược phẩm với Ấn Độ, hoan nghênh các hãng dược Ấn Độ đầu tư sản xuất dược phẩm tại Việt Nam cho thị trường Đông Nam Á.

Hai bên sẽ mở rộng cơ chế kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và địa phương thông qua các diễn đàn hợp tác và chương trình xúc tiến đầu tư; từ đó chuyển hóa các định hướng hợp tác thành những dự án cụ thể gắn với từng ngành, từng địa phương và từng chuỗi giá trị.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ là một trục kết nối chiến lược giữa Đông Nam Á và Nam Á. Thông qua quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường giữa hai nước, khuôn khổ ASEAN - Ấn Độ, hợp tác Mekong - Sông Hằng, cũng như các sáng kiến kết nối khu vực, hai nước có thể đóng góp vào việc củng cố không gian hợp tác rộng mở, bao trùm và năng động.

Thứ ba là nâng tầm và tăng tốc hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược thành trụ cột trọng yếu trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Ấn Độ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã trở thành động lực chính của tăng trưởng, nhân tố mới quyết định sức mạnh tổng hợp, năng lực cạnh tranh quốc gia; đòi hỏi những hình thức hợp tác sâu hơn, đa dạng hơn trong các lĩnh vực định hình tương lai như kinh tế số, dữ liệu, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Việt Nam đặc biệt coi trọng hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

Hai bên có thể thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ ở cấp định hướng mà ngay tại cấp thực thi, thông qua việc xác định rõ các lĩnh vực mũi nhọn và mô hình triển khai; thiết lập các chương trình hợp tác giữa các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, gắn với đào tạo và dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai nước.

Lan tỏa các giá trị văn hóa - xã hội, tăng cường giao lưu nhân dân cũng là một định hướng quan trọng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hai bên cần chú trọng, bởi sự gắn bó giữa con người với con người, xã hội với xã hội cũng góp phần làm nên sức sống lâu bền của quan hệ giữa các quốc gia.

Năm 2025 ghi nhận gần một triệu lượt khách du lịch giữa Việt Nam và Ấn Độ, cho thấy mức độ kết nối ngày càng sâu rộng giữa hai nước, nhưng vẫn còn nhỏ bé so với tiềm năng dân số, tiềm lực kinh tế hai nước.

Để tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này, hai bên cần tăng cường hợp tác giáo dục - đào tạo, văn hóa, du lịch, kết nối địa phương và giao lưu nhân dân, đặc biệt là giữa thế hệ trẻ.

Cuối cùng, Việt Nam và Ấn Độ cần chung tay kiến tạo và củng cố không gian hòa bình, ổn định bởi hai bên đều thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình. Hòa bình không chỉ là vắng bóng chiến tranh, mà còn là sự tạo dựng, củng cố các điều kiện cấu trúc, thể chế và văn hóa để thúc đẩy hòa bình bền vững, công lý và thịnh vượng của con người.

"Hòa bình cũng không phải là mặc nhiên sẵn có, mà là kết quả của đối thoại chân thành, của trách nhiệm trong ứng xử giữa các quốc gia và của sự tôn trọng kiên định các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Thanh Tâm

Adblock test (Why?)

Ông Trump thông báo dừng chiến dịch hỗ trợ tàu qua Hormuz

Ông Trump thông báo dừng chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, chỉ sau một ngày triển khai, trong nỗ lực đạt thỏa thuận với Iran.

"Chúng tôi đã nhất trí rằng trong lúc lệnh phong tỏa cảng vẫn được duy trì, 'Dự án Tự do' sẽ phải tạm dừng thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận với Iran có thể được hoàn tất và ký kết hay không", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social tối 5/5 (sáng 6/5 giờ Hà Nội).

Theo Tổng thống Mỹ, quyết định được đưa ra theo đề nghị của nước trung gian Pakistan và một số quốc gia khác, đồng thời nói rằng "đã đạt được tiến triển lớn hướng tới thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng" với Tehran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 4/5. Ảnh: AFP

Ông Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai "Dự án Tự do" để hộ tống những phương tiện này qua eo biển Hormuz. Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) triển khai khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch và đã hỗ trợ một số tàu hàng đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.

IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.

Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.

Khu vực Iran tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Đồ họa: IRGC

Trước thông báo của ông Trump, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh hoàng" nhằm vào Iran đã chấm dứt. Theo ông Rubio, các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm kho uranium làm giàu ở mức cao, sẽ được giải quyết thông qua đàm phán.

"Về mặt đàm phán, tôi nghĩ Tổng thống đã nói rõ rằng tiến trình này không chỉ liên quan đến việc làm giàu uranium, mà còn là xử lý số vật liệu đang được lưu trữ sâu ở đâu đó. Tôi không muốn gây ảnh hưởng tiêu cực đến các cuộc đàm phán, nhưng có thể nói Tổng thống và toàn bộ đội ngũ đều nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, và nó sẽ phải được giải quyết theo cách này hay cách khác", ông nhấn mạnh.

Nhà Trắng tuần trước thông báo với quốc hội rằng các hành động thù địch chống lại Iran đã "chấm dứt", khi chiến dịch chạm mốc 60 ngày, ngưỡng đòi hỏi phải có sự phê chuẩn của các nghị sĩ nếu muốn tiếp tục xung đột. Tuy nhiên, Tổng thống Trump không loại trừ khả năng nối lại chiến dịch không kích nếu đàm phán thất bại hoặc Iran vi phạm lệnh ngừng bắn hiện tại.

Huyền Lê (Theo AFP, CNN)

Adblock test (Why?)

Hơn 80% người trẻ Mỹ nói 'kinh tế quốc gia tồi tệ'

81% người Mỹ trong độ tuổi 18-34 đánh giá tình hình kinh tế nước này là tồi tệ hoặc rất tồi tệ, theo khảo sát mới của Generation Lab.

Công ty nghiên cứu dữ liệu, khảo sát dư luận Generation Lab gần đây công bố kết quả cuộc thăm dò được thực hiện ngày 26-29/4, cho thấy phần lớn thanh niên ở Mỹ có cái nhìn bi quan về nền kinh tế nước này.

Cuộc khảo sát được thực hiện với 1002 người Mỹ ở độ tuổi 18-34, trong đó 52% số người được hỏi cho rằng nền kinh tế Mỹ "tồi tệ", 29% đánh giá "rất tồi tệ". Khoảng 16% người trẻ Mỹ xếp nền kinh tế quốc gia vào diện "tốt" và 2% chọn "xuất sắc".

Generation Lab là công ty khảo sát chuyên tập trung vào giới trẻ Mỹ, đặc biệt là nhóm Gen Z và Millennials, nhằm tìm hiểu quan điểm chính trị, kinh tế, xã hội, cho tới hành vi tiêu dùng, xu hướng nghề nghiệp của họ. Công ty này thường hợp tác với các trường đại học, cơ quan báo chí để thực hiện khảo sát và thường xuyên được các hãng truyền thông lớn trích dẫn số liệu.

Sinh viên Mỹ đi bộ trong khuôn viên Đại học Harvard. Ảnh: Reuters

Các ý kiến trái chiều về nền kinh tế của người trẻ Mỹ phân hóa mạnh theo giới tính. 90% người được hỏi là nữ giới ở cả ba nhóm tuổi nói nền kinh tế tồi tệ, so với 73% nam giới.

Lạm phát Mỹ trong tháng 3 tăng 0,9 điểm phần trăm so với tháng trước, lên mức 3,3%. Giá xăng đã tăng 18,9% kể từ khi chiến sự Iran bùng phát và eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa. Giá xăng trung bình ở Mỹ đã vượt 4,48 USD vào ngày 5/5.

Trước câu hỏi họ sẽ đổ lỗi cho ai về thực trạng của nền kinh tế, hai câu trả lời phổ biến nhất của nhóm 18-29 tuổi là Tổng thống Donald Trump và "lòng tham của các tập đoàn lớn".

40% người được hỏi trong nhóm 18-24 tuổi đổ lỗi cho Tổng thống. 1/3 trong số nhóm 25-29 tuổi có quan điểm này. Nhóm lớn tuổi nhất có đánh giá khắc nghiệt nhất, với 48% đổ lỗi cho ông Trump. Kết quả khảo sát có sai số là 3,1 điểm phần trăm.

Đức Trung (Theo Yahoo News, Hill, AP)

Adblock test (Why?)

Mỹ nói vẫn duy trì lệnh ngừng bắn với Iran

Mỹ hạ thấp mức độ nghiêm trọng những hoạt động quân sự mới nhất của Iran và khẳng định vẫn duy trì thỏa thuận ngừng bắn.

"Chúng tôi không muốn xảy ra xung đột. Hiện lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi sát sao", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói trong cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 5/5.

Theo ông Hegseth, chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ tạm thời và mang tính phòng vệ.

"Chúng tôi không thể để Iran chặn các quốc gia vô tội và hàng hóa của những quốc gia đó khỏi tuyến đường biển quốc tế. Nếu tấn công quân đội Mỹ hoặc tàu thương mại vô tội, Iran sẽ phải đối mặt hỏa lực áp đảo và tàn khốc của Mỹ", người đứng đầu Lầu Năm Góc cho hay.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trong cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 5/5. Ảnh: AFP

Tại cuộc họp báo, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố ngày 8/4, Iran đã nhắm hỏa lực vào tàu thương mại 9 lần và bắt 2 tàu container, đồng thời tấn công lực lượng Mỹ hơn 10 lần.

"Tuy nhiên, các hành động này vẫn chưa vượt ngưỡng để tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn", ông Caine nói.

Cả tướng Caine và Bộ trưởng Hegseth đều hạ thấp mức độ nghiêm trọng của những hành động quân sự mới nhất từ Iran, mô tả đó là "hỏa lực quấy rối ở mức thấp".

Dù vậy, ông Caine nhấn mạnh lực lượng Mỹ sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến quy mô lớn chống lại Iran nếu được lệnh. "Không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi là thiếu quyết tâm", tướng Caine cho hay.

Lửa và khói bốc lên từ khu vực cảng Fujairah ở UAE sau đòn tấn công của Iran ngày 4/5. Video: Al Jazeera

Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.

IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.

Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.

Khu vực Iran tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Đồ họa: IRGC

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho rằng các hành động "vi phạm lệnh ngừng bắn" của Mỹ và đồng minh đã đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển. "Chúng tôi hiểu rằng việc kéo dài tình thế hiện tại là điều quá sức chịu đựng với Mỹ, dù Iran thậm chí còn chưa thực sự ra tay", ông đăng trên mạng xã hội.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá các diễn biến ngày 4/5 cho thấy không có giải pháp quân sự cho một cuộc khủng hoảng, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên để "bị kéo trở lại vũng lầy".

Trong một tháng qua, dù tình hình trở nên yên ắng, việc Iran siết chặt eo biển cùng Mỹ phong tỏa các cảng của nước này đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.

Huyền Lê (Theo AFP, Reuters)

Adblock test (Why?)

Sinh viên cứu thầy giáo bị ngừng tim giữa tiết dạy

MỹKarl Arps bị nhồi máu cơ tim khi đang giảng dạy kỹ thuật cấp cứu, được các sinh viên thay phiên ép tim cho đến khi mạch đập trở lại.

Ông Karl Arps, 72 tuổi, đang đóng vai một bệnh nhân bị đau tim trong tiết dạy thực hành cho các sinh viên cấp cứu y tế (EMT) hôm 25/3 tại Trường cao đẳng Kỹ thuật Fox Valley ở Appleton, Wisconsin thì bất ngờ bị nhồi máu cơ tim dẫn đến ngừng tuần hoàn, truyền thông Mỹ ngày 4/5 đưa tin.

Ông Arps kể ban đầu ông thấy hơi mệt, nhưng nghĩ đó là do tuổi tác và cố gắng tiếp tục bài giảng. Một lúc sau, ông bắt đầu thở hổn hển rồi lịm đi, nhưng các sinh viên vẫn tưởng thầy đang giả vờ đóng vai bệnh nhân.

Ông Arps quay lại thăm học viên hôm 30/4 sau khi phẫu thuật tim. Ảnh: FVTC

"Tôi nghe thấy tiếng thầy thở như tiếng ngáy. Lúc đó tôi nghĩ rằng: 'À, đây là một triệu chứng mới'", Logan Lehrer, 26 tuổi, lính cứu hỏa đang theo học lớp EMT, nói. "Khoảng 10 giây trôi qua, tôi cảm thấy bất an, nhận ra đây không phải kịch bản, mà mọi chuyện đang diễn ra rất thực".

Các sinh viên lập tức gọi một giảng viên khác tới hỗ trợ. Họ đưa ông rời khỏi mô hình xe cứu thương và đặt xuống sàn nhà, bởi kỹ thuật hồi sức tim phổi (CPR) cần thực hiện trên bề mặt cứng.

Các sinh viên thay nhau ép tim ngoài lồng ngực, số khác đi lấy máy khử rung tim tự động (AED) và gọi cấp cứu. Những người còn lại dọn dẹp xung quanh để lấy chỗ cho nhân viên y tế chuyên nghiệp đến.

"Lúc đó chúng tôi chỉ hành động theo bản năng", Sofie DeValk, 21 tuổi, người trực tiếp cắt áo của thầy Arps và kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn, cho biết. "Bạn đọc về ngừng tuần hoàn, học về nó trên giấy tờ, nhưng một khi tận mắt chứng kiến, tôi cảm nhận được tình huống này cực kỳ khẩn cấp".

Các sinh viên đã tuân thủ đúng quy trình mà ông Arps từng dạy mang tên "Chuỗi sống còn". Đến khi nhân viên y tế đến nơi, ông Arps đã có mạch trở lại.

"Các em đã làm đúng từng phút một", ông Arps nói. "Đúng như những gì các em được đào tạo".

Lúc tim ông ngừng đập, buổi học chỉ còn khoảng 30 phút nữa là kết thúc. "Nếu trễ nửa tiếng nữa, tôi đã trên đường lái xe về nhà rồi", ông nói. "Nếu chuyện đó xảy ra lúc ấy thì coi như tôi đã chết".

Ông được đưa đi cấp cứu và chuyển thẳng vào phòng can thiệp tim mạch tại Trung tâm Y tế Khu vực ThedaCare Appleton, nơi các bác sĩ thực hiện phẫu thuật bắc cầu mạch vành. Trước khi phát bệnh, ông không có tiền sử bệnh tim hay từng xuất hiện triệu chứng mắc bệnh.

Theo Hội Chữ thập đỏ Mỹ, tỷ lệ sống sót sau các vụ ngừng tuần hoàn ngoài bệnh viện chỉ là 10%.

"Tôi đã làm nghề này 25 năm và số người tôi biết có thể sống sót sau chuyện này chỉ đếm trên đầu ngón tay", ông Arps chia sẻ.

Ông Arps ôm và cảm ơn các học viên, đồng nghiệp đã cứu sống mình. Ảnh: FVTC

Lớp học EMT của Arps diễn ra ba lần một tuần, mỗi buổi bốn tiếng, kết hợp giữa bài giảng lý thuyết và thực hành kỹ năng cấp cứu, chăm sóc chấn thương và các kỹ năng cứu sinh.

"Lớp học kết hợp mọi kiến thức vì bạn sẽ không bao giờ đoán được mình sẽ gặp tình huống gì trên xe cứu thương", ông nói.

Lớp học bắt đầu từ tháng 9/2025 và các học viên dự kiến tốt nghiệp trong tháng này. Ông cảm thấy biết ơn vì sự cố xảy ra trong căn phòng đầy những người được đào tạo để ứng phó với tình huống khẩn cấp. Arps và các sinh viên hy vọng câu chuyện này sẽ củng cố tầm quan trọng của việc học CPR đối với mọi người.

"Nếu các em không học CPR, giờ này mọi người đang bàn về đám tang của tôi chứ không phải về cuộc sống của tôi", ông Arps nói. "Nó sẽ khắc sâu trong tâm trí tôi mãi mãi. Tôi không biết cảm ơn các em bao nhiêu cho đủ".

Ông Arps đang hồi phục tốt sau phẫu thuật và bắt đầu quá trình phục hồi chức năng tim mạch. Ông đã quay lại trường thăm sinh viên và đồng nghiệp hai lần kể từ khi phẫu thuật xong. Tình cảm của mọi người khiến ông rất xúc động.

"Tôi đã rơi nước mắt khá nhiều khi thấy mọi người trong lớp", ông nói. "Tôi chưa bao giờ nhận ra mình đã chạm đến cuộc đời của biết bao nhiêu người trong sự nghiệp của mình".

Logan Lehrer, 26 tuổi, lính cứu hỏa đang theo học lớp EMT. Ảnh: FVTC

Các học viên cảm thấy nhẹ nhõm khi gặp lại thầy Arps. "Thật an lòng khi biết rằng chúng tôi đã tạo ra tác động thay đổi cuộc đời của ai đó", DeValk nói. "Thật tuyệt vời khi thấy thầy đã có thể đứng vững và đi lại được", Lehrer bày tỏ.

Đối với ông Arps, sự nghiệp làm nhân viên cấp cứu rất viên mãn, nhưng việc làm thầy giáo cũng ý nghĩa không kém, thậm chí còn hơn. "Các học viên thực sự học được kiến thức từ tôi", ông nói. "Các em đã đưa những kiến thức đó vào thực tiễn".

Hồng Hạnh (Theo Washington Post)

Adblock test (Why?)