Ông Trump: Mỹ và Iran sẽ gặp nhau ở Qatar trong ngày 30/6

Tổng thống Trump cho hay Iran đã đề xuất tổ chức cuộc gặp với Mỹ, nhưng Tehran phủ nhận thông tin.

"Iran đã yêu cầu tổ chức một cuộc gặp. Nó sẽ diễn ra tại Doha vào ngày mai", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 29/6, đề cập tới thủ đô của Qatar.

Ông sau đó xác nhận thông tin với phóng viên tại Nhà Trắng, nói rằng "cuộc gặp ở Doha có thể sẽ quan trọng hoặc không, chúng ta sẽ cùng chờ xem". Tổng thống Trump khẳng định Mỹ "đang chiến thắng về mặt quân sự" và nhắc lại điều kiện phải ngăn Iran sản xuất vũ khí hạt nhân.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thêm rằng ông Trump đã cử con rể Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff dẫn đầu phái đoàn đàm phán.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng ngày 29/6. Ảnh: AP

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cùng ngày cho hay nước này đã cử phái đoàn kỹ thuật đến Qatar, song nhấn mạnh động thái "không liên quan" đến chuyến đi của quan chức Mỹ và không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch giữa hai bên trong những ngày tới.

"Chúng tôi chưa bước vào giai đoạn đàm phán thỏa thuận cuối cùng", ông nói.

Reuters dẫn nguồn một quan chức cấp cao Iran cho biết sẽ có cuộc họp tại Doha vào ngày 30/6. Tuy nhiên, khác với các cuộc đàm phán kỹ thuật trước đây giữa Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ, trọng tâm lần này sẽ là "quản lý eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng".

Một quan chức am hiểu kế hoạch cho biết các phái đoàn kỹ thuật từ Mỹ và Iran dự kiến gặp riêng trung gian hòa giải của Qatar và Pakistan vào ngày 1/7.

Tổng thống Masoud Pezeshkian ký bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ tại Tehran tháng này. Ảnh: AP

Mỹ và Iran ngày 17/6 ký bản ghi nhớ gồm 14 điểm, kỳ vọng mở ra lộ trình chấm dứt cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Hai bên đã thống nhất dành ít nhất 60 ngày để thực hiện điều khoản bản ghi nhớ, cũng như thảo luận về chương trình hạt nhân Iran và đàm phán thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Tuy nhiên, tiến trình đã bị đình trệ khi các bên cáo buộc nhau vi phạm điều khoản đã thỏa thuận. Mỹ và Iran sau đó cũng tấn công ăn miếng trả miếng.

"Hiểu biết lẫn nhau là con đường hai chiều. Nếu Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi sẽ thực hiện các cam kết của mình", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội hôm 29/6.

Dù không nêu đích danh Tổng thống Trump, ông Pezeshkian dường như đã ngầm chỉ trích Nhà Trắng. "Trước những lời chỉ trích vô lý và mối đe dọa vô căn cứ, chúng tôi lựa chọn hành động bằng lý trí và tôn trọng phẩm giá con người. Nhưng khi phải hành động, chúng tôi sẽ bảo vệ lợi ích của mình một cách dứt khoát, không chút do dự", ông nói.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tổng thống Pezeshkian cùng ngày tuyên bố 6 tỷ USD trong số 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng ở Qatar sẽ được giải phóng và hoàn trả cho Iran. Ông mô tả bản ghi nhớ với Mỹ là "chiến thắng lớn cho nhân dân Iran".

Vị trí Iran và eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 29/6 cho biết đang làm việc với Oman để hạ nhiệt căng thẳng ở khu vực và sẽ hợp tác với các đối tác để rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi phản hồi rằng hoạt động rà phá thủy lôi phải do Iran thực hiện theo bản ghi nhớ 14 điểm, cảnh báo Pháp "không nên làm phức tạp thêm tình hình".

Thanh Tâm (Theo Reuters, AFP, CNN, Al Jazeera)

Adblock test (Why?)

Tổng thống Hàn Quốc gây chú ý khi giành trả tiền cho vợ

Khoảnh khắc Tổng thống Hàn Quốc lập tức rút ví trả tiền khi vợ vừa hỏi giá tại chợ Paldalmun thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Đệ nhất phu nhân Kim Hye-kyung chiều 25/6 bất ngờ đến thăm chợ Paldalmun ở thành phố Suwon, tỉnh Gyeonggi để trực tiếp lắng nghe ý kiến từ người dân và các tiểu thương, phó phát ngôn viên Nhà Xanh Ahn Gwi-ryeong cho biết.

Chuyến thăm chợ Paldalmun diễn ra bình thường, khi Tổng thống Lee và bà Kim gặp gỡ, hỏi han các chủ sạp hàng về điều kiện sống của họ. Tuy nhiên, đến ngày 28/6, kênh Ohmy TV gây chú ý khi đăng video cho thấy vợ chồng Tổng thống Hàn Quốc mua đồ ăn vặt tại chợ.

Tổng thống Lee Jae Myung nhanh chóng rút ví trả tiền ngay khi Đệ nhất phu nhân hỏi giá. Video: Ohmy TV

Bà Kim ngồi xuống trước quầy bán các mặt hàng nông sản và hỏi giá. Khi người bán hàng trả lời món đồ có giá 10.000 won, bà Kim chuẩn bị mở ví, nói rằng "Tôi thích món đó".

Ngay khoảnh khắc ấy, Tổng thống Lee ngồi bên cạnh đã lập tức rút ví ra giành trả tiền cho vợ. Bà Kim ngước lên nhìn chồng rồi mỉm cười, dường như rất hạnh phúc.

Video lập tức thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, với nhiều bình luận bày tỏ sự thích thú và ngưỡng mộ. "Ôi trời, tôi thích cách Tổng thống nhìn vợ rồi mỉm cười sau khi trả tiền", một tài khoản bình luận.

"Thật là một người chồng tâm lý, biết quan tâm vợ", một tài khoản khác viết.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Đệ nhất phu nhân Kim Hye-kyung tại chợ Paldalmun ở thành phố Suwon ngày 25/6. Ảnh: Yonhap

Chợ Paldalmun là khu chợ truyền thống có lịch sử lâu đời gắn liền với pháo đài Hwaseong ở thành phố Suwon. Đây là nơi bày bán đa dạng các mặt hàng, từ thực phẩm, nông sản, hải sản đến nhu yếu phẩm hàng ngày.

Theo Nhà Xanh, sau khi dự một sự kiện ở Suwon, ông Lee quyết định đến thăm chợ Paldalmun mà không báo trước để đánh giá thực trạng nền kinh tế.

Tổng thống Hàn Quốc cùng Đệ nhất phu nhân đã nhận được nhiều lời chúc sức khỏe của người dân trong chuyến thăm, phó phát ngôn viên Nhà Xanh cho hay.

Như Tâm (Theo Seoul Economic Daily, Yonhap)

Adblock test (Why?)

Phía sau quy định phạt 10.000 USD mỗi ngày với chủ nhà Airbnb ở Las Vegas

MỹLouis Koorndyk đang phải chiến đấu trên hai mặt trận, một là với căn bệnh ung thư, hai là với hội đồng quận lớn và quyền lực nhất bang Nevada để được cho thuê nhà hợp pháp.

Giống như hàng nghìn chủ nhà khác tại Nevada, ông Koorndyk sống phụ thuộc vào nguồn thu nhập phụ từ việc cho thuê nhà. Là một người đã nghỉ hưu, hai căn nhà cho thuê là nguồn sống quyết định tài chính và cả sức khỏe của ông. "Tôi đang bị ung thư giai đoạn 4, và số tiền này thực sự giúp tôi chi trả chi phí điều trị", ông chia sẻ.

Tuy nhiên, các nhà lập pháp Nevada đã luôn tìm cách bảo vệ các khách sạn lớn khỏi sự cạnh tranh từ chính những người dân địa phương. Từ năm 1998, chính quyền quận Clark, nơi có thủ phủ giải trí Las Vegas, đã ban hành lệnh cấm cho thuê nhà ngắn hạn tại các vùng ngoại ô. Có tới hơn 40% cư dân quận Clark sống ở các khu vực này, nơi bao trùm phần lớn Thung lũng Las Vegas và các khu nghỉ dưỡng nổi tiếng trên Đại lộ Strip.

Vì khách du lịch đến đông, người dân phớt lờ lệnh cấm và đăng nhà lên Airbnb để cho thuê. Các nền tảng như Airbnb và Vrbo không công khai địa chỉ chính xác của nơi cho thuê và không gỡ bỏ các điểm cho thuê trong quận khỏi nền tảng của họ, khiến việc thực thi lệnh cấm trở nên khó khăn.

Louis Koorndyk (chống gậy) cùng những người thuộc Hiệp hội Cho thuê ngắn hạn vùng Greater Las Vegas trả lời phỏng vấn tại Las Vegas tháng 7/2025. Ảnh: Las Vegas Review-Journal

Năm 2021, chính quyền bang Nevada yêu cầu quận Clark cho phép người dân cho thuê nhà hợp pháp bằng cách tạo ra một khung pháp lý cụ thể.

Năm sau, quận đã công bố một lộ trình cấp phép, nhưng khung pháp lý mới này bị nhiều người dân phàn nàn rằng giống như "không cấm được thì làm khó". Nhà cho thuê không được nằm trong phạm vi 760 m tính từ khách sạn, không được có quá một nhà cho thuê trong bán kính 300 m. Giới chức có quyền kiểm tra đột xuất bất cứ lúc nào không cần báo trước.

Chủ nhà có thể phải chịu trách nhiệm hình sự vì vứt rác sai chỗ hoặc khách đỗ xe dưới lòng đường. Nếu không có giấy phép mà vẫn cho thuê, chủ nhà đối mặt hình phạt 10.000 USD mỗi ngày và có nguy cơ bị đóng băng hoặc gán nợ tài sản. Các quy định mới cũng yêu cầu nền tảng như Airbnb phải gỡ bỏ các bất động sản hoạt động không có giấy phép.

Hiện có hơn 13.000 chỗ ở cho thuê trên Airbnb tại quận Clark. Tính đến tháng 5, quận chỉ cấp 220 giấy phép hoạt động và hơn 300 giấy phép đã bị từ chối. Điều đó có nghĩa là ít nhất 12.000 bất động sản đang trong tình trạng pháp lý không rõ ràng.

Hiệp hội Cho thuê ngắn hạn vùng Greater Las Vegas, do ông Koorndyk đồng sáng lập, đã cùng Airbnb đệ đơn kiện chính quyền quận lên tòa án liên bang, cáo buộc hệ thống cấp phép nói trên vi phạm hiến pháp.

Tháng 12/2025, thẩm phán liên bang Miranda Du đã ra phán quyết đình chỉ tạm thời quy định của quận Clark, ngăn chính quyền siết chặt thêm chế tài hoặc ép Airbnb gỡ các phòng cho thuê không phép. Thẩm phán Du khẳng định người dân có quyền sở hữu tài sản và cơ quan quản lý không được phép đưa ra những rào cản mang tính đánh đố, bất khả thi. Hội đồng quận Clark sau đó đã bỏ phiếu quyết định kháng cáo.

Ông Koorndyk chỉ là một trong số rất nhiều người dân Nevada đang đấu tranh với chính quyền địa phương để được phép cho thuê nhà. Nỗ lực của bang Nevada nhằm siết chặt quản lý thị trường cho thuê ngắn hạn không chỉ giới hạn ở quận Clark. Các quan chức ở Carson City, thủ phủ bang, đã dành nhiều tháng để thiết kế quy định còn khắt khe hơn. Được phê duyệt vào tháng 5, các quy định mới yêu cầu chủ nhà phải trải qua một buổi họp lấy ý kiến công khai từ cư dân, đi kèm hàng loạt yêu cầu vận hành nghiêm ngặt khác như phải thông báo cho hàng xóm, hạn chế về số người ở.

Nhà cho thuê sẽ phải chịu thuế bất động sản 8%, thay vì mức thuế nhà ở 3%, cũng như thuế cho thuê phòng. Bên cạnh đó, chủ nhà cũng phải xin giấy phép kinh doanh và giấy phép hành chính trước khi cho thuê nhà.

Hoàng Lan (Theo Washington Post, Reuters)

Adblock test (Why?)

Iran tuyên bố sẽ 'một mình kiểm soát' Hormuz trong 30 ngày

Ngoại trưởng Araghchi tuyên bố Iran sẽ kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz trong 30 ngày tới và không cần bên nào khác tham gia.

"Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục nằm dưới sự giám sát và quản lý hoàn toàn của Iran trong 30 ngày tới. Sau khi mọi trở ngại được dỡ bỏ, toàn bộ năng lực của tuyến hàng hải sẽ được khôi phục", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu hôm nay khi đang thăm Iraq.

Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh trách nhiệm quản lý Hormuz thuộc về Iran và "không có quốc gia hay bên thứ ba nào can dự". Ông cảnh báo mọi hành động đơn phương đi ngược thỏa thuận hiện hành sẽ chỉ khiến tình hình thêm phức tạp và làm chậm tiến trình mở lại eo biển.

Ông Araghchi cũng kêu gọi các bên tuân thủ biên bản ghi nhớ về lộ trình hòa bình và không để thỏa thuận đi chệch hướng.

Tàu thương mại di chuyển gần eo biển Hormuz vào ngày 11/3. Ảnh: Reuters

Tuyên bố được đưa ra giữa lúc căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng. Tehran đã tiến hành các đòn đáp trả nhằm vào căn cứ của Washington tại Kuwait và Bahrain, sau khi Mỹ không kích các mục tiêu trên lãnh thổ Iran.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, trước đó thông báo đã tấn công nhiều kho tên lửa, máy bay không người lái và các trận địa radar ven biển của Iran để đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào tàu chở dầu Kiku treo cờ Panama tại eo biển Hormuz.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ triển khai các biện pháp kiểm soát giao thông qua eo biển Hormuz và xử lý cứng rắn hơn với những tàu vi phạm quy định.

Iran cũng phản đối Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) không tiến hành tham vấn trước khi công bố hành lang hàng hải mới để đi qua eo biển Hormuz, khẳng định chỉ đảm bảo an toàn cho tàu thuyền trên tuyến lưu thông dọc bờ biển Iran.

Vị trí Iran và eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Theo bản ghi nhớ đạt được hồi đầu tháng 6, Iran đồng ý bảo đảm tàu thương mại được đi lại an toàn và miễn phí qua eo biển Hormuz trong thời hạn 60 ngày.

Tehran và Washington những ngày qua liên tục cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran sẽ "không còn tồn tại" nếu Mỹ nối lại chiến dịch quân sự, trong khi các chuyên gia nhận định những sự cố liên quan đến eo biển Hormuz nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.

Thanh Danh (Theo Reuters, Al Jazeera)

Adblock test (Why?)

Iran tập kích loạt căn cứ Mỹ để trả đũa

Vệ binh Cách mạng Iran thông báo phóng tên lửa đạn đạo và UAV vào các căn cứ Mỹ tại Kuwait và Bahrain để trả đũa vụ tập kích trước đó.

"Hải quân, không quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) mở chiến dịch tấn công hiệp đồng với tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào lúc 2-3h (5h30-6h30 giờ Hà Nội) nhằm vào 8 cơ sở quân sự quan trọng của Mỹ tại căn cứ Ali Al-Salem ở Kuwait và trụ sở Hạm đội 5 ở Salman, Bahrain", IRGC ngày 28/6 cho biết.

IRGC tuyên bố toàn bộ mục tiêu đã bị phá hủy trong vụ tập kích nhằm đáp trả đợt tấn công trước đó của Mỹ. Theo IRGC, Mỹ đã vi phạm lòng tin và hiệp ước và nhắm vào 5 tiền đồn ven biển của Iran với lý do "hải quân IRGC xử lý tàu vi phạm".

Loạt tên lửa Iran rời bệ phóng trong ảnh công bố ngày 7/6. Ảnh: IRGC

"Theo thỏa thuận Islamabad, việc kiểm soát tuyến đường qua eo biển Hormuz thuộc về Iran. Từ giờ trở đi, chúng tôi sẽ xử lý mạnh tay hơn trước đối với các tàu vi phạm, cũng như đáp trả mạnh mẽ bất cứ hành động gây hấn của đối phương, ngay cả khi họ tấn công các mục tiêu nhỏ như đêm qua", IRGC cho biết.

IRGC cũng cảnh báo việc vi phạm lệnh ngừng bắn là "trái với điều khoản đầu tiên của thỏa thuận Islamabad", nguy cơ dẫn đến đình trệ hoàn toàn mọi cuộc đàm phán đang diễn ra.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Kuwait thông báo lực lượng phòng không nước này đối phó với đợt tập kích bằng tên lửa và UAV, khuyến cáo người dân tuân thủ hướng dẫn an toàn do cơ quan chức năng ban hành.

Còi báo động cũng vang lên tại Bahrain, nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ. Bộ Nội vụ Bahrain kêu gọi người dân "giữ bình tĩnh và di chuyển tới nơi an toàn gần nhất".

Chưa rõ thiệt hại liên quan đợt tập kích của Iran.

Vị trí Iran và các quốc gia lân cận. Đồ họa: Guardian

Chiến dịch trả đũa của Iran diễn ra sau khi Mỹ tấn công "hạ tầng giám sát quân sự, hệ thống liên lạc, các trận địa phòng không, cơ sở lưu trữ UAV và năng lực rải thủy lôi của Iran". Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đây là hành động đáp trả vụ Iran tập kích tàu dầu treo cờ Panama.

Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin nhiều tiếng nổ vang lên ở làng Tahrui thuộc Sirik, nằm ven bờ biển gần Hormuz. Đài IRIB cho biết một số tên lửa đánh trúng một ngôi làng trên đảo Qeshm, trong eo biển Hormuz. Đây đều là những nơi có nhiều cơ sở quân sự của Iran, cũng như các tháp liên lạc và trung tâm giám sát.

Các vụ xung đột làm nổi bật tranh chấp đang diễn ra tại eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu đi qua. Iran yêu cầu tàu thuyền đi theo tuyến đường do nước này quy định, cảnh báo sẽ xử lý phương tiện không tuân thủ. Tuy nhiên, một số con tàu đi theo hướng không được Iran chấp nhận.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Tasnim, Reuters)

Adblock test (Why?)

Quân đội Mỹ nhận loạt F-35 không có radar

Quân đội Mỹ tiếp nhận ít nhất 6 tiêm kích tàng hình F-35 không có radar do chương trình phát triển thiết bị mới bị chậm tiến độ.

Trong cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ hồi đầu tuần, lãnh đạo Văn phòng Quản lý Chương trình F-35 (JPO) Gregory Masiello cho biết tình trạng thiếu radar AN/APG-85 khiến thủy quân lục chiến phải tiếp nhận ít nhất 6 tiêm kích F-35 mà không có thiết bị này.

Tướng Masiello không nêu rõ biến thể F-35 nào bị thiếu radar khi bàn giao cho quân đội Mỹ. Một số nguồn tin cho rằng những tiêm kích mà ông Masiello nhắc đến là mẫu F-35B có khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng, chỉ biên chế cho thủy quân lục chiến Mỹ.

Tiêm kích F-35B cất cánh từ tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli trong video công bố ngày 25/6. Video: CENTCOM

Radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) AN/APG-85 là thành phần quan trọng trong gói nâng cấp lớn Block 4 của F-35, song chương trình đang chậm tiến độ và đội giá. "Lô thiết bị đầu tiên chỉ có thể được bàn giao vào năm 2028", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết hôm 26/6.

Tướng Masiello tiết lộ thông tin về lô F-35 thiếu radar khi tranh luận với thượng nghị sĩ Mark Kelly về tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu thấp của mẫu tiêm kích này trong không quân, hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ, vốn là vấn đề gây lo ngại từ lâu.

Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết tỷ lệ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trung bình của tất cả biến thể F-35 đã giảm từ 38% xuống 25% trong giai đoạn năm tài khóa 2020-2025. JPO không bác bỏ thông tin của GAO, song không đồng ý với phương pháp đánh giá của cơ quan này.

Mô phỏng thiết kế bên trong của F-35B. Đồ họa: Telegraph

Hồi tháng 2, báo Defense Daily của Mỹ đưa tin toàn bộ tiêm kích tàng hình F-35A được giao cho không quân kể từ tháng 6/2025 đã không kèm theo radar chính, nguyên nhân cũng xuất phát từ chậm trễ trong chương trình AN/APG-85. Tuy nhiên, không quân Mỹ sau đó phủ nhận thông tin.

Các biến thể F-35 trước đó sử dụng radar AN/APG-81 được phát triển từ những năm 1980. Thông tin chi tiết về tính năng của AN/APG-85 vẫn còn hạn chế, nhưng nó được đánh giá là vượt trội về nhiều mặt so với AN/APG-81.

"So với AN/APG-81, radar AN/APG-85 ít nhất sẽ tận dụng được những tiến bộ chung trong thập kỷ qua. Sử dụng hợp chất bán dẫn gallium nitride (GaN) mang lại khác biệt rất rõ ràng về kích thước, khối lượng và mức tiêu hao năng lượng của radar hiện đại", biên tập viên Tyler Rogoway của War Zone cho hay.

Chưa rõ quân đội Mỹ sẽ vận hành những chiếc F-35 không có radar thế nào. Khi thượng nghị sĩ Kelly bày tỏ hoài nghi về khả năng sẵn sàng chiến đấu của các phi cơ này, tướng Masiello tuyên bố những chiếc F-35 đó "hoàn toàn có khả năng thực hiện nhiệm vụ".

Tiêm kích F-35B cất cánh từ tàu đổ bộ USS Boxer ở châu Á hôm 17/6. Ảnh: USMC

Theo Rogoway, chỉ cần trong đội hình có một tiêm kích F-35 mang radar là tất cả phi cơ đều được hưởng lợi nhờ hệ thống liên kết dữ liệu, kể cả khi bản thân chúng không lắp cảm biến.

Tuy nhiên, điều này không thể thay thế cho radar chủ lực nằm ở mỗi phi cơ. Bộ phận này cũng là thành phần quan trọng trong hệ thống tác chiến điện tử của F-35, tình trạng thiếu hụt sẽ ảnh hưởng đến năng lực tự vệ và bảo vệ đồng đội.

Quân đội Mỹ từng nhiều lần tiếp nhận tiêm kích F-35 thiếu một số tính năng quan trọng. Chương trình F-35 phải trải qua nhiều đợt chỉnh sửa, khi Lầu Năm Góc duyệt chế tạo số lượng nhỏ tiêm kích trong lúc tiếp tục hoàn thiện thiết kế.

"Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết phương pháp này giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, song quy trình vừa làm vừa sửa đã tạo ra lượng cấu hình máy bay quá lớn và gây gián đoạn nghiêm trọng về chuỗi cung ứng, thậm chí một số tiêm kích cùng lô không thể hoán đổi linh kiện cho nhau. Tác động tiêu cực của quyết định này còn ảnh hưởng cho tới nay", Rogoway nói.

Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)

Adblock test (Why?)

Đòn đánh của Iran phơi bày điểm yếu căn cứ Mỹ ở Trung Đông

Những cuộc tập kích vào căn cứ Bahrain phơi bày lỗ hổng phòng thủ, thúc đẩy Mỹ cân nhắc dịch chuyển căn cứ và tái cấu trúc hiện diện quân sự trong khu vực.

Khi loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran nhắm vào trung tâm đầu não điều hành các chiến dịch của hải quân Mỹ tại Trung Đông trong những đòn tập kích trả đũa từ cuối tháng 2, một số đã đánh trúng mục tiêu.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khi đó tuyên bố đã "giáng đòn nặng nề" vào cảng nhà của Hạm đội 5 hải quân Mỹ, cùng loạt căn cứ khác ở vùng Vịnh. Quân đội Mỹ xác nhận căn cứ mang tên Trung tâm Hỗ trợ Hoạt động Hải quân (NSA) ở Bahrain đã bị đánh trúng, nhưng không gây thương vong và hoạt động tác chiến không bị ảnh hưởng đáng kể.

Iran tập kích căn cứ hải quân Mỹ ở Bahrain hôm 28/2. Video: NBC News

NSA là căn cứ hải quân của Mỹ được xây dựng từ năm 1971 trên nền của căn cứ hải quân cũ HMS Jufair của Anh. NSA nằm dưới quyền chỉ huy của Bộ tư lệnh Hải quân Trung tâm Mỹ thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), đơn vị điều hành hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Căn cứ hải quân này đã liên tục lọt tầm ngắm của Iran trong nhiều cuộc tấn công trả đũa kể từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 6. Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên của CENTCOM, cho biết Iran đã phóng hơn 8.000 tên lửa và UAV, nhưng chỉ có hai đợt tấn công gây thương vong cho lực lượng Mỹ.

"CENTCOM ưu tiên bảo vệ tính mạng con người hơn là cơ sở vật chất và chiến lược này đã phát huy hiệu quả. ", ông Hawkins nói, thêm rằng quân đội Mỹ và Israel đã giáng những đòn trả đũa gây thiệt hại lớn hơn gấp nhiều lần cho Iran khi đánh trúng hơn 13.500 mục tiêu.

Tuyên bố của CENTCOM khó có thể kiểm chứng, bởi chính phủ Mỹ hồi tháng 4 đã gây áp lực buộc các nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại phải hạn chế quyền truy cập vào các bức ảnh hiển thị cảnh tàn phá tại các căn cứ của Mỹ cũng như vùng chiến sự ở Trung Đông.

Giới chức tuyên bố động thái này nhằm bảo vệ an toàn cho lực lượng Mỹ, nhưng điều đó cũng khiến việc đánh giá toàn diện thiệt hại với các căn cứ của nước này trong những đòn tập kích từ Iran trở nên khó khăn.

Báo Mỹ WSJ ngày 25/6 cho biết dựa trên phân tích ảnh vệ tinh, các hình ảnh trên mạng xã hội cũng như các cuộc phỏng vấn với quân nhân đang tại ngũ và cựu binh, cho thấy thiệt hại với căn cứ NSA mà Lầu Năm Góc chưa từng công bố.

Những khu vực bị thiệt hại ở NSA Bahrain vì đòn tập kích của Iran trong xung đột. Ảnh: Airbus

Chịu thiệt hại lớn nhất là sở chỉ huy của căn cứ và hơn 10 tòa nhà khác, cùng với hệ thống liên lạc tại NSA. Các nhà kho, bể chứa nước cũng gần như bị phá hủy trong các đòn tập kích của Iran.

Hai trạm thông tin liên lạc vệ tinh AN/GSC-52B cùng một cơ sở quản lý truyền thông đã bị phá hủy ngay trong những giờ đầu tiên Iran tung đòn trả đũa. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), mỗi trạm này trị giá khoảng 20 triệu USD.

Mackenzie Eaglen, đồng chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Tương lai Hải quân, đánh giá các tổn thất này đã "phơi bày những điểm yếu và lỗ hổng mang tính hệ thống" của NSA.

John "Fozzie" Miller, cựu chỉ huy lực lượng hải quân Mỹ tại Trung Đông, nhận định cuộc chiến với Iran đã bộc lộ những điểm yếu của NSA, căn cứ được xây dựng từ trước khi Iran sở hữu kho tên lửa và UAV chính xác như hiện nay.

"Chúng tôi đã hiện diện ở đó hơn 50 năm, và căn cứ được mở rộng dần qua từng giai đoạn. Giờ nhìn lại, có lẽ có nhiều thứ chúng tôi sẽ làm theo cách khác", Miller nói.

Là điểm đồn trú duy nhất của Mỹ tại Trung Đông cho phép thân nhân binh sĩ đi cùng, căn cứ này hoạt động không khác gì một thị trấn Mỹ thu nhỏ, có sân bóng mềm, nhà hàng, trung tâm thương mại quân đội và trường học. Thủy thủ sau nhiều tuần lênh đênh trên biển thường cập cảng Bahrain và lên căn cứ để xả hơi.

"Lần cuối tôi ở đó, họ còn đang tổ chức một bữa tiệc khiêu vũ", Mark Cancian, đại tá thủy quân lục chiến Mỹ về hưu và hiện là cố vấn cấp cao tại CSIS, người từng hai lần làm nhiệm vụ tại NSA Bahrain, kể.

Cột khói bốc lên từ căn cứ Hạm đội 5 hải quân Mỹ sau đòn tập kích ngày 28/2. Ảnh: AFP

Kevin Donegan, người từng chỉ huy lực lượng hải quân Mỹ ở Trung Đông, dự đoán Mỹ vẫn sẽ duy trì sự hiện diện tại Bahrain, quốc gia được coi là đồng minh kiên định.

"Chúng ta đặt bộ tư lệnh Hạm đội 5 ở đó. Câu hỏi đặt ra có lẽ không phải là liệu căn cứ có biến mất hay không, mà là diện mạo của nó sẽ ra sao sau khi cuộc chiến này kết thúc?", ông nói.

CSIS trong báo cáo công bố hôm 23/6 ước tính tổng chi phí mà Mỹ đã đổ vào cuộc chiến Iran là khoảng 40 tỷ USD. Con số này bao gồm thiệt hại khoảng 4-9,4 tỷ USD đối với các căn cứ của Mỹ, dựa trên các công trình mà CSIS xác định đã bị tổn hại.

Theo WSJ, dựa trên những báo cáo về chi phí xây dựng công khai của Bộ Quốc phòng Mỹ, Lầu Năm Góc có thể phải chi khoảng 400 triệu USD để xây dựng lại những tòa nhà bị hư hại tại NSA

Đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, bởi tổng chi phí còn phụ thuộc rất lớn vào những thiết bị được trang bị bên trong, đại tá về hưu Cancian cho hay.

Theo các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề, mức độ tàn phá nghiêm trọng tại căn cứ NSA, cùng hơn 20 cơ sở khác của Mỹ ở Trung Đông, đã buộc Lầu Năm Góc phải đánh giá lại toàn bộ mạng lưới căn cứ trong khu vực.

Giới chức quân sự hiện cân nhắc cải tổ toàn diện căn cứ tại Bahrain, cắt giảm sự hiện diện của Mỹ ở Kuwait và Arab Saudi, đồng thời dịch chuyển một số căn cứ hoặc các hoạt động tại căn cứ về phía tây, ngoài tầm bắn của tên lửa và UAV từ Iran.

Các công trình bị phá hủy có thể sẽ không được xây dựng lại. Các trung tâm chỉ huy và điều khiển có khả năng được chuyển xuống lòng đất. Đồng thời, năng lực quân sự có thể được phân tán mỏng hơn trên khắp khu vực. Tuy nhiên, các nguồn tin nhấn mạnh rằng chưa có quyết định chính thức nào được thông qua.

Trung tâm Hỗ trợ Hoạt động Hải quân (NSA) ở Bahrain. Ảnh: PressTV

Trước khi xung đột bắt đầu, một số quan chức quân sự đã cảnh báo về điểm yếu của các căn cứ ở vùng Vịnh. Đề xuất dịch chuyển các cơ sở quân sự xa hơn về phía tây từng được đưa ra trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump nhưng chưa bao giờ được triển khai thực tế.

"Chúng tôi đã bảo vệ rất tốt các căn cứ, nhưng tên lửa Iran vẫn lọt qua và đánh trúng các hạ tầng thiết yếu phục vụ hoạt động tác chiến. Đó là kết quả của 10 năm Iran liên tục cải tiến công nghệ tấn công, giúp vũ khí có tầm bắn xa hơn và độ chính xác cao hơn", tiến sĩ Ravi Chaudhary, cựu trợ lý Bộ trưởng Không quân Mỹ, nói.

Những quyết định mà Mỹ đưa ra vào lúc này như tái thiết công trình nào, từ bỏ cơ sở nào hay rút lui đến đâu sẽ định hình lại toàn bộ diện mạo và vị thế của Washington tại Trung Đông trong tương lai, theo các nhà phân tích của WSJ.

Thanh Tâm (Theo WSJ, NBC News, Reuters)

Adblock test (Why?)