Một số đơn vị Nga gần đây sử dụng lừa để chuyển đạn dược và vật tư trên tiền tuyến, khắc phục khó khăn về hậu cần.
Truyền thông Nga và các tài khoản Telegram ủng hộ quân đội nước này tuần trước chia sẻ hình ảnh binh sĩ đứng cạnh những con lừa, cho biết loài vật này đang được sử dụng làm phương tiện vận chuyển đạn dược, vật tư hậu cần ngoài tiền tuyến.
"Các binh sĩ đã nhận một con lừa để phục vụ hoạt động hậu cần. Một con lừa thật sự", tài khoản Zhivoff với hơn 113.000 người theo dõi trên Telegram cho hay.
Con lừa và quân nhân Nga tại mặt trận trong bức ảnh đăng ngày 5/2. Ảnh: Telegram/Zhivoff
Các blogger quân sự Nga còn chia sẻ đoạn ghi âm được cho là của một quân nhân ngoài tiền tuyến nói rằng Bộ Quốc phòng Nga đã trực tiếp cung cấp những con lừa chứ không phải nguồn cung từ các tình nguyện viên.
Giới chức Nga chưa bình luận về thông tin.
Chưa rõ mức độ phổ biến của biện pháp dùng lừa vận chuyển hậu cần ngoài tiền tuyến, song một số quan chức Nga đã công khai ủng hộ phương pháp này.
"Làm như vậy chẳng có gì sai cả", Viktor Sobolev, thành viên Ủy ban Quốc phòng Hạ viện Nga, cho hay.
Ông Sobolev, từng là trung tướng lục quân, khẳng định lực lượng Nga đang gặp "khó khăn rất lớn" trong bảo đảm nguồn đạn dược, thực phẩm, thiết bị quân sự cho các đơn vị ngoài tiền tuyến và sử dụng lừa để vận chuyển hàng hóa là "giải pháp hợp lý".
Quan chức Nga nhấn mạnh rằng Hồng quân Liên Xô từng dùng ngựa để kéo pháo mà vẫn "đến được Berlin" trong Thế chiến II. "Thà mất một con lừa còn hơn là hai binh sĩ đi xe cơ giới để vận chuyển hàng hóa", ông nói.
Khu nuôi nhốt lừa của lính Nga trên tiền tuyến trong bức ảnh đăng ngày 5/2. Ảnh: Telegram/garmaev_alexander
Viktor Zavarin, một thành viên khác của Ủy ban Quốc phòng Hạ viện Nga, cũng ủng hộ sử dụng lừa làm phương tiện vận chuyển. "Chó, mèo và ngựa cũng từng phục vụ trên tiền tuyến. Hãy để những con lừa góp sức cho chiến thắng", ông cho hay.
Một số chuyên gia quân sự cũng nhận định lừa, ngựa và lạc đà là phương tiện di chuyển phù hợp trên những cánh đồng lầy lội hoặc địa hình mà xe cơ giới dễ sa lầy.
Lực lượng Ukraine hứng chịu nhiều thương vong, đối mặt tình trạng đào ngũ và hàng loạt binh sĩ bất bình vì quyết định điều động ra mặt trận.
Anastasia, lính quân y Ukraine, tình nguyện nhập ngũ hồi năm 2022 với mong muốn hỗ trợ thương binh tại bệnh viện địa phương và tránh xa tiền tuyến. Trong lúc nghỉ phép với lý do sức khỏe vào mùa thu năm ngoái, Anastasia phát hiện các chỉ huy đã ra lệnh điều động cô đến gần thành trì Kurakhovo ở tỉnh Donetsk, một trong những mặt trận nóng nhất ở tiền tuyến.
"Tôi thậm chí chưa trải qua huấn luyện quân sự cơ bản khi nhận lệnh tới đây. Chỉ huy cũ của tôi đã làm giả giấy tờ. Các đồng đội mới đang giúp tôi thích nghi, họ dạy tôi cách tháo lắp súng và hỗ trợ rất nhiều", Anastasia nói với tờ Politico.
Nhiều quan chức quân đội Ukraine phủ nhận thông tin của Anastasia, song câu chuyện của nữ binh sĩ này đang lan truyền khắp đất nước, trong lúc lực lượng vũ trang Ukraine chật vật tìm cách giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân sự và đà tiến quân không ngừng của Nga ở vùng Donbass, gồm tỉnh Donetsk và Lugansk.
Binh sĩ Ukraine nhặt đạn pháo ở khu vực gần thành phố Chasov Yar, tỉnh Donetsk, ngày 10/1. Ảnh: AP
Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky hồi tháng 11/2024 ký sắc lệnh điều 5.000 lính không quân sang lục quân. Động thái khiến nhiều người lo ngại Ukraine đang hy sinh nhân sự được đào tạo chuyên sâu để bổ sung quân cho các đơn vị bộ binh tiền tuyến, dù tướng Syrsky tuyên bố không điều chuyển "lực lượng không thể thay thế".
Nhiều binh sĩ Ukraine hiện nay không được huấn luyện bài bản, hoạt động tuyển mộ tân binh cũng ngày càng khó khăn. Các đơn vị tiền tuyến kiệt sức vì không được luân chuyển về tuyến sau nghỉ ngơi, trong khi loạt sĩ quan dày dặn kinh nghiệm bị bắt hoặc điều chuyển công tác.
Tình trạng thiếu nhân lực của Ukraine nghiêm trọng tới mức giới chức Mỹ phải lên tiếng. "Vấn đề Ukraine đang đối mặt không phải hết tiền mà là cạn dần nhân lực", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết.
Điều này trở thành thách thức chính trị đối với Kiev khi cố gắng thuyết phục Tổng thống Donald Trump duy trì ủng hộ Ukraine. Ông Trump nhiều lần tuyên bố sẽ sớm kết thúc chiến sự, dẫn đến những lo ngại rằng ông có thể buộc Kiev nhượng bộ và ngồi vào bàn đàm phán với Moskva.
Loạt vấn đề trên tiền tuyến cũng đặt câu hỏi về chất lượng của giới chỉ huy Ukraine, trong quá trình chuyển đổi từ cơ cấu thời Liên Xô sang kiểu phương Tây trong xung đột hiện đại.
"Tác chiến hiện đại phát triển nhanh chóng, mang tính phức tạp và không thể đoán trước, đòi hỏi các sĩ quan sẵn sàng chấp nhận rủi ro, có tinh thần phản biện và quản lý cấp dưới có kỹ năng cao hơn họ", Glen Grant, cựu sĩ quan lục quân Anh và là chuyên gia theo dõi cải cách quân sự ở Ukraine, nhận định.
Ông Grant nhận định một số chỉ huy Ukraine yếu kém và không thích cấp dưới giỏi hơn bản thân, nên đã "tìm cách bịt miệng hoặc loại bỏ họ hoàn toàn".
Anastasia đồng tình với nhận định của Grant, cho rằng đội ngũ chỉ huy dưới thời tướng Syrsky đã trở thành "nhóm trung thành". "Nhiều thân tín của tướng Syrsky trở thành chỉ huy, họ không quan tâm đến cấp dưới và chỉ muốn báo tin thắng lợi cho lãnh đạo, bất kể phải trả giá bằng bao nhiêu sinh mạng", cô nói.
Cơ quan báo chí thuộc Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine phủ nhận cáo buộc trên. "Một trong những nguyên tắc cơ bản là giá trị mạng sống của các binh sĩ, đảm bảo khả năng sẵn sàng chiến đấu lâu dài và sự ổn định của tập thể", cơ quan này cho biết.
Cục diện chiến sự Nga - Ukraine. Đồ họa: RYV
Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine từ chối thảo luận công khai về những vấn đề mà họ đối mặt vì lo ngại điều này có thể ảnh hưởng tới tình hình chiến trường, song thừa nhận có tình trạng nhiều quân nhân đào ngũ và tuyên bố họ đang giải quyết vấn đề.
Những rạn nứt xuất hiện trong quân đội Ukraine được cho là bắt nguồn từ thương vong lớn. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết hơn 43.000 binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng và 370.000 người bị thương, nhưng con số thực tế có thể cao hơn nhiều.
"Chiến sự càng kéo dài, càng ít lính chuyên nghiệp trên tiền tuyến. Nhu cầu tuyển mộ và huấn luyện những thường dân không có kinh nghiệm quân ngũ cũng tăng tương ứng", Olena Tregub, thành viên Ủy ban Chống tham nhũng thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine, cho hay.
Vấn đề thiếu hụt nhân sự càng trở nên nổi cộm khi Ukraine chật vật cản đà tiến của Nga.
Kể từ tháng 5/2024, quân đội Nga đã tái kiểm soát một số khu vực tại tỉnh Kharkov mà Ukraine giành lại trong đợt phản công chớp nhoáng cuối năm 2022. Gần như toàn bộ thành quả trong chiến dịch phản công quy mô lớn của Ukraine hồi mùa hè năm 2023 cũng bị xóa sổ.
Tổng diện tích lãnh thổ Nga kiểm soát thêm trong năm 2024 là gần 4.000 km2, theo thống kê của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở ở Mỹ.
Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine cũng bị chỉ trích vì liên tục thành lập các lữ đoàn mới, với thành phần chủ yếu là tân binh theo diện nhập ngũ bắt buộc và điều họ đến những mặt trận khốc liệt nhất, thay vì bổ sung binh lực cho những lữ đoàn dày dạn kinh nghiệm để duy trì sức chiến đấu.
"Lý do chính dẫn đến thảm họa trên mặt trận Pokrovsk là bộ chỉ huy đặt ra nhiệm vụ không thực tế, họ không hiểu năng lực của các đơn vị và không định hình được thực trạng tiền tuyến", Serhii Filimonov, chỉ huy Tiểu đoàn Cơ giới Độc lập số 108 Ukraine, đơn vị tham gia phòng thủ Pokrovsk, nói hồi tháng 12/2024.
Lính pháo binh Ukraine gần thị trấn chiến lược Velyka Novosilka ở tỉnh Donetsk ngày 26/1. Ảnh: AP
An ninh Ukraine tháng trước bắt hai sĩ quan cấp tướng bị nghi lơ là nhiệm vụ, khiến lực lượng Nga giành được một số khu vực ở tỉnh Kharkov trong chiến dịch tấn công hồi tháng 5/2024. Cựu chỉ huy Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 155 Ukraine cũng bị bắt với cáo buộc che giấu tình trạng đào ngũ khi đơn vị huấn luyện tại Pháp.
Dù vậy, một số nghị sĩ Ukraine cho rằng những vụ bắt chỉ huy này đều mang động cơ chính trị.
"Hành động này không chỉ làm suy yếu lòng tin vào quân đội trong thời chiến mà còn đe dọa trực tiếp đến khả năng phòng thủ của đất nước, ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần binh sĩ và lòng tin của công chúng, làm suy yếu đoàn kết quốc gia trong thời điểm quan trọng", Roman Kostenko, nghị sĩ đối lập và hiện là thư ký Ủy ban Quốc phòng Quốc hội Ukraine, cảnh báo.
Tổng thống Trump thu hồi giấy phép an ninh của cựu ngoại trưởng Blinken và loạt quan chức cấp cao trong chính quyền ông Biden.
Nhà Trắng ngày 8/2 cho biết Tổng thống Donald Trump đã thu hồi giấy phép an ninh đối với hai quan chức của chính quyền ông Joe Biden, gồm cựu ngoại trưởng Antony Blinken và cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan. Giấy phép an ninh cho phép người sở hữu có quyền tiếp cận thông tin, tài liệu mật và các địa điểm được bảo vệ của chính phủ Mỹ.
"Ông ấy là người không tốt và cần bị tước giấy phép an ninh", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với New York Post, giải thích về quyết định với cựu ngoại trưởng Blinken.
Ông Trump cũng có động thái tương tự với thứ trưởng tư pháp Lisa Monaco của chính quyền tiền nhiệm. Bà Monaco là người phụ trách cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ đối với vụ bạo loạn của những người ủng hộ ông Trump ở Đồi Capitol hồi tháng 1/2021.
Các quan chức Nhà Trắng thêm rằng tổng chưởng lý New York Letitia James và công tố viên Manhattan Alvin Bragg cũng đã bị thu hồi giấy phép an ninh. Cả hai đều là từng dẫn đầu các vụ án chống lại ông Trump.
"Điều này nhằm tước bỏ mọi đặc quyền mà họ có, khiến họ không thể vào các tòa nhà liên bang được nữa", ông Trump tuyên bố.
Cựu ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken tại cuộc họp báo ở Washington ngày 13/3/2024. Ảnh: AFP
Động thái này diễn ra một ngày sau khi ông Trump thu hồi giấy phép an ninh của ông Biden, ngăn cựu tổng thống tiếp cận các báo cáo tình báo hàng ngày. Cựu tổng thống Mỹ theo quy định được nhận các thông tin tình báo để có thể tư vấn cho tổng thống đương nhiệm về an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại.
Năm 2021, ông Biden cũng thu hồi giấy phép an ninh của người tiền nhiệm Donald Trump sau nỗ lực lật ngược kết quả bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cuối tháng trước thông báo sẽ thu hồi quyền bảo vệ và đình chỉ quyền tiếp cận an ninh của tướng Mark Milley, cựu chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ.
Trước Milley, chính quyền ông Trump cũng quyết định cắt đội bảo vệ cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton, cựu ngoại trưởng Mike Pompeo và Brian Hook, cựu cố vấn chính sách cấp cao của ông Pompeo, cũng như chuyên gia dịch tễ Anthony Fauci, người từng cố vấn về cách đối phó Covid-19.
Hàng chục nghìn người Hàn Quốc biểu tình trong thời tiết lạnh giá để bày tỏ ủng hộ hoặc phản đối luận tội Tổng thống Yoon Suk-yeol.
Cảnh sát Hàn Quốc hôm 8/2 ước tính khoảng 35.000 người tham gia cuộc biểu tình ủng hộ Tổng thống Yoon Suk-yeol tại thủ đô Seoul với các biểu ngữ như "Luận tội vô hiệu" và "Trả tự do cho Tổng thống Yoon".
"Khi mùa xuân ấm áp đến, chúng ta sẽ nồng nhiệt chào đón Tổng thống Yoon và những công dân yêu nước tại quảng trường đẹp đẽ này. Đừng bỏ cuộc và hãy chiến đấu cho ngày đầy hy vọng", nghị sĩ Yoon Sang-hyun thuộc đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) cầm quyền nói.
Khoảng 100 người ủng hộ đã tập trung bên ngoài Trung tâm Giam giữ Seoul ở Uiwang, nơi đang giam ông Yoon, và hô khẩu hiệu "Thả Tổng thống Yoon".
Biểu tình cũng diễn ra tại quảng trường ga Dongdaegu, lối vào thành phố Daegu vào khoảng 14h. Theo ước tính của cảnh sát, khoảng 52.000 người đã có mặt tại sự kiện này, gấp 4 lần so với cuộc biểu tình ở Busan ngày 1/2.
Ông Jeon Han-gil, giảng viên môn lịch sử Hàn Quốc tham gia biểu tình, cáo buộc đảng Dân chủ (DP) đối lập đang cố luận tội một tổng thống dân cử, làm tê liệt nhánh hành pháp và thể chế quốc gia. Ông cũng cáo buộc đảng DP là "thủ phạm chính gây nội chiến".
Biểu tình ủng hộ Tổng thống Yoon cũng diễn ra ở nhiều địa điểm bất chấp thời tiết lạnh giá dưới 0 độ C.
Người ủng hộ Tổng thống Yoon Suk-yeol biểu tình ở ga Dongdaegu ngày 8/2. Ảnh: Yonhap
Bên cạnh các sự kiện ủng hộ Tổng thống Yoon, nhiều cuộc biểu tình kêu gọi luận tội ông cũng diễn ra trên khắp cả nước.
Một cuộc biểu tình được tổ chức tại quảng trường ở quận Dong-gu, thành phố Gwangju với sự tham gia của khoảng 170 nhóm xã hội và người dân địa phương vào chiều 8/2. Hàng trăm người tham gia các cuộc biểu tình ở Gwangju vào mỗi thứ bảy, sau khi ông Yoon ban bố thiết quân luật ngày 3/12/2024, để kêu gọi luận tội Tổng thống Hàn Quốc.
Tại Busan, người biểu tình cho rằng "cuộc nội chiến do thiết quân luật bất hợp pháp gây ra vẫn tiếp diễn và đã biến đất nước thành mớ hỗn độn", liên tục kêu gọi luận tội ông Yoon Seok-yeol càng sớm càng tốt.
Người biểu tình yêu cầu phế truất và luận tội Tổng thống Yoon tại Seoul, Hàn Quốc ngày 8/2. Ảnh: Reuters
Tổng thống Yoon, người bị tước quyền lực kể từ cuộc bỏ phiếu luận tội của quốc hội ngày 14/12/2024, bị bắt tại dinh thự ở Seoul ngày 15/1 sau nhiều lần từ chối lệnh triệu tập để thẩm vấn. Ông đang đối mặt với các cuộc điều tra về cáo buộc phản loạn và lạm quyền do ra lệnh thiết quân luật, bị giam ở nhà tù Seoul trong quá trình này.
Ông Yoon hôm 6/2 xuất hiện tại phiên điều trần của Tòa án Hiến pháp, nơi đang xem xét nghị quyết luận tội ông do quốc hội Hàn Quốc thông qua. Tổng thống Hàn Quốc tuyên bố "phiên tòa đã bị bóp méo" nhằm phục vụ mục đích phế truất ông.
Nếu tòa đồng ý với nghị quyết luận tội, ông Yoon sẽ bị phế truất và Hàn Quốc cần tổ chức bầu cử tổng thống trong vòng 60 ngày. Nếu không bị luận tội, ông sẽ được phục chức.
Nguy cơ nổ ra thương chiến với các đối tác đang khiến nông dân Mỹ lo lắng, bởi ngành nông nghiệp nước này vốn đang gặp nhiều thách thức.
Mỹ vừa trải qua tuần biến động về chính sách thương mại. Tổng thống Trump ngày 1/2 ký lệnh áp thuế 10% với toàn bộ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và 25% đối với hầu hết mặt hàng từ Canada cùng Mexico từ ngày 4/2 nếu các nước này không mạnh tay ngăn người nhập cư và fentanyl trái phép vào Mỹ.
Sau các cuộc thương lượng, ông chủ Nhà Trắng ngày 3/2 thông báo hoãn áp thuế Canada, Mexico trong 30 ngày. Với Trung Quốc, ngay khi lệnh áp thuế có hiệu lực, nước này đã tung đòn tương tự đáp trả Mỹ, áp dụng từ ngày 10/2.
Loạt diễn biến khiến nhiều nông dân Mỹ lo ngại. Aaron Lehman, trồng đậu tương ở bang Iowa, đang chuẩn bị sẵn sàng cho tác động từ một cuộc thương chiến mà ông cho rằng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến Vành đai Ngô - vùng Trung Tây trải dài xuống phía nam Mỹ, nơi ngành nông nghiệp thống trị.
"Nông dân hiểu rằng quan hệ thương mại 'đi lên bằng thang bộ', tức là phải nỗ lực hết mình để xây dựng, nhưng 'đi xuống bằng thang máy' - rất nhanh", Lehman nói tại trang trại, cách thủ phủ Des Moines hơn 30 km về phía bắc. "Tác động dài hạn là các quốc gia trên thế giới sẽ không còn coi chúng tôi là đối tác đáng tin cậy".
Aaron Lehman, nông dân trồng đậu tương ở Iowa, Mỹ. Ảnh: FT
Canada, Mexico và Trung Quốc là các bên mua khoảng một nửa kim ngạch nông sản xuất khẩu của Mỹ. Năm 2024, Mỹ bán hơn 30 tỷ USD nông sản cho Mexico, 29 tỷ USD cho Canada và 26 tỷ USD cho Trung Quốc, theo số liệu thống kê từ Cục Nông trại Mỹ.
Do đó, nông dân Mỹ, đặc biệt là vùng Trung Tây, đang đối mặt rủi ro lớn nếu đối tác thương mại áp thuế đáp trả. Và ngay cả khi các biện pháp thuế được đình chỉ phút chót, hình ảnh của Mỹ trong mắt các đối tác thương mại quan trọng cũng đã bị tổn hại.
"Từ 'bên bán được người mua lựa chọn vì ưa thích', chúng tôi đã trở thành 'bên bán họ buộc phải chọn vì chưa có phương án khác'", Mark Mueller, nông dân gần Waterloo, đông bắc Iowa, nói.
Iowa ủng hộ ông Trump mạnh mẽ trong cả ba mùa bầu cử 2016, 2020 và 2024. Ngành nông nghiệp đóng góp hơn 20%, khoảng 53,1 tỷ USD, cho GDP Iowa. Bang này là nhà sản xuất ngô, thịt lợn, trứng, ethanol lớn nhất Mỹ, đứng thứ ba về sản lượng đậu tương. Điều này đồng nghĩa Iowa đặc biệt dễ tổn thương nếu xuất khẩu nông sản của Mỹ suy giảm.
"Tự do thương mại là xương sống của kinh tế vùng Trung Tây", Ernie Goss, kinh tế gia tại Đại học Creighton, bang Nebraska, nói. "Chúng tôi có ngành nông nghiệp với sản lượng trong nhóm cao nhất thế giới, trong khi thị trường trong nước chưa đủ sức để hấp thụ. Cần phải có thị trường nước ngoài".
Lo lắng cũng xuất hiện ở Mississippi, bang thuộc Vành đai Lúa gạo miền nam Mỹ. Nông nghiệp đóng góp khoảng 9 tỷ USD mỗi năm cho kinh tế Mississippi, tương đương khoảng 1/5 GDP bang.
Mike McCormick, chủ tịch của Liên đoàn Nông trại Mississippi, cảnh báo nông nghiệp sẽ là ngành đầu tiên hứng đòn từ bất kỳ căng thẳng thương mại nào xảy ra giữa Mỹ và các đối tác quan trọng. "Nông dân chịu thiệt hại nặng nhất. Họ là nhóm bị tổn thương đầu tiên và lâu nhất nếu chúng ta vướng vào thương chiến", ông nói.
Ba đối tác thương mại lớn nhất của ngành nông nghiệp Mississippi cũng chính là Canada, Mexico và Trung Quốc.
"May mắn thay, tôi nghĩ Tổng thống đã gây áp lực đúng chỗ với Canada và Mexico, buộc họ nhượng bộ", ông McCormick cho biết, thêm rằng liên đoàn của ông đang theo dõi sát sao tình hình.
Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp tại Nhà Trắng ngày 4/2. Ảnh: AFP
Nguy cơ chiến tranh thương mại xuất hiện giữa lúc nông dân Mỹ đang ở thế khó, giá bán giảm còn chi phí đầu vào tăng. Thu nhập ròng của nông dân Mỹ năm 2022 là 181,9 tỷ USD và giảm 23% xuống 140,7 tỷ USD năm 2024, theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ.
"Cuộc chiến thương mại có nguy cơ bùng lên vào thời điểm rất tệ", Rick Juchems, nông dân gần Plainfield, đông bắc Iowa, nói. Theo Hiệp hội Nông dân trồng ngô Iowa, nhiều người đang chịu lỗ 250 USD trên mỗi hecta. Đầu tư cho máy móc nông nghiệp cũng giảm.
Triển vọng tài chính của ngành nông nghiệp càng thêm ảm đạm nếu ông Trump áp thuế như cam kết. Phân bón sẽ đắt hơn nhiều, bởi hơn 80% nguồn cung kali của Mỹ đến từ Canada. Một vấn đề nữa là bất ổn thuế quan diễn ra ngay trước vụ xuân.
"Chúng tôi có thể điều chỉnh nếu biết chuyện gì sắp đến", Juchems nói. "Nhưng mọi thứ giờ đây liên tục biến động. Tôi chắc rằng cả thế giới đang cười nhạo chúng tôi".
Loạt lời đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump gợi lại ký ức về cuộc chiến thương mại ông phát động năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu. Động thái đáng chú ý nhất là áp thuế với 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ. Trung Quốc áp thuế đáp trả lên hàng hóa Mỹ, trong đó có hàng loạt nông sản như đậu tương, thịt bò, thịt lợn, lúa mì, ngô và lúa miến.
Căng thẳng hạ nhiệt khi hai bên ký thỏa thuận thương mại năm 2020, Trung Quốc cam kết tăng mua hàng hóa và dịch vụ Mỹ. Nhưng sau đó, Trung Quốc hướng đến tăng mua nông sản từ Argentina và Brazil. Hai quốc gia này soán ngôi Mỹ, trở thành bên cung ứng ngô lớn nhất cho Trung Quốc vào năm 2023.
Trong thương chiến lần trước, "nhiều khách hàng của chúng tôi ở châu Á đã thiết lập quan hệ với các quốc gia sản xuất đậu tương ở Nam Mỹ. Họ ngày càng chiếm thêm thị phần của chúng tôi", Lehman, chủ tịch Liên đoàn Nông dân Iowa, nói. "Và chúng tôi vẫn chưa thể giành lại".
Nông dân thu hoạch đậu tương trên một cánh đồng ở Rippey, bang Iowa tháng 10/2019. Ảnh: AFP
Không phải tất cả đều phản đối cách ông Trump vận dụng thuế quan để đạt mục tiêu chính sách quan trọng.
"Đó là chiến lược ông ấy cần sử dụng để buộc những quốc gia đó ngồi vào bàn đàm phán", Steve Kuiper, nông dân trồng ngô và đậu tương tại hạt Marion, tây nam Des Moine, nói. "Xét cho cùng, một tổng thống cũng chỉ có 4 năm nhiệm kỳ để thực hiện lời hứa, do đó, ông ấy cần lập tức bắt tay vào việc".
Lehman cho biết các nông dân Iowa cố gắng lạc quan. "Họ hy vọng giới chức sẽ giữ được cái đầu lạnh và tranh chấp sẽ chuyển thành những thỏa thuận thương mại tốt", Lehman nói. "Nhưng họ vẫn chuẩn bị cho kịch bản tệ nhất".
Tập đoàn quốc phòng Nga cho rằng tiêm kích Mirage 2000 Pháp chuyển cho Ukraine sẽ không được điều ra tiền tuyến, mà chỉ triển khai sâu trong hậu phương.
"Tương tự phi đội F-16, tiêm kích Mirage 2000 Pháp chuyển cho Ukraine sẽ chỉ xuất hiện ở sâu trong hậu phương nhằm tìm cách đánh chặn tên lửa hành trình và máy bay không người lái (UAV) tầm xa của Nga. Về mặt này, những chiếc F-16 đã thể hiện kém hơn nhiều so với kỳ vọng", hãng thông tấn Nga TASS dẫn lời quan chức tập đoàn quốc phòng nhà nước Rostec cho biết hôm nay.
Quan chức Rostec khẳng định những chiếc Mirage 2000 sẽ "nhanh chóng bị bắn hạ" nếu không quân Ukraine triển khai chúng gần tiền tuyến cho nhiệm vụ không chiến hoặc tấn công mục tiêu mặt đất.
"Đây là chiến đấu cơ đã lạc hậu. Ngay cả khi được trang bị tên lửa hành trình Storm Shadow, những chiếc Mirage 2000 cũng không mang đến lợi thế nào mới so với phi đội cường kích Su-24 từ thời Liên Xô, vốn được Ukraine hoán cải để làm bệ mang phóng loại vũ khí này", quan chức Rostec nói thêm.
Bộ Quốc phòng Nga và quân đội Ukraine chưa bình luận về thông tin.
Tiêm kích Mirage 2000 Pháp huấn luyện tại Albacete, Tây Ban Nha, tháng 9/2024. Ảnh: AFP
Rostec là một trong những tập đoàn sản xuất vũ khí và thiết bị quân sự hàng đầu của Nga, với khoảng 800 doanh nghiệp thành viên được điều hành bởi 15 công ty mẹ, trong đó 11 công ty trong ngành công nghiệp quốc phòng. Lãnh đạo Rostec hiện nay là Sergey Chemezov, người được Tổng thống Nga Vladimir Putin trực tiếp bổ nhiệm.
Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Sebastien Lecornu hôm 6/2 cho biết nước này đã chuyển lô tiêm kích Mirage 2000 đầu tiên cho Ukraine, nhưng không nêu cụ thể số lượng. Truyền thông Pháp năm ngoái đưa tin lô đầu tiên sẽ gồm 3 tiêm kích được bàn giao trong quý I/2025. Các phi công và kỹ thuật viên Ukraine đã hoàn thành khóa đào tạo 6 tháng hồi tháng 12/2024.
Theo báo cáo ngân sách do quốc hội Pháp công bố, không quân nước này đang sở hữu 26 tiêm kích Mirage 2000-5 và 6 chiếc trong số đó sẽ được chuyển cho Ukraine. Bộ Quốc phòng Pháp không xác nhận, cũng không phủ nhận thông tin này.
Mirage 2000 là tiêm kích một động cơ do hãng Dassault Aviation của Pháp phát triển, được biên chế cho không quân Pháp từ thập niên 1980. Mỗi chiếc có chiều dài 14 m, sải cánh 9 m, trần bay 15 km, tốc độ tối đa 2.700 km/h, trang bị 9 giá treo vũ khí và thùng dầu phụ với tổng tải trọng 6,3 tấn.
Phiên bản Mirage 2000-5 được nâng cấp về radar, hệ thống điện tử và sử dụng được nhiều loại vũ khí dẫn đường hơn các biến thể trước đó.
Phát ngôn viên không quân Ukraine Yuri Ignat hồi tháng 9/2023 từng chê tiêm kích Mirage 2000 sau khi xuất hiện thông tin Paris có ý định chuyển 13 chiếc cho Kiev. "Mirage là tiêm kích lỗi thời, Pháp sở hữu các mẫu máy bay tốt hơn và châu Âu cũng vậy", ông tuyên bố.
Tuy nhiên, những phát biểu của Tổng thống Volodymyr Zelensky và các quan chức Ukraine sau đó cho thấy nước này đã thay đổi quan điểm. Phi đội Mirage 2000 sẽ là sự bổ sung đáng giá cho không quân Ukraine, vốn đã chịu thiệt hại nặng nề sau gần ba năm chiến sự.
Kiev được cho là chỉ còn vài chục cường kích Su-24 đời cũ từ Liên Xô, bên cạnh các dòng chiến đấu cơ mới hơn như MiG-29 và Su-27. Ukraine tiếp nhận lô F-16 đầu tiên của phương Tây từ đầu tháng 8/2024, nhưng đã mất một chiếc trong lần đầu xuất kích.
Phi đội F-16 Ukraine những tháng qua chỉ triển khai ở hậu phương để đối phó tên lửa hành trình và UAV, không trực tiếp đối đầu với tiêm kích Nga.
Bản ghi âm và hình ảnh công bố hôm 7/2 cho thấy tàu do thám Kildin của Nga từng bị cháy, mất lái ngoài khơi Syria hồi tháng trước.
Hãng thông tấn AP ngày 7/2 công bố bản ghi âm điện đàm, trong đó một tàu Nga đề nghị tàu hàng Milla Moon treo cờ Togo chuyển kênh để tiếp tục liên lạc. Sau khi thủy thủ đoàn Milla Moon đổi kênh, một người đàn ông nói tiếng Anh với giọng địa phương thông báo họ là tàu hải quân.
"Milla Moon, tàu hải quân đang ở trên hướng di chuyển của các vị. Đề nghị các vị chuyển hướng. Chúng tôi không điều khiển được phương tiện, con tàu đang trôi dạt", người đàn ông nói.
Thủy thủ tàu Milla Moon sau đó xác nhận rằng họ sẽ đổi lộ trình.
Các quan chức phương Tây cho biết thông báo được phát từ tàu do thám Kildin thuộc Hạm đội Biển Đen hải quân Nga, khi nó bị cháy và trôi dạt ngoài khơi Syria ngày 23/1. Một chiến hạm NATO hoạt động gần đó đã chụp ảnh cột khói bốc lên và thu được đoạn liên lạc điện đàm.
Khói bốc lên từ trinh sát hạm Kildin ở ngoài khơi Syria trong ảnh công bố ngày 7/1. Ảnh: AP
Tàu Kildin cháy trong khoảng 4 tiếng. Thủy thủ đoàn treo hai quả cầu đen trên cột ăng ten, tín hiệu hàng hải thông báo rằng tàu đã mất kiểm soát, đồng thời mở bạt che xuồng cứu sinh nhưng không hạ chúng xuống biển. Kíp tàu Kildin sau đó kiểm soát được đám cháy và khôi phục khả năng điều khiển phương tiện.
Chưa rõ nguyên nhân vụ cháy và mức độ hư hại. Tàu Kildin sau đó tiếp tục làm nhiệm vụ ở vùng biển ngoài khơi cảng Tartus của Syria, hoạt động cùng một hộ vệ hạm và một tàu tiếp vận.
Theo các quan chức quốc phòng phương Tây, tàu Kildin đang thu thập thông tin tình báo về hoạt động của NATO tại Địa Trung Hải và di chuyển gần khu vực Thổ Nhĩ Kỳ diễn tập quân sự trước khi hỏa hoạn xảy ra. Thủy thủ đoàn không phản hồi đề nghị giúp đỡ từ chiến hạm NATO.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ông không biết về đám cháy trên tàu do thám Kildin, cũng như nhiệm vụ của tàu khi đó. Tuy nhiên, ông bác bỏ nhận định cho rằng vụ hỏa hoạn là dấu hiệu cho thấy năng lực sẵn sàng chiến đấu của hải quân Nga bị suy giảm.
"Đánh giá tình trạng của cả hạm đội dựa vào sự cố đơn lẻ của một con tàu là không chuyên nghiệp", ông cho biết.
Michel Olhagaray, cựu phó đô đốc và từng là giám đốc trung tâm nghiên cứu quân sự cấp cao của Pháp, nhận định vụ hỏa hoạn làm nổi bật khó khăn về hậu cần của Nga khi duy trì hiện diện hải quân ở Địa Trung Hải, cách xa các căn cứ ở Bắc Cực và Biển Baltic.
Hạm đội Biển Đen, lực lượng gần nhất của Nga, không thể hoạt động ở Địa Trung Hải vì Thổ Nhĩ Kỳ đã phong tỏa eo biển Bosporus nối khu vực này với Biển Đen.
Vị trí căn cứ Hmeymim và Tartus. Đồ họa: AP
Theo các quan chức phương Tây, NATO đang theo dõi chặt chẽ hạm đội tàu do thám của Nga, vì lo ngại Moskva có thể phá hoại các tuyến cáp quang và đường ống ngầm.
Kildin là một trong 9 tàu do thám thuộc Đề án 861M, được hải quân Liên Xô biên chế tháng 5/1970 và trang bị cho Hạm đội Biển Đen. Tàu có thủy thủ đoàn 85 người, lượng giãn nước 1.560 tấn, tốc độ tối đa 30 km/h và tầm hoạt động gần 18.000 km.
Các tàu thuộc Đề án 861M có nhiệm vụ trinh sát tín hiệu, chặn thu và xác định vị trí nguồn phát vô tuyến. Thông tin thu được giúp Nga phát hiện sớm mối đe dọa và xây dựng biện pháp đối phó phù hợp. Mỗi chiếc được trang bị radar trinh sát điện tử Bizan, radar dẫn đường Don, hệ thống định vị thủy âm MG-329, tổ hợp thông tin liên lạc dưới nước MG-13/26 cùng nhiều hệ thống điện tử chuyên biệt.
