Lưới phòng không đa tầng Venezuela khiến Mỹ dè chừng

Venezuela sở hữu nhiều vũ khí phòng không từ tầm ngắn đến xa, được giới chuyên gia đánh giá là đủ sức đe dọa máy bay Mỹ trong xung đột.

Trong buổi lễ có sự tham dự của các lãnh đạo cấp cao quân đội Venezuela hôm 22/10, Tổng thống Nicolas Maduro tuyên bố nước này đang sở hữu tên lửa phòng không vác vai Igla-S do Nga sản xuất. "Có không dưới 5.000 quả đạn được bố trí ở các trận địa phòng không chủ chốt để đảm bảo hòa bình", ông cho hay.

Phát biểu được đưa ra giữa lúc quân đội Mỹ đang triển khai 10 tiêm kích tàng hình F-35B, 8 chiến hạm và khoảng 6.500 binh sĩ tại khu vực phía nam biển Caribe với lý do chống tội phạm ma túy. Động thái này làm dấy lo lên lo ngại rằng Mỹ có ý định lật đổ chính quyền Venezuela.

Nếu quyết định phát động chiến dịch nhằm vào Venezuela, Mỹ nhiều khả năng sẽ tung đòn phủ đầu bằng tên lửa tầm xa nhằm vào các căn cứ của quân đội Venezuela, kết hợp lực lượng tác chiến điện tử và máy bay tàng hình để chế áp lưới phòng không đối phương.

Tuy nhiên, Caracas trong nhiều năm qua cũng mạnh tay mua sắm nhiều vũ khí phòng không hiện đại để xây dựng mạng lưới phòng thủ đa tầng với những tổ hợp tên lửa tầm xa, tầm trung và tầm ngắn. Giới phân tích quân sự cho biết điều này có thể khiến Mỹ phải dè chừng với ý định tấn công vào lãnh thổ quốc gia Nam Mỹ.

Tiêm kích Su-30 Venezuela tại cuộc duyệt binh ở Caracas năm 2016. Ảnh: Reuters

Một trong những vũ khí phòng thủ uy lực nhất của Venezuela là phi đội 24 tiêm kích đa năng Su-30MKV mua từ Nga giai đoạn 2006-2008, trong đó 21 chiếc vẫn duy trì khả năng sẵn sàng hoạt động.

Mẫu chiến đấu cơ chủ lực của không quân Venezuela là tiêm kích Su-30MK2V mua từ Nga. Nước này tiếp nhận 24 phi cơ trong năm 2006-2008, 21 chiếc được cho là còn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Thống kê của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), có trụ sở tại Thụy Điển, cho thấy Venezuela đã đặt mua 50 tên lửa đối không tầm trung R-27R/T/ER trang bị đầu dò radar bán chủ động hoặc tầm nhiệt, 50 quả đạn đối không tầm trung mang radar chủ động R-77 và 100 tên lửa đối không tầm ngắn R-73 để trang bị cho phi đội Su-30MKV.

R-77 là vũ khí đối không hiện đại nhất của phi đội Su-30MKV Venezuela, có tầm bắn tối đa 80 km, trang bị hệ thống dẫn đường quán tính và đường truyền dữ liệu để cập nhật đường bay sau khi phóng, cùng đầu dò radar chủ động để tự khóa mục tiêu trong pha cuối mà không cần máy bay dẫn bắn.

Tên lửa R-77 còn có khả năng bám bắt nguồn gây nhiễu, cho phép tấn công trực tiếp vào máy bay mang thiết bị tác chiến điện tử của đối phương.

Dòng R-27 ra đời trước đó, gồm phiên bản R-27R mang radar bán chủ động và R-27T trang bị đầu dò hồng ngoại, có tầm bắn lần lượt là 75 và 40 km. Phiên bản tăng tầm R-27ER sử dụng động cơ hai xung, có thể vươn tới mục tiêu ở cách xa tới 130 km, gấp rưỡi dòng R-77.

Ngoài phi đội Su-30MKV, không quân Venezuela còn sở hữu 24 tiêm kích hạng nhẹ F-16A/B, được Mỹ bán trong giai đoạn quan hệ song phương còn nồng ấm. Nguồn cung linh kiện và dịch vụ bảo dưỡng bị Mỹ ngăn chặn khiến nhiều máy bay F-16 Venezuela không còn khả năng hoạt động. Giới chuyên gia phương Tây ước tính Caracas chỉ còn 3-5 chiếc F-16 đủ khả năng chiến đấu.

F-16 Venezuela không trang bị tên lửa có khả năng tập kích mục tiêu ngoài tầm nhìn, mà chỉ có 150 quả đạn đối không tầm ngắn AIM-9L/P-4 được Mỹ bán kèm hợp đồng ban đầu. Không quân Venezuela hồi năm 2004 tiếp nhận 54 tên lửa tầm ngắn Python-4 và một số tổ hợp chỉ thị mục tiêu Litening do Israel sản xuất, giúp nâng cao năng lực tấn công chính xác của dòng máy bay này.

Đối với lục quân Venezuela, lá chắn uy lực nhất là tổ hợp phòng không tầm xa S-300VM mua từ Nga dưới thời cựu tổng thống Hugo Chavez, được cho là một phần trong khoản vay trị giá 2 tỷ USD do Moskva cung cấp. Venezuela đã tiếp nhận ít nhất 2 hệ thống hoàn chỉnh và lần đầu trình diễn xe chở đạn kiêm bệ phóng của S-300VM trong cuộc duyệt binh tại thủ đô Caracas hồi năm 2013.

S-300VM là phiên bản hiện đại hóa của tổ hợp S-300V1 được phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh cho lục quân Liên Xô, có khả năng đối phó nhiều loại vũ khí, trong đó có tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung.

Bệ phóng của tổ hợp phòng không S-300VM tại cuộc duyệt binh ở Caracas hồi tháng 7. Ảnh: AFP

Các xe chiến đấu đều sử dụng khung gầm bánh xích để tăng tính cơ động trên địa hình gồ ghề. Xe chở đạn kiêm bệ phóng được trang bị hai loại tên lửa là 9M83M và 9M832, có tầm bắn lần lượt 130 và 200 km. Mỗi xe phóng có thể mang 4 tên lửa 9M83M hoặc hai quả 9M832.

Ảnh vệ tinh thương mại hồi năm 2019 cho thấy một trận địa S-300VM, gồm 5 xe chở đạn kiêm bệ phóng và radar điều khiển hỏa lực 9S32ME, tại căn cứ không quân mang tên "Đại úy Manuel Rios", cách thủ đô Caracas khoảng hơn 100 km về phía nam.

Venezuela đã đặt mua 12 tổ hợp phòng không tầm trung Buk-M2E do Nga sản xuất, biên chế cho cả lục quân và hải quân. Đây là phiên bản xuất khẩu của tổ hợp Buk-M2 hiện đại hóa cho quân đội Nga, được sản xuất hàng loạt từ năm 2007.

Một hệ thống Buk-M2E tiêu chuẩn gồm 6 xe chở, phóng đạn và radar (TELAR) 9A317E. Xe TELAR được trang bị radar chiếu xạ và dẫn bắn để tăng tính độc lập, cho phép tổ lái tự bám bắt và tấn công mục tiêu mà không cần dữ liệu từ đài chỉ huy trung tâm.

Mỗi xe 9A317E mang được 4 quả đạn có tầm bắn 45 km và tốc độ tối đa 4.940 km/h. Tên lửa trang bị đầu nổ mảnh nặng 70 kg, kích hoạt bằng ngòi nổ chạm hoặc cận đích. Ngoài máy bay và tên lửa hành trình bay thấp, Buk-M2E cũng có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo chiến thuật từ khoảng cách 20 km.

Các tổ hợp Buk-M2E Venezuela được đặt trên khung gầm bánh lốp 6x6, thay vì bánh xích như nguyên bản, cho phép di chuyển nhanh chóng trên đường nhựa. Đây được coi là giải pháp phòng thủ tầm trung linh hoạt và hiệu quả nhằm đối phó các đợt tập kích của chiến đấu cơ, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.

Lục quân Venezuela còn sở hữu 24-44 hệ thống phòng không tầm trung S-125-2M, được phát triển đầu thập niên 2000 để tăng cường uy lực cho hệ thống S-125 ra đời từ thời Liên Xô. S-125-2M có khả năng kết nối với các tổ hợp phòng không tầm xa như S-300, trang bị nhiều cảm biến mới để phát hiện mục tiêu cả ngày lẫn đêm và trong điều kiện đối phương gây nhiễu mạnh.

Với phiên bản Pechora-2M, tên lửa được gắn trên xe phóng bánh lốp thay vì bệ phóng cố định, giúp tăng tính cơ động. Tên lửa cũng được hiện đại hóa với ngòi nổ, đầu đạn và hệ thống điện tử mới. Radar điều khiển hỏa lực sử dụng cùng loại khung gầm với bệ phóng.

"Tất cả hệ thống phòng không Venezuela đều có khả năng cơ động trên đường bộ với mức độ khác nhau. Điều này khiến chúng trở nên đặc biệt nguy hiểm, kể cả với những chiến đấu cơ hiện đại nhất như F-35, do khả năng xuất hiện ở những vị trí bất ngờ. Những hệ thống phòng không Venezuela cũng rất khó bị phát hiện và khóa mục tiêu", cây viết Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho hay.

Lục quân Venezuela cũng tiếp nhận khoảng 300 pháo phòng không ZU-23-2 với pháo nòng đôi cỡ 23 mm. Với khả năng bắn trúng mục tiêu ở độ cao gần 2 km, ZU-23-2 phù hợp để đối phó trực thăng, phi cơ không người lái bay thấp và tên lửa hành trình.

Phiên bản ZU-23-2 trong biên chế lục quân Venezuela được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực bằng máy tính và tổ hợp ngắm bắn quang - điện tử, nâng cao tỷ lệ hạ mục tiêu so với cơ chế ngắm bắn thủ công của ZU-23-2 nguyên bản.

Lục quân Venezuela còn sở hữu tên lửa phòng không vác vai như Igla-S của Nga và RBS 70 do Thụy Điển sản xuất.

9K338 Igla-S là phiên bản hiện đại nhất của dòng tên lửa phòng không vác vai Igla, được biên chế cho quân đội Nga từ năm 2004. Biến thể này đạt tầm bắn 6 km và mang đầu đạn 2,5 kg, vượt trội hơn nhiều so với những dòng Igla trước đó, kèm theo đầu dò độ nhạy cao và được cải thiện khả năng kháng mồi bẫy nhiệt.

Giới chuyên gia phương Tây đánh giá Igla-S là mối đe dọa nghiêm trọng với các phi cơ bay thấp và tên lửa hành trình hiện đại.

Trong khi đó, RBS 70 sử dụng cơ chế dẫn đường bằng laser và có tầm bắn tới 9 km, nhưng Caracas chỉ sở hữu số lượng ít vũ khí này.

Chiến hạm Almirante Brion trong ảnh đăng năm 2023. Ảnh: X/SA_Defensa

Với hải quân Venezuela, ngoài tên lửa vác vai Igla-S, RBS 70 và tổ hợp Buk-M2, lực lượng này còn có một hộ vệ hạm Almirante Brion do Italy chế tạo. Tàu được trang bị bệ phóng nghiêng Mark 29 mang được tối đa 8 tên lửa phòng không tầm trung Sea Sparrow/Aspide, song không rõ trạng thái hoạt động.

"Venezuela sở hữu lưới phòng không đa dạng khác thường, dù số lượng vũ khí hiện đại không nhiều. Tuy nhiên, ngay cả những hệ thống cũ nhất cũng đã được nâng cấp và đều sở hữu tính cơ động cao, có khả năng xuất hiện ở bất cứ nơi đâu", Newdick cho hay.

Hồi đầu năm, nhóm vũ trang Houthi tại Yemen từng suýt bắn rơi tiêm kích tàng hình F-35 và chiến đấu cơ F-16 Mỹ, cho thấy ngay cả những hệ thống phòng không thô sơ cũng có thể trở thành mối đe dọa thực sự với lực lượng hiện đại của Washington.

"Lưới phòng không Venezuela ít nhất sẽ hạn chế hoạt động của nhiều lực lượng Mỹ, buộc họ phụ thuộc vào tiêm kích tàng hình F-35 và tên lửa tầm xa đắt đỏ nếu muốn tập kích mục tiêu trên lãnh thổ quốc gia Nam Mỹ", Newdick nêu quan điểm.

Phạm Giang (Theo War Zone)

Adblock test (Why?)

Lễ mở ký Công ước Hà Nội diễn ra hôm nay

Lễ mở ký Công ước LHQ về Chống tội phạm mạng sẽ diễn ra ở Hà Nội hôm nay, với sự tham gia của đại diện 100 quốc gia.

Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc (LHQ) về Chống tội phạm mạng tại Hà Nội với chủ đề "Chống tội phạm mạng - Chia sẻ trách nhiệm - Hướng tới tương lai" được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia ngày 25-26/10.

Sự kiện có sự tham dự của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres, đại diện gần 100 quốc gia và hơn 100 tổ chức quốc tế, khu vực. Ngoài phiên khai mạc, bế mạc, lễ mở ký sẽ có các phiên thảo luận toàn thể, phiên ký, phiên thảo luận cấp cao, phiên thảo luận bàn tròn cùng các sự kiện liên quan.

Chủ tịch nước Lương Cường kiểm tra buổi tổng duyệt Lễ mở ký Công ước Hà Nội ngày 23/10. Ảnh: TTXVN

Đây là lần đầu tiên một địa điểm của Việt Nam được gắn với hiệp ước đa phương toàn cầu trong lĩnh vực có tầm quan trọng quốc tế. Điều này phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế với quá trình đóng góp của Việt Nam khi xây dựng Công ước, theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang.

Công ước gồm 9 chương, 71 điều, là kết quả của gần 5 năm thương lượng liên tục và kéo dài giữa các quốc gia thành viên, nhằm xây dựng một khuôn khổ pháp lý đa phương toàn diện để đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng.

Công ước có nhiều nội dung quan trọng như hình sự hóa các hành vi phạm tội qua mạng; cơ chế hợp tác quốc tế trong điều tra, dẫn độ, chia sẻ chứng cứ điện tử, tịch thu, xử lý tài sản phạm tội, bảo vệ nhân chứng, hỗ trợ nạn nhân.

Ngọc Ánh

Adblock test (Why?)

Mỹ tiếp tục tập kích 'xuồng chở ma túy' ở biển Caribe

Mỹ đăng video bắn nổ xuồng nghi chở ma túy tại biển Caribe trong chiến dịch lần đầu được thực hiện trong đêm.

"Theo chỉ đạo từ Tổng thống Donald Trump, Bộ Quốc phòng trong đêm qua đã không kích hạ một tàu do băng đảng Tren de Aragua điều hành đang vận chuyển ma túy trên biển Caribe", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thông báo trên X ngày 24/10.

Ông Hegseth đăng kèm video ghi lại cảnh một con thuyền gắn động cơ ngoài bị phá hủy trong vụ nổ.

"6 nam phần tử khủng bố ma túy đã bị tiêu diệt. Đòn không kích được thực hiện trên vùng biển quốc tế, và là lần đầu tiên diễn ra trong đêm", ông chủ Lầu Năm Góc tiếp tục.

Cuộc tập kích của Mỹ nhằm vào xuồng nghi chở ma túy tại biển Caribe đêm 23/10. Video: X/SecWar

Tren de Aragua là băng đảng liên quan nhiều tội ác ở Venezuela như bắt cóc, cướp của, buôn ma túy, tống tiền và có tầm ảnh hưởng sang cả các nước láng giềng. Băng đảng bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài hồi tháng 2.

Đây là lần thứ 10 quân đội Mỹ tập kích phương tiện nghi chở ma túy kể từ khi phát động chiến dịch vào đầu tháng 9, trong đó có hai lần diễn ra ở Thái Bình Dương, còn lại là ở biển Caribe. Chiến dịch của Tổng thống Trump đã khiến ít nhất 43 người thiệt mạng.

Vị trí Venezuela, vùng biển Caribe và Mỹ. Đồ họa: BBC

Washington vẫn chưa công bố bằng chứng cho thấy mục tiêu bị không kích là những kẻ buôn lậu ma túy.

Các nghị sĩ Mỹ, gồm cả thành viên đảng Cộng hòa và Dân chủ, trước đó bày tỏ lo ngại ông Trump ra lệnh tập kích mà không được quốc hội cho phép và không cung cấp thông tin chi tiết. Một số nghị sĩ và giới chuyên gia cũng nghi ngờ tính hợp pháp của hoạt động quân sự này, khi Mỹ sử dụng vũ lực ở vùng biển quốc tế để hạ sát những nghi phạm chưa bị bắt hoặc thẩm vấn.

Như Tâm (Theo Reuters, AFP)

Adblock test (Why?)

Tổng thư ký Guterres: LHQ sẽ hỗ trợ các ưu tiên phát triển của Việt Nam

Tổng thư ký Guterres khẳng định Liên Hợp Quốc sẽ đồng hành, hỗ trợ các ưu tiên phát triển của Việt Nam, khi hội đàm với Chủ tịch nước Lương Cường.

Chủ tịch nước Lương Cường chiều 24/10 hội đàm với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres tại Phủ Chủ tịch. Ông Guterres đang thăm chính thức Việt Nam và tham dự Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng ngày 24-25/10.

Tổng thư ký Guterres đánh giá cao vai trò, vị thế, uy tín và những đóng góp của Việt Nam đối với công việc chung của Liên Hợp Quốc trên tất cả lĩnh vực trụ cột, nổi bật là chủ trì Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội và các hoạt động gìn giữ hòa bình.

Tổng thư ký Guterres khẳng định Liên Hợp Quốc sẽ tiếp tục đồng hành, quan tâm, hỗ trợ các ưu tiên phát triển của Việt Nam, kỳ vọng Việt Nam sẽ phát huy hơn nữa vai trò, vị thế và tiếng nói tại Liên Hợp Quốc, đóng vai trò tiên phong góp phần định hình một thế giới đa cực, trong đó chủ nghĩa đa phương và các cơ chế quản trị toàn cầu hoạt động hiệu quả hơn, vai trò xứng đáng của các nước đang phát triển và các nền kinh tế mới nổi được đề cao hơn.

Chủ tịch nước Lương Cường bắt tay Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Ảnh: Giang Huy

Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới, đồng thời đề xuất 5 lĩnh vực trọng tâm trong hợp tác giữa Việt Nam với Liên Hợp Quốc.

Một là Liên Hợp Quốc cần cải tổ nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa các nguồn lực. Trong quá trình này, Việt Nam sẵn sàng tiếp nhận nếu Liên Hợp Quốc muốn đặt trụ sở cơ quan, tổ chức ở Việt Nam.

Hai là hợp tác chiến lược Việt Nam - Liên Hợp Quốc cần theo hướng trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai, các thách thức an ninh phi truyền thống, chuyển đổi năng lượng công bằng.

Ba là Việt Nam sẵn sàng đóng góp nhiều hơn vào các hoạt động gìn giữ hòa bình. Bốn là cần tăng cường hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng vì một môi trường mạng an toàn, lành mạnh, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Năm là cần đẩy mạnh hơn nữa quan hệ hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc.

Chủ tịch nước Lương Cường hội đàm với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Ảnh: Giang Huy

Trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực, hai bên nhất trí cần tiếp tục củng cố chủ nghĩa đa phương với Liên Hợp Quốc đóng vai trò trung tâm, đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, tinh thần đoàn kết, hợp tác trong bối cảnh tình hình an ninh - chính trị thế giới và khu vực có nhiều biến động khó lường.

Tổng thư ký Guterres nhất trí thúc đẩy hơn nữa hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc, duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).

Tối 24/10, Chủ tịch nước đã chủ trì chiêu đãi Tổng thư ký Guterres tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế.

Như Tâm

Adblock test (Why?)

Mẫu tên lửa 'sát thủ diệt hạm' có thể giúp Venezuela răn đe tàu chiến Mỹ

Tên lửa Kh-31 Venezuela mua từ Nga có tốc độ và khả năng cơ động cao, đủ sức uy hiếp tàu chiến Mỹ trên Biển Caribe, theo giới chuyên gia.

Quân đội Mỹ triển khai 10 tiêm kích tàng hình, 8 chiến hạm và khoảng 6.500 binh sĩ đến khu vực phía nam biển Caribe từ tháng 9 với lý do đối phó các băng đảng ma túy. Đây là một trong những đợt điều động quân lớn nhất của Mỹ tới vùng Caribe trong nhiều năm qua.

Tổng thống Nicolas Maduro mô tả động thái tập hợp lực lượng của Mỹ tại vùng Caribe là "mối đe dọa lớn nhất" đối với Venezuela trong vòng 100 năm qua. Ông tuyên bố nước này đã sẵn sàng để "đấu tranh vũ trang nhằm bảo vệ lãnh thổ quốc gia", đồng thời ra lệnh huy động quân đội chính quy cùng lực lượng dự bị.

Quân đội Venezuela đã tiến hành nhiều cuộc diễn tập nhằm ứng phó khả năng bùng phát xung đột vũ trang. Video được truyền thông Venezuela công bố gần đây cho thấy các tiêm kích hạng nặng Su-30MKV mang tên lửa siêu thanh Kh-31 làm nhiệm vụ ngoài khơi nước này, cũng như khai hỏa loại vũ khí này trong diễn tập bắn đạn thật.

Tiêm kích Su-30 Venezuela mang tên lửa Kh-31 trong video công bố ngày 18/10. Video: X/MonitorX99800

Giới chuyên gia phương Tây chỉ ra rằng tiêm kích Su-30MKV và tên lửa Kh-31 là "mối đe dọa thật sự đối với chiến hạm Mỹ hoạt động ngoài khơi Venezuela".

Venezuela nhận tổng cộng 24 tiêm kích Su-30MKV từ Nga trong giai đoạn 2006-2008, trong đó 21 chiếc vẫn duy trì khả năng sẵn sàng hoạt động. Thống kê của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), có trụ sở tại Thụy Điển, cho thấy Venezuela đã đặt mua 50 tên lửa siêu thanh Kh-31 cùng nhiều loại vũ khí khác cho phi đội Su-30.

Tên lửa Kh-31 được viện thiết kế Zvezda-Strela của Liên Xô phát triển từ cuối thập niên 1970 với mục tiêu cho ra đời tên lửa diệt radar có thể đối phó với những vũ khí tối tân của Mỹ khi đó như tổ hợp phòng không Patriot và lá chắn Aegis.

Nguyên mẫu Kh-31 được phóng thử năm 1982 và đưa vào biên chế sau đó 6 năm. Phiên bản hoàn chỉnh đầu tiên mang đầu dò thụ động chuyên diệt radar mang định danh Kh-31P, tiếp đó là biến thể chống hạm với đầu dò radar chủ động được gọi là Kh-31A.

Cả hai phiên bản được công khai năm 1991, không lâu trước khi Liên Xô tan rã. Nga sau đó liên tục cải tiến và cho ra đời các mẫu Kh-31 mới để sử dụng trong nước và xuất khẩu cho 11 quốc gia, trang bị trên nhiều mẫu chiến đấu cơ như Su-27SM, Su-30, Su-35S, MiG-29M và MiG-35.

Về lý thuyết, mỗi chiếc Su-30 có thể mang tối đa 6 tên lửa Kh-31 ở 4 giá treo dưới cánh và hai giá treo dưới động cơ. Tuy nhiên, phi cơ làm nhiệm vụ chiến đấu thường chỉ mang hai quả.

Mọi biến thể Kh-31 đều dùng tầng đẩy sơ cấp nhiên liệu rắn để đạt tốc độ tối ưu khoảng 2.200 km/h, sau đó kích hoạt động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet) để duy trì tốc độ siêu thanh trên toàn hành trình.

Kh-31P bay ở độ cao lớn để bám theo tín hiệu radar đối phương, cho phép nó đạt tốc độ hơn 4.300 km/h và tầm bắn 110 km, trong khi Kh-31A có thể bay sát mặt biển, có tốc độ tối đa 2.200 km/h và tầm bắn 70 km. Các phiên bản hiện đại hóa có thể đánh trúng đích từ khoảng cách 160-250 km.

"Kh-31 là vũ khí rất khó đối phó vì tốc độ siêu thanh và khả năng bay bám biển. Nỗ lực đánh chặn càng khó khăn hơn khi tên lửa có khả năng cơ động phức tạp khi tiếp cận mục tiêu. Điều này khiến nó có thể được coi là một trong những loại tên lửa sát thủ diệt hạm", biên tập viên Thomas Newick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone đánh giá.

Tên lửa Kh-31. Ảnh: Rosoboronexport

Mẫu Kh-31P sử dụng đầu đạn nổ văng mảnh nhằm gây sát thương tối đa cho radar và thiết bị điện tử của các tổ hợp phòng không, còn biến thể Kh-31A lắp đầu đạn xuyên phá được thiết kế để đâm thủng mạn tàu, chui vào trong khoang thân rồi phát nổ.

"Mức độ nguy hiểm của Kh-31A nghiêm trọng đến mức hải quân Mỹ phải mua tên lửa từ Nga và hoán cải chúng thành mục tiêu bay MA-31 để kiểm tra năng lực phòng thủ trên tàu chiến", Newdick cho hay.

Tài liệu được tập đoàn Boeing soạn thảo chỉ ra hàng loạt ưu điểm của MA-31, như khả năng bám sát mặt biển ở tốc độ 3.300 km/h hoặc bay hành trình với tốc độ 4.300 km/h ở độ cao lớn, cơ động nhiều trục cùng lúc với gia tốc tối đa gấp 15 lần trọng lực Trái Đất, độ bộc lộ rất nhỏ dù ở tốc độ siêu thanh, mô phỏng được nhiều mối đe dọa khác nhau với tàu chiến Mỹ.

"Không có bất kỳ khí tài nào, dù là ở Mỹ, Pháp hay nơi nào khác, thể hiện được những năng lực này", tài liệu có đoạn.

Newdick khẳng định Kh-31A là mẫu tên lửa cũ và hải quân Mỹ đã có kinh nghiệm bắn hạ chúng trong huấn luyện, nhưng cảnh báo các lực lượng nước này không được chủ quan và đánh giá thấp năng lực tiến công của tiêm kích Su-30 Venezuela.

Lực lượng Mỹ tại khu vực phía nam Biển Caribe hiện có một số khu trục hạm lớp Arleigh Burke và một tuần dương hạm lớp Ticonderoga, đều trang bị lá chắn Aegis, và tàu hỗ trợ tác chiến đặc biệt Ocean Trader.

"Các chiến hạm hoạt động rất gần Ocean Trader nhấn mạnh thực tế rằng Lầu Năm Góc phải nghiêm túc chuẩn bị đối phó với mối đe dọa nhằm vào con tàu này. Ocean Trader không có hệ thống phòng thủ để chống tên lửa diệt hạm, trong khi nó đôi khi hoạt động rất gần bờ biển Venezuela", Newdick nói.

Những tàu trang bị lá chắn Aegis đều có khả năng đánh chặn Kh-31, song chúng sẽ không có nhiều thời gian để phản ứng trong trường hợp bùng phát xung đột, đặc biệt khi phải hoạt động gần Venezuela và năng lực cảnh báo sớm bị hạn chế.

Tên lửa Kh-31A chuẩn bị lắp lên tiêm kích Nga hồi năm 2022. Ảnh: RIA Novosti

Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tiết lộ khả năng triển khai chiến dịch tấn công mục tiêu trên lãnh thổ Venezuela. Một số chuyên gia quân sự đánh giá quân đội Mỹ có thể không kích hoặc triển khai chiến dịch chớp nhoáng trên bộ nhằm vào băng đảng ma túy tại Venezuela.

"Trong trường hợp kịch bản này xảy ra, Venezuela có thể cho tiêm kích Su-30MKV mang tên lửa Kh-31 xuất kích, dù nhắm bắn chiến hạm Mỹ là một vấn đề lớn và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng", Newdick nhận định.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết hai tiêm kích F-16 Venezuela từng áp sát chiến hạm Mỹ trên Biển Caribe hồi tháng 9. Một số sự việc tương tự dường như cũng diễn ra trong những tuần gần đây.

"Hiện diện gần bờ biển Venezuela khiến các chiến hạm Mỹ luôn gặp nguy cơ bị tấn công bất ngờ. Tiêm kích Venezuela có thể bất ngờ áp sát và đưa chiến hạm Mỹ vào tầm bắn của Kh-31", Newdick nêu quan điểm.

Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)

Adblock test (Why?)

Đậu nành - mặt trận mới trong thương chiến Mỹ - Trung

Mỹ - Trung đang gia tăng áp lực với nhau liên quan đến xuất nhập khẩu đậu nành, nhằm tạo lợi thế thương mại trước cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước.

Tháng 9 thường là thời điểm bắt đầu vụ thu hoạch đậu nành ở Mỹ. Đây cũng là lúc Trung Quốc, nhà nhập khẩu đậu nành lớn nhất thế giới, ồ ạt đặt hàng từ các bang nông nghiệp lớn của Mỹ như Illinois, Iowa, Minnesota và Indiana.

Nhưng năm nay, các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã ngừng mua đậu nành Mỹ, như một cách đáp trả đòn thuế quan mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp với Bắc Kinh. Động thái này đã cắt đứt nguồn tiêu thụ lớn và sinh lời nhất của nông dân vùng Trung Tây nước Mỹ, nhóm cử tri ủng hộ nhiệt thành Tổng thống Trump.

Trung Quốc từng chiếm tới 50% tổng giá trị xuất khẩu đậu nành của Mỹ trong năm ngoái, tương đương 12,6 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 11/2018, Trung Quốc không nhập khẩu đậu nành từ Mỹ trong tháng 9, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 20/10.

"Chúng ta đang chứng kiến tình huống chưa từng có tiền lệ, khi thương lái Trung Quốc hoàn toàn vắng bóng trong mùa thu hoạch đậu nành ở Mỹ", Even Pay, giám đốc nghiên cứu nông nghiệp tại công ty phân tích Trivium China ở Bắc Kinh, cho biết.

Máy thu hoạch đậu nành tại Marion, bang Kentucky, Mỹ ngày 14/10. Ảnh: AFP

Đối với Bắc Kinh, việc ngừng mua đậu nành là cách đơn giản, ít tốn kém nhất để gây sức ép lên Mỹ trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cuối tháng này. Ông Trump trả lời báo giới tối 19/10 rằng muốn Trung Quốc quay trở lại mức mua cũ và tin rằng Bắc Kinh đã sẵn sàng đàm phán thỏa thuận về đậu nành.

Trong khi phía nông dân Mỹ vận động hành lang để nối lại xuất khẩu sang Trung Quốc, ở chiều ngược lại, Bắc Kinh không phải chịu áp lực nội bộ đáng kể nào để phải tiếp tục nhập khẩu mặt hàng này, khi họ có nguồn cung thay thế dồi dào từ Nam Mỹ. Điều này "mang lại lợi thế lớn cho Bắc Kinh trong khi đàm phán", theo ông Pay.

Ông Trump ngày 21/10 chỉ trích Trung Quốc ngừng mua đậu nành là "hành động thù địch về kinh tế", đồng thời tuyên bố Mỹ đang xem xét ngừng nhập dầu ăn để đáp trả. Tuy nhiên, Bắc Kinh dường như không quan tâm tới lời đe dọa này. Các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc sẵn sàng kéo dài lệnh ngừng mua đậu nành tới hết năm.

Trung Quốc tiêu thụ đậu nành nhiều hơn bất kỳ nước nào trên thế giới, nhưng sản xuất trong nước đáp ứng chưa đến 20% nhu cầu và chỉ đủ dùng cho các sản phẩm như đậu phụ, nước tương. Phần còn lại phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ nhiều nước trên thế giới, trong đó Mỹ từng là nhà cung cấp hàng đầu.

Phần lớn đậu nành nhập khẩu được dùng để chế biến thức ăn chăn nuôi lợn, gà và gia súc, khi nhu cầu tiêu thụ thịt ngày càng tăng ở Trung Quốc. Đậu nành chiếm tới 13% trong thức ăn chăn nuôi ở nước này năm 2023. Số còn lại dùng để chế biến thành dầu ăn. Nhà sản xuất Trung Quốc ưa chuộng đậu nành Mỹ và Brazil hơn hàng nội địa vốn đắt đỏ và kém chất lượng hơn.

Đối với nông dân Mỹ, việc mất thị trường Trung Quốc sẽ là cú sốc lớn. "Đó là thị trường khổng lồ", Phil Luck, giám đốc chương trình kinh tế tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Mỹ, nhận xét.

Cuộc chiến thương mại trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump đã dẫn tới thỏa thuận năm 2020, trong đó Trung Quốc cam kết mua 200 tỷ USD hàng Mỹ, gồm cả đậu nành. Tuy nhiên, kể từ sau đó, Bắc Kinh đã tích cực đa dạng hóa nguồn cung nông sản này.

Trung Quốc cũng đã tìm cách tăng sản lượng đậu nành trong nước, triển khai các chương trình thử nghiệm cây trồng biến đổi gen. Đồng thời, Bắc Kinh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ đậu nành trong thức ăn chăn nuôi xuống còn 10% vào năm 2030, giảm gần một nửa so với mức 18% trong năm 2017. Bộ Nông nghiệp hồi tháng 5 cho hay những nỗ lực này giúp giảm dần nhu cầu nhập khẩu trong những năm tới.

Các nhà phân tích Trung Quốc cho hay nước này đang ngày càng ưu tiên mua đậu nành từ các nước ngoài Mỹ. "Từ góc độ của Trung Quốc, Mỹ là nhà cung cấp khó lường", Niu Haibin, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ Latin tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải, nói.

Thuế quan cũng đã khiến đậu nành Mỹ không còn lợi thế về giá và Trung Quốc đã tìm được các nhà cung cấp thay thế. "Chúng tôi dựa vào các nguồn thay thế càng lâu, triển vọng xuất khẩu đậu nành của Mỹ sang Trung Quốc càng mờ mịt", Niu nói.

Argentina, Uruguay và Nga đều là những nhà cung cấp đậu nành cho Trung Quốc. Nhưng Brazil, nước xuất khẩu đậu nành lớn nhất thế giới, là bên thắng lớn từ lệnh cấm nhập khẩu của Trung Quốc đối với Mỹ.

Trung Quốc thông thường sẽ luân phiên mua hàng từ Brazil trong mùa thu hoạch tháng 3-6, sau đó chuyển sang thu mua ở Mỹ trong phần còn lại của năm. Tuy nhiên, năm nay, thay vì chuyển sang Mỹ, Trung Quốc vẫn tiếp tục đặt hàng từ Brazil. Nước này đã nhập khẩu 4,7 tỷ USD đậu nành từ Brazil trong tháng 8 và chỉ chi 100 triệu USD mua hàng từ Mỹ.

Đến tháng 9, Bắc Kinh tiếp tục mua 7,2 triệu tấn đậu nành từ quốc gia Nam Mỹ, chiếm 93% tổng lượng xuất khẩu của Brazil, theo hiệp hội các nhà sản xuất ngũ cốc quốc gia Anec. Nỗ lực đảm bảo nguồn cung đậu nành Brazil của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở các đơn đặt hàng.

Các công ty nhà nước Trung Quốc đã nắm cổ phần tại các cảng lớn của Brazil như Paranagua, Acu và Santos. COFCO, nhà nhập khẩu nông sản lớn nhất của Trung Quốc, có quyền vận hành một kho cảng lớn tại Santos. Nhà kho được khai trương hồi tháng 3 và dự kiến tăng công suất của cảng thêm 15 triệu tấn mỗi năm khi vận hành tối đa vào năm 2026.

Bắc Kinh cũng đang cố gắng tháo gỡ rào cản để các nhà xuất khẩu Brazil tiếp cận thị trường rộng lớn nước này. Hai nước đang nghiên cứu kế hoạch xây dựng tuyến đường sắt nối liền Brazil tới cảng Chancay của Peru, nhằm rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển tới châu Á.

Một nông dân Mỹ đang cầm trên tay nắm hạt đậu nành mới thu hoạch ở Marion, bang Kentucky ngày 13/10. Ảnh: AFP

Với nguồn cung lớn từ Nam Mỹ, Trung Quốc tỏ ra tự tin rằng họ có thể quay lưng với nông sản Mỹ cho tới khi nào hai bên đạt thỏa thuận thương mại. Bắc Kinh từng lo lắng Washington không bán đậu nành cho họ, nhưng giờ giới quan sát của Trung Quốc tin rằng Mỹ mới là bên phải lo lắng.

Trước lời đe dọa ngừng nhập khẩu dầu ăn gần đây của ông Trump, giới phân tích Trung Quốc cho rằng Mỹ đang muốn đề cập tới nguồn dầu ăn đã qua sử dụng, vốn được sử dụng để sản xuất dầu diesel sinh học. Global Times tuyên bố "không thiếu người muốn mua dầu ăn đã qua sử dụng của Trung Quốc".

Sự tự tin này được cho là nhờ Trung Quốc đang có nguồn dự trữ đáng kể. Theo cơ quan hải quan Trung Quốc, nhập khẩu đậu nành của nước này đạt mức kỷ lục hồi tháng 5 và tăng 5,3% trong giai đoạn tháng 1-9 so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức 95 triệu tấn.

Điều này giúp Trung Quốc có thể đủ đáp ứng nhu cầu trong nước trước khi vụ mùa mới ở Nam Mỹ bắt đầu vào đầu năm 2026, mà không cần mua đậu nành Mỹ, theo nhà phân tích Pay. Việc ông Trump nhiều lần nhắc tới vấn đề đậu nành càng củng cố niềm tin của Bắc Kinh rằng đây là đòn bẩy hiệu quả để gây sức ép với Washington.

"Bắc Kinh chắc chắn có cảm giác rằng Mỹ đang hỗn loạn và xem đây là cơ hội để gây áp lực chính trị", Jack Zhang, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến tranh Thương mại tại Đại học Kansas, nói.

Điều này có thể mang lại cho Bắc Kinh cơ hội để đàm phán với Washington và nhận về những gì Trung Quốc thực sự muốn. "Họ tính toán rằng Mỹ sẽ đàm phán và phải nhượng bộ về một số vấn đề lớn hơn mà Trung Quốc quan tâm", Zhang nói, chỉ ra đó có thể là việc kiểm soát xuất khẩu chip máy tính tiên tiến của Mỹ.

Nhưng ngay cả khi hai bên đạt thỏa thuận trong tháng này, có lẽ đã quá muộn để nông dân Mỹ có thể bù đắp những đơn hàng đã mất. "Trung Quốc đang ở vị thế khá tốt. Chúng ta thực sự muốn giải quyết vấn đề, nhưng họ thì không cần", Luck, nhà phân tích tại CSIS, nói.

Luck thêm rằng ngay cả khi Trung Quốc bắt đầu đặt hàng sau cuộc gặp giữa ông Tập và ông Trump ở Hàn Quốc, nông dân trồng đậu nành Mỹ "vẫn có thể mất đi nửa mùa vụ, vì vậy chúng ta đang cạn dần thời gian".

Thanh Tâm (Theo Washington Post, Xinhua, AP)

Adblock test (Why?)

Nam Phi coi Việt Nam là người bạn thân thiết ở châu Á

Tổng thống Ramaphosa cho biết Việt Nam là "người bạn thân thiết, đối tác quan trọng" của Nam Phi ở châu Á, mong muốn phát triển quan hệ song phương.

Tại cuộc hội đàm với Tổng thống Matamela Cyril Ramaphosa ở Phủ Chủ tịch hôm nay, Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định Việt Nam và Nam Phi có quan hệ gắn bó lịch sử xuất phát từ lý tưởng chung vì độc lập, tự do và tinh thần đoàn kết Á - Phi, theo Bộ Ngoại giao.

Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Nam Phi, người bạn thân thiết, đối tác châu Phi đầu tiên Việt Nam xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác vì hợp tác và phát triển năm 2004.

Tổng thống Ramaphosa chia sẻ Việt Nam là người bạn thân thiết, đối tác quan trọng của Nam Phi tại khu vực châu Á. Ông cho biết chuyến thăm cấp nhà nước nhằm khẳng định quyết tâm của Nam Phi trong củng cố, phát triển quan hệ đối tác với Việt Nam trong chiến lược tăng cường mở rộng thị trường, khi đang diễn ra nhiều chuyển đổi sâu sắc ở Nam Phi và thế giới.

Chủ tịch nước Lương Cường và Tổng thống Cyril Ramaphosa tại Phủ Chủ tịch ngày 23/10. Ảnh: Giang Huy

Tổng thống Nam Phi ủng hộ và đánh giá cao Việt Nam đăng cai tổ chức Lễ mở ký Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng, hoan nghênh vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong nỗ lực chuyển đổi số. Ông khẳng định Nam Phi sẵn sàng ủng hộ ứng cử của Việt Nam tại các tổ chức của LHQ.

Chủ tịch nước và Tổng thống Cyril Ramaphosa thống nhất định hướng và phấn đấu hoàn tất các thủ tục để sớm nâng cấp quan hệ Việt Nam - Nam Phi lên Đối tác chiến lược trong năm 2025, đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, vì lợi ích của nhân dân hai nước và hòa bình, phát triển ở khu vực lẫn thế giới.

Hai lãnh đạo nhất trí làm sâu sắc hơn sự gần gũi và tin cậy chính trị, thúc đẩy quan hệ hợp tác thương mại, đầu tư để tạo chuyển biến trong hợp tác kinh tế tương xứng với quy mô và nhu cầu thị trường, bảo đảm cân bằng lợi ích đôi bên.

Hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng và nhiều tiềm năng như quốc phòng, an ninh, năng lượng, khai khoáng, công nghiệp chế tạo, nông nghiệp, gìn giữ hòa bình, giáo dục, đào tạo nghề, hạ tầng, kinh tế xanh.

Việt Nam và Nam Phi khẳng định tiếp tục phối hợp, hợp tác và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương và trên những vấn đề quốc tế, khu vực, nhất trí thúc đẩy giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trên cơ sở tôn trọng pháp luật quốc tế và Hiến chương LHQ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng ngày hội kiến Tổng thống Nam Phi tại trụ sở chính phủ. Hai lãnh đạo nhất trí sớm hoàn tất thủ tục nội bộ để nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược trong năm 2025, đưa quan hệ Việt Nam - Nam Phi trở thành kiểu mẫu của hợp tác giữa các nước phương Nam.

Thủ tướng cho rằng hai nước có những thế mạnh có thể bổ sung cho nhau cùng phát triển, dư địa và tiềm năng thúc đẩy hợp tác còn rất lớn, tiếp tục mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế sáng tạo, năng lượng tái tạo, truyền thông, chống biến đổi khí hậu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Tổng thống Cyril Ramaphosa tại trụ sở chính phủ ngày 23/10. Ảnh: Giang Huy

Thủ tướng cũng đề nghị Nam Phi ủng hộ sớm khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam với Liên minh thuế quan Nam phần châu Phi (SACU).

Thủ tướng cho biết Việt Nam sẵn sàng tham gia và đóng góp tích cực cho thành công của Hội nghị Thượng đỉnh G20 năm 2025, đặc biệt trong các lĩnh vực ưu tiên chung như giảm đói nghèo và bất bình đẳng, bảo đảm an ninh lương thực, thúc đẩy phát triển bền vững, đẩy mạnh quá trình cải tổ hệ thống quản trị toàn cầu.

Tổng thống Cyril Ramaphosa khẳng định Việt Nam là bạn bè gần gũi, thân thiết, đối tác tin cậy của Nam Phi tại khu vực châu Á. Ông mong muốn hai bên tăng cường kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực khai khoáng, công nghiệp chế tạo, nông nghiệp, xe ô tô điện, đào tạo nhân lực chất lượng cao, hàng hải.

Hai bên xác định hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư là trọng tâm của quan hệ song phương thời gian tới, nhất trí thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng hóa và sản phẩm của mỗi bên, tích cực đàm phán, sớm ký kết thêm các văn kiện hợp tác nhằm tạo thuận lợi cho nâng cao kim ngạch thương mại, hợp tác đầu tư.

Nguyễn Tiến

Adblock test (Why?)