Tổng thống Mỹ đã ký luật biến tư hình do phân biệt chủng tộc thành tội ác hận thù, chấm dứt hơn một thế kỷ bị trì hoãn.
"Tư hình hoàn toàn là khủng bố", Tổng thống Joe Biden nói tới hình thức hành quyết không qua xét xử đối với người Mỹ gốc Phi, thường là trước đám đông da trắng ở Mỹ thời hậu nô lệ.
Luật mới được đặt theo tên của Emmett Till, một thiếu niên người Mỹ gốc Phi 14 tuổi từng bị giết tàn bạo, tạo nên phong trào dân quyền ở Mỹ trong những năm 1950. Bất kỳ ai bị kết án theo luật này sẽ phải đối mặt mức án 30 năm tù giam.
Tổng thống Joe Biden ký dự luật tại Vườn Hồng Nhà Trắng ngày 29/3. Ảnh: Reuters.
Ông Biden cũng nói rằng thù hận chủng tộc không phải là "vấn đề cũ, mà là vấn đề dai dẳng".
Phó tổng thống Kamala Harris cảnh báo "tư hình không phải là di tích của quá khứ", khi cho rằng các "hành động khủng bố chủng tộc" vẫn xảy ra ở Mỹ.
Thượng viện Mỹ đã nhất trí thông qua dự luật vào đầu tháng này, với lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Chuck Schumer nói rằng việc trì hoãn thống nhất một biện pháp liên bang là "vết nhơ đối với nước Mỹ".
Emmett Till đã bị bắt cóc và sát hại vào tháng 8/1955, khi đi thăm họ hàng ở bang Mississippi, miền nam nước Mỹ. Ba ngày sau, thi thể của cậu bé được tìm thấy bên một con sông ở địa phương. Vụ việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi Carolyn Bryant, một phụ nữ da trắng, cáo buộc Till động chạm vào người bà tại một cửa hàng.
Hai người đàn ông Mississippi da trắng gồm Roy Bryant, chồng của Carolyn Bryant, và người anh cùng cha khác mẹ J.W. Milam đã bị buộc tội giết người, nhưng được một bồi thẩm đoàn da trắng tha bổng. Hai người sau đó thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn báo chí rằng họ đã giết cậu bé.
Tổng thống Biden muốn nhóm giàu nhất nước Mỹ phải nộp thuế thu nhập ít nhất 20% tổng tài sản, nhưng biện pháp thực thi sẽ gặp nhiều khó khăn.
"Thuế thu nhập tối thiểu với tỷ phú" được Tổng thống Joe Biden đưa vào đề xuất ngân sách năm tài khóa 2023 như một phần trong nỗ lực của chính quyền nhằm giảm thâm hụt liên bang trong thập kỷ tới và tăng ngân sách cho các khoản chi tiêu mới.
Theo đề xuất thuế mới, những hộ gia đình Mỹ có tài sản ròng hơn 100 triệu USD phải nộp thuế ít nhất 20% trên thu nhập và các khoản lợi nhuận trên giấy tờ, như cổ phiếu và trái phiếu, có thể tích lũy giá trị trong nhiều năm nhưng chỉ bị đánh thuế khi chúng được bán.
Những người hiện đã nộp thuế suất hơn 20% sẽ không phải trả thêm bất kỳ khoản nào, trong khi những người trả dưới mức này phải nộp thêm phần chênh lệch giữa mức thuế hiện tại và mức 20% mới.
Trong một tài liệu chi tiết về đề xuất thuế mới, Nhà Trắng gọi đây là "khoản thanh toán trước nghĩa vụ thuế mà các hộ gia đình sẽ phải trả sau khi họ thực nhận khoản lợi nhuận trên giấy tờ của mình".
"Cách tiếp cận này có nghĩa những người giàu nhất ở Mỹ sẽ phải trả thuế tương xứng với thu nhập, như mọi người khác", tài liệu có đoạn.
Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng hôm 28/3. Ảnh: AP.
Khoảng 700 tỷ phú Mỹ sẽ bị ảnh hưởng bởi đề xuất thuế mới. Nhà Trắng ước tính các cá nhân này đã tăng tài sản thêm một nghìn tỷ USD trong năm 2021, trong khi chỉ trả 8% thuế thu nhập và không bị tính thuế lợi nhuận trên giấy tờ.
Lính cứu hỏa và giáo viên "đang nộp gấp đôi" mức thuế mà một tỷ phú phải trả, ông Biden nói trong buổi họp báo công bố đề xuất thuế hôm 28/3.
Elon Musk, Bill Gates, Jeff Bezos, Warren Buffet và Michael Bloomberg sẽ là những cái tên trong danh sách bị đánh thuế cổ phiếu nếu đề xuất của ông Biden trở thành luật. Nhà Trắng cho biết đề xuất thuế này có thể thu về 361 tỷ USD trong vòng 10 năm.
Né thuế đã trở thành vấn đề nổi cộm gần đây ở Mỹ. Báo cáo của ProPublica công bố tháng 6 năm ngoái chỉ ra cách những người giàu nhất nước Mỹ có thể trả thuế thu nhập hợp pháp bằng một phần nhỏ so với những người có thu nhập trung bình. Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew hồi tháng 4/2021 cho biết 59% người Mỹ nói họ thấy bất bình khi một số tập đoàn và người giàu không phải trả mức thuế tương xứng.
Một cuộc thăm dò của Gallup năm 2017 chỉ ra 6 trong 10 người Mỹ nói rằng những người có thu nhập cao đang phải trả thuế quá ít.
Với thâm hụt ngân sách lớn và tình trạng bất bình đẳng giàu nghèo ở Mỹ, tăng thuế với người giàu có thể là một đề xuất hợp lý, theo Rick Newman, bình luận viên của Yahoo News. Tuy nhiên, Newman cũng chỉ ra những thách thức đối với bất kỳ loại thuế tài sản nào với các tỷ phú.
Đầu tiên, sự giàu có khó có thể định giá. Cổ phiếu và trái phiếu có thể được định giá trên thị trường, nhưng nhiều loại tài sản khác thì không. Bất động sản khó có thể định giá, nhất là khi nó không được bán trong nhiều năm. Đồ sưu tầm và tài sản không thanh khoản thậm chí khó xác định giá trị hơn.
Những khó khăn trong việc định giá tài sản có thể dẫn tới thách thức pháp lý và kiện tụng kéo dài với Sở Thuế vụ Mỹ, theo Newman, thêm rằng chiến thắng cuối cùng có thể thuộc về những người giàu và vô số chuyên gia về thuế của họ.
Ngoài ra, áp thuế tài sản có thể vi phạm quy định trong hiến pháp Mỹ. Hiến pháp Mỹ đặt ra những hạn chế về "thuế trực thu", thuế đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế. Các chuyên gia pháp lý vẫn đang tranh cãi liệu thuế tài sản có phải là thuế trực thu hay không, điều này sẽ đòi hỏi hình thức thu thuế phức tạp đến mức không thể thực hiện, theo Newman.
"Nếu quốc hội thông qua đề xuất đánh thuế tài sản, các vụ kiện cáo sẽ lập tức xuất hiện và Tòa án Tối cao sẽ là nơi quyết định. Chính phủ có nhiều cách thức đánh thuế hợp pháp khác và quốc hội Mỹ có thể dễ dàng thay đổi một số quy định để có thể thu thêm tiền từ người giàu. Vậy tại sao lại phải áp đặt một loại thuế có thể sẽ bị Tòa án Tối cao bãi bỏ?", Newman đặt câu hỏi.
Giới quan sát cho rằng đề xuất của Tổng thống Biden có thể không được thông qua và đưa vào ngân sách liên bang năm 2023. Thuế tỷ phú của ông Biden được đánh giá là phiên bản cải cách của thuế tài sản từng được những người cấp tiến trong đảng Dân chủ đề xuất, như thượng nghị sĩ Bernie Sanders, Elizabeth Warren và Ron Wyden.
Ý tưởng tăng ngân sách liên bang từ những người Mỹ siêu giàu được cử tri ủng hộ, nhưng không nhận được sự đồng tình từ nhiều thành viên đảng Cộng hòa và một số đảng viên Dân chủ. Điều này đồng nghĩa nó khó có thể được thông qua ở Hạ viện hoặc Thượng viện.
Bến tàu Santa Monica ở Santa Monica, California, Mỹ tuần trước. Ảnh: AFP.
Các nghị sĩ Mỹ từng tìm cách soạn thảo một loại thuế tỷ phú, nhưng đều gặp phải nhiều rào cản trong quá trình cụ thể hóa chúng. Những tỷ phú thuộc diện đóng thuế sẽ phải định giá tất cả tài sản của mình hàng năm, khiến nhiều người tự hỏi Sở Thuế vụ Mỹ, vốn đang thiếu nhân lực, lấy đâu ra người để kiểm tra hết các hồ sơ đó.
"Thuế tỷ phú nghe có vẻ đơn giản, nhưng khi thực hiện sẽ rất phức tạp", nhà phân tích Newman nhận xét.
Chính các quan chức hàng đầu trong chính quyền Biden đã từng bày tỏ hoài nghi về thuế tài sản. Bộ trưởng Tài chính Janet L. Yellen năm ngoái nói thuế tài sản "có rất nhiều vấn đề khó thực hiện".
Steven M. Rosenthal, một thành viên cấp cao của Trung tâm Chính sách Thuế, cho rằng đề xuất thu thuế tỷ phú của Nhà Trắng rất khó triển khai trên thực tế. "Ghi nhận mức nộp thuế tăng thêm hàng trăm tỷ USD sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu chúng ta không bao giờ thu được chúng?", Rosenthal nhấn mạnh.
Đang dừng ở điểm chờ đèn xanh đèn đỏ, chiếc ô tô bất ngờ cháy đùng đùng suýt bén lửa sang người và xe bên cạnh.
Chiếc ô tô 4 chỗ đang di chuyển trên đường bất ngờ xuất hiện ngọn lửa phía dưới gầm và sau đó nhanh chóng bốc lên cao. Hình ảnh này khiến những người đi đường hoảng sợ và quay đầu xe bỏ chạy.
Đoạn video được camera hành trình của một chiếc ô tô gần hiện trường ghi lại. Sự việc xảy ra ở thành phố Mậu Danh thuộc tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc vào ngày 22/3.
Chờ đèn xanh đèn đỏ, ô tô cháy đùng đùng suýt bén lửa sang xe bên cạnh
Trong video, chiếc ô tô di chuyển tới đâu, ngọn lửa xuất hiện ở đó. Chiều dài ngọn lửa là 10 m. Nguyên nhân được xác định là do ô tô bị rò rỉ xăng.
Khi ô tô đang đỗ ở một điểm chờ đèn xanh đèn đỏ, ngọn lửa đã bất ngờ cháy bùng lên và lan sang bên cạnh suýt bén vào người và phương tiện gần đó. Tài xế đã điều khiển ô tô rẽ sang trái và đỗ sát bên đường để gọi cứu hỏa tới dập lửa.
Hai xe cứu hỏa và 12 nhân viên chữa cháy có mặt tại hiện trường để dập tắt đám cháy trên chiếc ô tô. Tài xế đã thoát ra bên ngoài trước khi lực lượng cứu hỏa tới. Tài xế và những người dân xung quanh đã dùng bình cứu hỏa mini để chữa cháy nhưng bất thành, và thậm chí ngọn lửa còn cháy to hơn.
Lực lượng cứu hỏa sau đó dùng vòi rồng để phun nước vào xe và mất 10 phút để dập tắt hoàn toàn đám cháy.
Tại hiện trường, chiếc xe được nhìn thấy bị hư hỏng nhiều bộ phận sau vụ cháy. Nhưng may mắn không có ai bị thương sau vụ việc bất ngờ.
Cuộc đàm phán tại Thổ Nhĩ Kỳ đã thắp hy vọng về khả năng thoát xung đột, khi Nga nhất trí giảm giao tranh ở miền bắc Ukraine.
Nga hôm nay cam kết "giảm mạnh" hoạt động quân sự xung quanh Kiev và Chernihiv, phía bắc Ukraine sau cuộc đàm phán "ý nghĩa" với phái đoàn Ukraine tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ.
Thứ trưởng Quốc phòng Nga Alexander Fomin nói quyết định này được đưa ra "để tăng cường sự tin cậy lẫn nhau và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tiếp theo, tiến tới đạt mục tiêu cuối cùng là nhất trí và ký kết một thỏa thuận".
Tuy nhiên, Vladimir Medinsky, trợ lý Tổng thống Nga, sau đó nói rõ rằng quyết định giảm leo thang quân sự ở Kiev và Chernihiv "không phải là lệnh ngừng bắn" và vẫn còn chặng đường dài để có thể đạt được thỏa thuận với Ukraine.
Phái đoàn Nga và Ukraine tại cuộc đàm phán ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ hôm nay. Ảnh: AFP.
Trong khuôn khổ đàm phán, Ukraine cũng đã đề xuất áp dụng trạng thái trung lập để đổi lấy các đảm bảo an ninh, đồng nghĩa Kiev sẽ không tham gia các liên minh quân sự hay cho phép nước ngoài xây dựng căn cứ trên lãnh thổ. Kiev khẳng định trạng thái trung lập này không ngăn cản khả năng Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
"Nếu chúng ta cố gắng thống nhất những điều khoản quan trọng này, Ukraine có có thể áp dụng trạng thái là quốc gia phi liên minh và phi hạt nhân, theo hình thức trung lập vĩnh viễn", Oleksander Chaly, thành viên phái đoàn đàm phán Ukraine, nói.
Trên thực địa, các quan chức quân sự cấp cao của Mỹ nói Nga đã bắt đầu rút một số đơn vị khỏi thủ đô Kiev, bao gồm các nhóm chiến thuật cấp tiểu đoàn, và hiện chỉ tập trung lực lượng ở miền nam và miền đông Ukraine. Các quan chức này cảnh báo Nga có thể đảo ngược động thái này bất cứ lúc nào.
Anh cho biết cũng thấy một số dấu hiệu cho thấy lực lượng Nga giảm oanh tạc xung quanh Kiev. Nhưng người phát ngôn của Thủ tướng Boris Johnson nói Anh muốn thấy Nga rút toàn bộ lực lượng khỏi Ukraine và sẽ đánh giá các bước tiến tới thỏa thuận hòa bình khả thi bằng hành động chứ không phải lời nói.
Tại miền nam Ukraine, giao tranh vẫn tiếp tục diễn ra. Giới chức thành phố cảng Mykolaiv cáo buộc lực lượng Nga đã không kích trúng tòa nhà chính quyền, phá hủy một phần công trình, khiến ít nhất 7 người chết và 20 người bị thương.
Tại thành phố Mariupol, đông nam Ukraine, một hành lang sơ tán dân thường đã được mở ra hôm nay để người dân có thể rời thành phố bằng xe riêng. Đây là một trong ba hành lang nhân đạo được hai bên thống nhất thiết lập tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột, sau một ngày tạm dừng vì lo ngại các cuộc không kích của Nga.
Hơn một tháng sau khi xung đột nổ ra, hơn 3,9 triệu người đã sơ tán khỏi Ukraine, hàng nghìn người thiệt mạng và bị thương, trong khi nền kinh tế Nga cũng bị ảnh hưởng bởi hàng loạt biện pháp trừng phạt của phương Tây.
Tòa nhà chính quyền bị không kích ở thành phố Mykolaiv, phía nam Ukraine hôm nay. Ảnh: Reuters.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu tuyên bố Moskva đã hoàn thành phần lớn giai đoạn đầu chiến dịch quân sự và giờ sẽ tập trung vào các khu vực ở miền đông và miền nam Ukraine. Ông Shoigu cũng cảnh báo Nga sẽ đáp trả thích đáng nếu liên minh quân sự NATO cung cấp máy bay và hệ thống phòng không cho Ukraine.
Nga hôm nay tái khẳng định lập trường chỉ chấp nhận thanh toán tiền bán khí đốt cho Liên minh châu Âu bằng đồng ruble, bất chấp G7 phản đối. Chính phủ Nga, ngân hàng trung ương Nga và tập đoàn năng lượng Gazprom dự kiến trình ông Putin hệ thống cho phép thanh toán khí đốt bằng đồng ruble vào ngày 31/3.
"Không có gì tốt hơn khí đốt của Nga. Tất cả các lựa chọn khác đều tệ hơn. Đó là thực tế", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.
Trong ngày đầu nới lỏng quy định phòng dịch, nhiều người Singapore cảm thấy thoải mái, song phần lớn vẫn đeo khẩu trang do lo ngại nguy cơ nhiễm nCoV.
Kể từ ngày 29/3, người dân Singapore không còn phải bắt buộc đeo khẩu trang ở ngoài trời, theo quy định chống dịch mới được quốc gia này ban hành.
Các quy định nới lỏng được Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long công bố hôm 24/3, trong bối cảnh nước này tiến tới mục tiêu "sống chung với Covid-19". Giới chức Singapore cũng cho biết khoảng cách an toàn khi không đeo khẩu trang là một mét, đồng thời yêu cầu người dân không tụ tập quá 10 người tại các khu vực ngoài trời.
"Sau bước đi này, Singapore sẽ chờ một thời gian để ổn định tình hình", Thủ tướng Lý Hiển Long cho biết. "Nếu mọi thứ đều ổn, chúng ta sẽ tiếp tục dỡ bỏ hạn chế".
Người dân bỏ khẩu trang tập khí công tại Công viên Pasir Ris, Singapore, ngày 29/3. Ảnh: Straits Times.
Tại Công viên Bãi biển Changi và Công viên Bờ biển phía Đông hôm nay, nhiều người dân đã bắt đầu bỏ khẩu trang. Họ đều đánh giá cao quy định mới và cho biết việc tháo khẩu trang giúp họ cảm thấy thoải mái hơn trong thời tiết nóng ẩm tại Singapore.
"Khẩu trang khiến tôi cảm thấy ngột ngạt", bà Rahmah Md Sharin, 60 tuổi, chia sẻ. "Giờ tôi có thể hít thở thoải mái hơn nhiều".
Bà cũng nói rằng bản thân đã bớt lo lắng về Covid-19 khi số ca mắc ngày càng giảm và hầu hết mọi người đều được tiêm phòng đầy đủ. "Trước đây ai cũng sợ hãi", bà Rahmah nói. "Bây giờ tôi cảm thấy đất nước đã kiểm soát được phần nào dịch bệnh. Tuy nhiên, vẫn còn nguy cơ về các biến thể mới, nên cần rất cẩn thận nơi đông người".
Cai Jun Jie, y tá 32 tuổi, tỏ ra phấn khởi khi quy định chống dịch được nới lỏng đúng vào dịp chụp ảnh cưới của vợ chồng anh.
"Chúng tôi đã lên kế hoạch cho buổi chụp ảnh cưới từ lâu, rất may lại trùng với ngày đầu tiên các biện pháp hạn chế được dỡ bỏ", anh Cai chia sẻ."Đây là thời điểm thích hợp. Tôi cảm thấy mình như được giải phóng".
Buổi chụp hình đám cưới của Cai Jun Jie tại Công viên Bãi biển Changi ngày 29/3/2022.. Ảnh: Mainichi.
Tuy nhiên, Bộ Y tế Singapore vẫn khuyến khích người dân đeo khẩu trang ngoài trời để bảo vệ bản thân và những người xung quanh, đồng thời cảnh báo về khả năng bùng phát đợt dịch tiếp theo hoặc xuất hiện biến chủng mới.
Theo Straits Times, khoảng 90% người dân tại khu Bukit Batok, Yishun và Tampines, cũng như tại các công viên Bishan-Ang Mo Kio, Công viên Bờ biển phía Đông và Công viên Pasir Ris vẫn đeo khẩu trang trong ngày đầu nới lỏng quy định phòng dịch.
Ông Lee Guang Yao, 80 tuổi, vừa đưa cháu gái ba tuổi đến trường mầm non, cho biết dù cảm thấy nới lỏng các hạn chế là dấu hiệu tích cực, ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang ngoài trời.
"Chúng tôi chắc chắn sẽ tiếp tục đeo khẩu trang, bởi đã quen với việc này rồi", ông Lee chia sẻ. "Đeo khẩu trang sẽ đảm bảo an toàn cho gia đình cũng như cháu gái tôi, do cháu chưa được tiêm phòng".
Ông Lee cho biết gia đình ông có thể sẽ dừng đeo khẩu trang khi những thành viên nhỏ tuổi trong nhà được tiêm phòng và Singapore duy trì ca nhiễm hàng ngày dưới 2.000.
Người dân đeo khẩu trang tại bến xe buýt ở Singapore hôm 29/3. Ảnh: CNA.
Chloe Yong, sinh viên đại học 21 tuổi, vẫn đeo khẩu trang và ngồi làm bài tập một mình tại Công viên Bishan-Ang Mo Kio sáng 29/3. Chloe cho biết sẽ tiếp tục sử dụng khẩu trang khi ra ngoài, bởi cô đang sống chung cùng ông bà.
"Tôi chưa mắc Covid-19 nên muốn giảm thiểu rủi ro và giữ an toàn", Chloe chia sẻ. "Nếu bị nhiễm, tôi cũng không muốn truyền bệnh cho người khác".
Chua Pee Teck, nhà thiết kế đồ họa 50 tuổi, đang đi dạo tại Công viên Bishan-Ang Mo Kio, cho biết ông sẽ tiếp tục đeo khẩu trang do nguy cơ lây nhiễm vẫn tiềm ẩn. "Khi mọi thứ trở nên ổn định hơn, tôi mới thấy thoải mái tháo khẩu trang", ông chia sẻ.
Kể từ khi đại dịch bùng phát, Singapore đã ghi nhận hơn một triệu ca nhiễm và hơn 1.200 người tử vong, theo số liệu của Worldometers. Hơn 95% dân số đủ điều kiện nước này đã tiêm đủ liều vaccine Covid-19.
Bỉ, Hà Lan, Ireland và Czech đồng loạt thông báo trục xuất hàng chục nhân viên ngoại giao Nga, giữa lúc quan hệ châu Âu - Moskva căng thẳng vì Ukraine.
Bộ Ngoại giao Bỉ hôm nay cho biết nước này đã trục xuất 21 nhà ngoại giao Nga bị cáo buộc làm gián điệp và gây ra các mối đe dọa an ninh. Những người này làm việc tại đại sứ quán Nga tại Brussels và lãnh sự quán ở Antwerp.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Hà Lan cũng thông báo trục xuất 17 nhà ngoại giao Nga.
"Quyết định này được đưa ra dựa trên thông tin từ hai cơ quan an ninh AIVD và MIVD, trong đó chỉ ra những cá nhân được công nhận là nhà ngoại giao tại các cơ quan đại diện của Nga ở Hà Lan đang hoạt động bí mật với tư cách là sĩ quan tình báo", thông báo có đoạn.
Ngoại trưởng Wopke Hoekstra nói Hà Lan đã chuẩn bị để ứng phó với bất kỳ động thái trả đũa nào từ phía Moskva.
"Kinh nghiệm cho thấy Nga sẽ không bỏ qua các biện pháp như vậy. Chúng tôi không thể suy đoán về điều đó, nhưng Bộ Ngoại giao đã chuẩn bị các kịch bản có thể xảy ra trong tương lai gần", ông nói.
Đại sứ quán Nga tại The Hague, Hà Lan. Ảnh: Moscow Times.
Danh sách nhân viên ngoại giao Nga bị trục xuất được nối dài thêm sau quyết định tương tự từ chính phủ Ireland.
"Bộ Ngoại giao Ireland đã triệu tập đại sứ Nga tới Nhà Iveagh để thông báo về việc trục xuất bốn quan chức cấp cao khỏi quốc gia này", thông báo của cơ quan ngoại giao Ireland hôm nay có đoạn. Nhà Iveagh là nơi đặt trụ sở Bộ Ngoại giao Ireland.
Cơ quan này giải thích quyết định trục xuất được đưa ra do Ireland phát hiện "hoạt động không phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế về hành vi ngoại giao" của các nhà ngoại giao Nga.
Một nhân viên ngoại giao Nga ở Cộng hòa Czech cũng đã được yêu cầu rời khỏi quốc gia này trong vòng 72 giờ, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Cộng hòa Czech hôm nay.
"Cùng với các đồng minh, chúng tôi đang giảm hiện diện của nhân viên tình báo Nga tại châu Âu", cơ quan này thông báo trên Twitter.
Bộ Ngoại giao Nga chưa bình luận về các động thái của 4 nước châu Âu.
Các thông báo trục xuất được đưa ra giữa lúc quan hệ giữa các nước châu Âu và Nga trở nên căng thẳng vì xung đột ở Ukraine.
Nga ngày 24/2 phát động chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm "phi vũ trang và phi phát xít hóa Ukraine". Sau nhiều vòng đàm phán trong hơn một tháng qua, cuộc thảo luận giữa Nga và Ukraine ở Istanbul đã thắp hy vọng về khả năng thoát xung đột, khi Moskva đồng ý giảm giao tranh và Kiev nêu điều kiện để thỏa thuận về trạng thái trung lập.
Trung Quốc tăng cường tìm kiếm các thỏa thuận dầu khí mới với Nga, khi châu Âu tìm cách quay lưng với nguồn năng lượng của Moskva.
Khi phương Tây tung ra làn sóng trừng phạt chưa từng có nhằm vào Nga do chiến dịch quân sự tại Ukraine cũng như cam kết giảm phụ thuộc vào năng lượng từ Moskva, giới chức tỉnh Hắc Long Giang, khu vực nằm trên "vành đai rỉ sét" ở đông bắc Trung Quốc, giáp biên giới với Nga, tin rằng địa phương này đang đứng trước cơ hội vực dậy mạnh mẽ.
Bí thư tỉnh ủy Hắc Long Giang Hứa Cần đã kêu gọi thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ giữa hai nước. "Chúng ta nên tăng cường hợp tác năng lượng thiết thực giữa Trung Quốc và Nga, mở cửa toàn diện với Nga, đóng góp vào đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cũng như thúc đẩy hợp tác chiến lược giữa hai bên", tờ Heilongjiang Daily dẫn lời ông Hứa.
Ông Hứa đồng thời kêu gọi giới chức Hắc Hà, thành phố sát biên giới Nga, "thích nghi với những thay đổi mới trong thương mại Trung - Nga", cũng như khẳng định tiềm năng trở thành "cửa ngõ giao thương với Nga và vùng Viễn Đông".
Trung Quốc tiêu thụ lượng lớn dầu khí nhập từ các quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh phương Tây tăng cường sức ép trừng phạt và tìm cách quay lưng với nguồn năng lượng từ Nga, Trung Quốc đột nhiên có một nhà cung cấp gần hơn.
Nhân viên xúc than tại Cảng Đường sắt Tuy Phân Hà, tỉnh Hắc Long Giang, đông bắc Trung Quốc, ngày 12/10/2021. Ảnh: Xinhua.
Trung Quốc vốn là bên mua than lớn nhất của Nga, với tổng lượng nhập khẩu than từ nước này đạt 54 triệu tấn năm 2021, nhưng các tỉnh Trung Quốc vẫn muốn tăng lượng than nhập khẩu. Nga đã vượt Australia, trở thành nhà cung cấp than lớn thứ hai của Trung Quốc, chỉ sau Indonesia.
Tại một hội nghị trực tuyến của Hiệp hội Phân phối và Vận chuyển Than Trung Quốc (CCTDA) tháng này, các doanh nghiệp nhập khẩu than Trung Quốc đã bày tỏ quan tâm đến hợp tác với các nhà sản xuất và xuất khẩu than Nga.
Jidian International Trade, doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại thành phố Trường Xuân ở đông bắc Trung Quốc, cho biết đã mua ít nhất 50.000 tấn than của Nga từ khi xung đột ở Ukraine nổ ra.
"Trung Quốc cần than từ Nga không phải vì chúng tôi muốn hỗ trợ Tổng thống Vladimir Putin, mà để giải quyết các vấn đề kinh tế quốc gia", một lãnh đạo giấu tên của Jidian International Trade tuyên bố.
Những vấn đề này được thể hiện rõ nét khi Cục Quản lý Năng lượng Quốc gia (NEA) và Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) ngày 22/3 công bố tài liệu 41 trang về kế hoạch cung cấp năng lượng trong 5 năm, cảnh báo về "rủi ro an ninh năng lượng mới và cũ đan xen", khẳng định nước này đang ở "giai đoạn trọng yếu" về đảm bảo an ninh năng lượng.
Lâm Bá Cường, viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc tại Đại học Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến, cho hay chính sách an ninh năng lượng mới được Trung Quốc xây dựng sau khi chiến sự nổ ra ở Ukraine. Ông Lâm cũng đề cập tình trạng mất điện diện rộng năm 2021, khi một số thành phố Trung Quốc phải cắt điện luân phiên do giá than leo thang, ảnh hưởng tới các nhà máy nhiệt điện.
Erica Downs, tiến sĩ cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng toàn cầu (CGEP) thuộc Đại học Columbia, cho biết các công ty dầu khí quốc gia Trung Quốc có thể đang tìm kiếm cơ hội để mua dầu, khí đốt giá rẻ từ phía Nga.
Bloomberg ngày 8/3 đưa tin Trung Quốc đang cân nhắc mua cổ phần tại các công ty năng lượng và sản xuất hàng hóa của Nga, như tập đoàn khí đốt Gazprom hay nhà sản xuất nhôm United Co. Rusal International.
Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp tại Bắc Kinh hôm 4/2. Ảnh: Reuters.
Ngày 4/2, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Putin tuyên bố hai nước đạt thỏa thuận dầu khí hơn 117 tỷ USD, trong đó có hợp đồng xây dựng đường ống cung cấp 10 tỷ m3 khí đốt mỗi năm từ vùng Viễn Đông cho Trung Quốc trong thời hạn 25 năm. Khi hoàn thành, dự án này sẽ tăng gần 25% công suất xuất khẩu khí đốt Nga tới Trung Quốc, lên 48 tỷ m3.
Ngoài hợp đồng khí đốt trên, Nga - Trung còn ký thỏa thuận trị giá 80 tỷ USD giữa tập đoàn dầu khí Rosneft và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC), cung cấp 100 triệu tấn dầu thông qua Kazakhstan trong vòng 10 năm.
Nga cũng muốn Trung Quốc nhất trí tiến hành dự án Năng lượng Siberia II, vốn đã được hai bên thảo luận từ lâu, có thể chuyển 50 tỷ m3 khí đốt từ Tây Siberia tới Trung Quốc qua ngả Mông Cổ. Dự án này có thể cung cấp hơn 1/3 lượng khí đốt nhập khẩu của Trung Quốc mà không phải vận chuyển đường dài trên biển, đồng thời nâng tổng lượng khí đốt Nga cung cấp cho Trung Quốc lên 98 tỷ m3 mỗi năm.
Nhân Tắc Bình, chuyên gia kinh tế Trung Quốc, cho biết nước này có thể phải đối mặt với lệnh trừng phạt từ Mỹ và châu Âu nếu nhập thêm năng lượng từ Nga, song Bắc Kinh sẽ đối mặt với áp lực lạm phát nặng nề nếu không tiếp tục làm như vậy.
"Trong bối cảnh năng lượng toàn cầu thay đổi mạnh mẽ, an ninh nguồn cung năng lượng của Trung Quốc đang đối mặt với bất ổn lớn", ông Nhân nhận định.
Tuy nhiên, Erica Down, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, Mỹ, cảnh báo việc tăng cường hợp tác dầu khí với Nga có thể không có lợi cho an ninh năng lượng của Trung Quốc.
"Một trong những điểm mấu chốt trong chính sách an ninh năng lượng của Trung Quốc là đa dạng hóa nguồn cung và tuyến nhập khẩu để tránh bị phụ thuộc quá mức vào một bên nào", Down viết. "Nhập khẩu 98 tỷ m3 khí đốt mỗi năm từ Nga có thể khiến Trung Quốc lệ thuộc năng lượng vào nước láng giềng ở phía bắc".
