Tư lệnh Quân khu miền Nam Israel nói binh sĩ nước này đã có ngày giao tranh ác liệt nhất với Hamas từ khi chiến sự bùng phát ở Gaza.
"Chúng tôi đang trong ngày ác liệt nhất từ khi bắt đầu chiến dịch trên bộ, cả về thương vong của địch, số đợt giao tranh và hỏa lực yểm trợ", tướng Yaron Finkelman, tư lệnh Quân khu miền Nam của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), nói hôm nay.
Ông Finkelman cho biết binh sĩ Israel đang giao tranh tại Jabalya và Shejaiya, lần lượt ở phía bắc và phía đông Gaza City, thành phố lớn nhất Gaza. Trong khi đó, IDF cũng đã tiến quân vào trung tâm Khan Younis, thành phố lớn nhất miền nam Gaza.
Giới chức Israel tin rằng phần lớn các thủ lĩnh của Hamas có thể đang ẩn nấp ở Khan Younis, một thành trì của lực lượng này. "Chúng tôi dự định tiếp tục tấn công để có thêm thắng lợi", theo tướng Finkelman. Tư lệnh IDF Herzi Halevi cho biết quân đội Israel đã bao vây Khan Younis.
Hình ảnh binh sĩ Israel tác chiến ở Dải Gaza được công bố ngày 4/12. Ảnh: Reuters
Xung đột nổ ra hôm 7/10, khi Hamas bất ngờ tấn công lãnh thổ Israel, khiến hơn 1.140 người thiệt mạng và khoảng 240 dân thường bị bắt làm con tin. Israel đáp trả bằng các cuộc không kích và tấn công trên bộ vào Dải Gaza. Giao tranh giữa hai bên đã khiến khoảng 17.000 người thiệt mạng, hơn 50.000 người bị thương tính đến ngày 5/12.
Hai bên ngừng bắn 7 ngày từ ngày 24/11 để trao đổi con tin và tạo điều kiện cho hoạt động nhân đạo. IDF hôm 3/12 tuyên bố nối lại và mở rộng chiến dịch trên bộ nhằm vào Hamas trên khắp Dải Gaza, yêu cầu dân thường sơ tán khỏi một số vùng đã và có thể sắp xảy ra chiến sự ở cả miền nam và bắc khu vực.
Quan chức Ukraine cho biết lực lượng Nga đang tiến công theo hai hướng nhằm vào Avdeevka, thành phố thuộc tỉnh Donetsk được ví như "Bakhmut thứ hai".
"Đợt tấn công thứ ba của đối phương khác với hai đợt trước ở chỗ họ đã mở hai mũi tiến quân mới", Vitaliy Barabash, lãnh đạo cơ quan quân sự của Ukraine tại thành phố Avdeevka, ngày 4/12 cho biết. "Việc mở các hướng tiến quân mới cho thấy họ đã được lệnh kiểm soát Avdeevka bằng bất cứ giá nào".
Ông Barabash nhận định đợt tiến công mới của Nga là nỗ lực đánh lạc hướng lực lượng Ukraine đang phòng thủ tại Avdeevka, thu hẹp khu vực họ kiểm soát ở phía tây để bao vây hoàn toàn thành phố.
Pháo binh Nga khai hỏa lựu pháo Msta-B nhằm vào vị trí Ukraine ngày 1/2. Ảnh: RIA Novosti
Nga những tháng qua nỗ lực tiến công Avdeevka, tạo thế gọng kìm vây đô thị này ở ba mặt bắc, nam và đông. Quân đội Ukraine chỉ có thể duy trì tiếp tế cho lực lượng phòng thủ tại Avdeevka từ phía tây.
Tình thế này khiến Avdeevka được ví như "Bakhmut thứ hai", thành phố mà Nga kiểm soát hồi tháng 5 sau chiến dịch tiến công kéo dài hơn 10 tháng.
Các chuyên gia quân sự phương Tây cho rằng lực lượng Nga ngày càng giành được nhiều bước tiến xung quanh Avdeevka, song phải trả giá đắt cho điều này.
Giành được Avdeevka sẽ giúp quân đội Nga mở rộng thêm 50-60 km trên tiền tuyến, tạo nên cửa ngõ từ thủ phủ Donetsk đến các thành phố khác như Kostiantynivka ở phía bắc, tiến gần hơn tới mục tiêu kiểm soát hoàn toàn tỉnh Donetsk.
Avdeevka có khoảng 32.000 dân trước chiến sự, hiện chưa đầy 1.300 người còn ở lại thành phố này. Kể từ năm 2014, quân đội Ukraine đã xây dựng nhiều lô cốt, công sự, biến thành phố này thành pháo đài sát thủ phủ Donetsk của tỉnh cùng tên.
Andriy Kramarov, chuyên gia quân sự Ukraine, nhận định tuyến tiếp tế ngắn hơn và hoạt động triển khai nhanh hơn của Nga khiến chiến dịch tiến công Avdeevka khác với nỗ lực kéo dài nhiều tháng nhằm vào thành phố Bakhmut.
"Nga đang huy động nhân lực và thiết bị quân sự nhanh hơn nhiều so với tại Bakhmut", ông Kramarov nói. "Các nhóm xung kích nhỏ lần lượt tiến quân. Sau khi lực lượng Ukraine vô hiệu hóa nhóm xung kích gồm 50-100 quân, nhóm tiếp theo sẽ đến sau 5 phút".
Vị trí Avdeevka và các đô thị lân cận. Đồ họa: RYV
Nghèo đói, bất bình đẳng được cho là những yếu tố đẩy tỷ lệ tử vong do tội phạm súng đạn tại Thụy Điển cao thứ hai châu Âu.
Tình trạng bạo lực băng đảng, các vụ nổ súng đang gia tăng ở Thụy Điển, khiến giới chức và người dân nước này lo âu. Theo số liệu chính thức, số vụ nổ súng gây chết người ở nước này đã tăng hơn gấp đôi con số năm 2013, trong khi tội phạm ma túy tăng đều đặn từ đầu những năm 2000.
Văn phòng Liên Hợp Quốc về phòng chống ma túy và tội phạm (UNODC) cho biết Thụy Điển có tỷ lệ tử vong do súng trên đầu người cao thứ hai châu Âu, sau Albania. Năm 2022, tỷ lệ giết người bằng súng tính trên đầu người ở thủ đô Stockholm cao gấp 30 lần so với London.
Có tổng cộng 90 vụ nổ, 101 âm mưu tấn công bằng chất nổ, 391 vụ nổ súng ở Thụy Điển năm ngoái, trong đó 62 vụ gây tử vong. Trong năm nay, nước này đã ghi nhận hơn 100 vụ nổ tính đến tháng 10.
Phần lớn bạo lực xảy ra ở các thành phố lớn, nhưng đã dần lan sang các thành phố nhỏ. "Thụy Điển chưa từng chứng kiến điều gì như vậy. Không có nước châu Âu nào đang ghi nhận tình trạng tương tự", Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson nói.
Cảnh sát tại hiện trường một vụ nổ ở thành phố Gothenburg, tây nam Thụy Điển ngày 31/8. Ảnh: AFP
Đảng Dân chủ đối lập Thụy Điển nói rằng vấn đề di cư là nguyên nhân. Nhưng các số liệu đã vẽ ra bức tranh phức tạp hơn. Cảnh sát nước này đã xác định các khu vực dễ chịu ảnh hưởng bởi tình trạng bạo lực tội phạm, được gọi là utsatta. Đây là nơi sinh sống của chỉ 5% dân số Thụy Điển, song ghi nhận tình trạng bạo lực nghiêm trọng nhất.
Các utsatta có tỷ lệ dân sinh ra bên ngoài châu Âu và dân nhập cư thế hệ hai cao, song các chuyên gia cho rằng hoàn cảnh kinh tế, xã hội đã định hình những khu vực này trong một thời gian dài.
Phần lớn utsatta ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp dài hạn cao. Tỷ lệ nguy cơ nghèo đói cũng cao gấp đôi tỷ lệ trung bình toàn quốc. Trong khi đó, khoảng cách thu nhập ngày càng kéo giãn trong 4 thập kỷ qua.
"Các yếu tố kinh tế, xã hội là nguyên nhân chính tạo ra tình trạng tội phạm, không phải sắc tộc. Đây là 'công thức' tồn tại từ lâu tại Thụy Điển", Felipe Dorner, giáo sư tội phạm học tại Đại học Stockholm, nhận định. "Bất bình đẳng ngày càng tăng trong thu nhập, y tế, giáo dục sẽ phân hóa cơ hội của thanh niên các vùng".
Các vấn đề kinh tế - xã hội tại utsatta và Thụy Điển nói chung. Đồ họa: Guardian
Ardavan Khoshnood, chuyên gia tội phạm học tại Đại học Lund, cho hay bạo lực băng đảng ở Thụy Điển dường như xảy ra chủ yếu cho xung đột ma túy, về sản phẩm và địa bàn.
Các băng đảng đang tăng tuyển dụng trẻ em, thanh thiếu niên. Giới chức cho hay nghi phạm bị cáo buộc tội danh bạo lực như ngộ sát, giết người, hành hung đang trẻ hóa. Năm 2022, gần 1/3 nghi phạm liên quan đến các tội danh này ở độ tuổi 15-20.
Xu hướng tội phạm bạo lực súng đạn còn nghiêm trọng hơn. Cách đây một thập kỷ, Thụy Điển ghi nhận chưa tới 1/4 nghi phạm trong các vụ giết người liên quan đến súng ở độ tuổi 15-20. Năm 2022, con số này chiếm gần một nửa, ở mức 45%.
"Các băng nhóm tội phạm rất tàn nhẫn, họ thuê trẻ vị thành niên, cung cấp cho họ vũ khí và địa chỉ để họ thực hiện các vụ tấn công. Nỗi bất an trong nhân dân gia tăng", Ủy viên Cảnh sát Quốc gia Thụy Điển Anders Thornberg nói hồi tháng 9.
Qua một số chính sách, tỷ lệ thanh niên không đi học, thất nghiệp đã giảm ở phần lớn các khu vực utsatta trong 10 năm qua, song các chuyên gia nhấn mạnh cần nhiều động thái hơn nữa.
"Để làm chậm quá trình tuyển dụng tân binh của các băng nhóm, cần ưu tiên giảm tình trạng bất bình đẳng. Những hình phạt khắc nghiệt hiện nay rất khó giải quyết những vấn đề này", giáo sư Dorner nói.
Bộ trưởng Tư pháp Gunnar Strommer thăm khu vực tưởng niệm một thiếu niên 15 tuổi bị sát hại ở Skogas, hồi tháng 2. Ảnh: TT
Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt cho biết các bên dự COP28 đánh giá cao cam kết và tinh thần "nói là làm" của Việt Nam trong chống biến đổi khí hậu.
"Sự tham gia của Thủ tướng và đoàn Việt Nam tại hội nghị đã thể hiện được vai trò, vị thế và tầm vóc của đất nước sau gần 40 năm đổi mới", Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt chiều 4/12 trả lời phỏng vấn về kết quả chuyến công tác dự Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu (COP28) tại UAE của Thủ tướng Phạm Minh Chính trong tuần trước.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục gây ra những tác động nghiêm trọng trên toàn cầu. Hệ thống khí hậu đang tiến gần đến giới hạn đỏ, trong khi vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa các cam kết mà các bên đưa ra với hành động được triển khai trên thực tế. COP28 năm nay được đánh giá là hội nghị lớn nhất trong lịch sử, với sự tham dự của gần 140 lãnh đạo cấp cao và khoảng 90.000 đại biểu.
Việc Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị và chủ trì các sự kiện đa phương đã truyền tải thông điệp lớn về chính sách của Việt Nam về phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, theo Thứ trưởng.
"Trước bạn bè quốc tế, ta đã đề cao trách nhiệm và cam kết của Việt Nam trong tham gia xử lý một trong những thách thức toàn cầu lớn nhất hiện nay là biến đổi khí hậu", ông Việt nhấn mạnh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại sự kiện Huy động tài chính thực hiện cam kết của Việt Nam về biến đổi khí hậu ngày 1/12 tại UAE. Ảnh: Dương Giang
Việt Nam đã nêu 12 biện pháp giảm phát thải khí nhà kính cũng như đảm bảo an ninh năng lượng, lợi ích người dân, mục tiêu phát triển kinh tế. Thủ tướng công bố kế hoạch huy động nguồn lực thực hiện Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), thu hút sự quan tâm và cam kết ủng hộ của các nước, tổ chức quốc tế.
Việt Nam không chỉ thể hiện cam kết qua lời nói mà còn có hành động cụ thể triển khai. Thông điệp chính Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi đến các nước qua các bài phát biểu tại COP28 là biến cam kết thành hành động cụ thể. Thủ tướng cũng chia sẻ về những việc Việt Nam đã làm, nhấn mạnh yêu cầu các nước phát triển hỗ trợ nước đang phát triển về tài chính, công nghệ, đào tạo nhân lực, khả năng quản trị để chuyển đổi xanh.
Thứ trưởng cho biết các nước đánh giá cao cam kết và tinh thần "nói là làm" của Việt Nam. Nhiều nước khẳng định sẽ hỗ trợ và đồng hành với Việt Nam trong chuyển đổi năng lượng, nâng cao năng lực thích ứng, thúc đẩy tăng trưởng xanh.
Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt. Ảnh: Hoàng Phong
Ngoài dự COP28, Thủ tướng Phạm Minh Chính còn có những hoạt động song phương tại UAE. Trước đó, Thủ tướng đã thăm chính thức Thổ Nhĩ Kỳ ngày 28-30/11.
Ông Việt đánh giá chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Thủ tướng là bước đột phá trong quan hệ hai nước, trong đó có thúc đẩy sớm mở Tổng Lãnh sự quán Thổ Nhĩ Kỳ tại TP HCM; mở cửa cho mặt hàng xuất khẩu chủ lực và nông sản của mỗi nước; hướng đến kim ngạch thương mại song phương lên 4-5 tỷ USD.
Năm nay Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Thổ Nhĩ Kỳ là nhà đầu tư trực tiếp lớn nhất vào Việt Nam tại Trung Đông với tổng vốn đăng ký một tỷ USD. Kim ngạch song phương năm 2022 đạt hơn 2 tỷ USD.
Trong chuyến thăm, lãnh đạo Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu trao đổi về khả năng nâng cấp quan hệ lên khuôn khổ đối tác mới. Hai nước cũng khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA). "Đây là bước đột phá mạnh mẽ về cơ chế hợp tác, thể hiện quyết tâm của lãnh đạo hai bên trong việc củng cố và tăng cường quan hệ giữa hai nước", ông Việt nói.
Tại UAE, Thủ tướng và các lãnh đạo nước này đã nhất trí đẩy nhanh đàm phán và sớm ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện (CEPA), sớm nâng kim ngạch thương mại lên 10 tỷ USD trong những năm tới. UAE hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành Halal (sản phẩm phù hợp quy định Hồi giáo), tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng trung tâm tài chính, logistics, thể thao...
Việt Nam - UAE năm nay kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. UAE là đối tác thương mại lớn nhất Việt Nam với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2022 đạt 8,7 tỷ USD.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp Việt Nam đã ký kết 31 thỏa thuận hợp tác với các đối tác UAE, Thổ Nhĩ Kỳ và đối tác quốc tế trong các lĩnh vực an ninh, nông nghiệp, hàng không dân dụng, nguồn nhân lực, chuyển đổi số, cảng biển...
Lãnh đạo cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ và UAE đều khẳng định coi Việt Nam là đối tác hàng đầu, có vị trí đặc biệt quan trọng trong ASEAN.
Thứ trưởng nhấn mạnh Trung Đông vừa là thị trường có thể mở rộng hợp tác kinh tế, xuất khẩu cho hàng hóa của Việt Nam, vừa là nguồn thu hút vốn đầu tư rất lớn từ các tập đoàn, quỹ đầu tư lớn. "Chủ động tăng cường quan hệ với các quốc gia ở Trung Đông có ý nghĩa thiết thực trong khai mở thị trường mới, thu hút đầu tư và các nguồn lực mới phục vụ phát triển của Việt Nam trong thời gian tới", ông Việt nói.
Quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nói Ankara đã cảnh báo Tel Aviv về những hậu quả nghiêm trọng nếu Israel truy lùng Hamas ngoài các vùng lãnh thổ Palestine.
"Những cảnh báo cần thiết đã được chuyển tới đầu mối liên lạc dựa trên thông tin về các phát biểu của quan chức Israel. Chúng tôi nhấn mạnh với phía Israel rằng các hành động như vậy sẽ dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng", một quan chức tình báo Thổ Nhĩ kỳ cho biết hôm nay, nhưng không tiết lộ hậu quả cụ thể cũng như phản hồi của Israel.
Giới chức Israel chưa bình luận về thông tin.
Xe tăng Israel triển khai gần Dải Gaza hôm 3/12. Ảnh: AFP
Trong đoạn ghi âm do kênh truyền hình Kan của Israel đăng ngày 3/12, ông Ronen Bar khẳng định nội các đã giao cho họ mục tiêu "xóa sổ Hamas". "Chúng tôi sẽ làm điều đó ở mọi nơi. Có thể mất nhiều năm nhưng chúng tôi sẽ thực hiện", lãnh đạo Shin Bet cho hay.
Tờ Wall Street Journal trước đó dẫn lời các quan chức Israel giấu tên cho biết với mệnh lệnh từ Thủ tướng Benjamin Netanyahu, các cơ quan tình báo hàng đầu nước này đang lên kế hoạch truy lùng thủ lĩnh Hamas sống ở những quốc gia như Lebanon, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar.
Chiến dịch này sẽ là phần mở rộng của các hoạt động bí mật kéo dài nhiều năm của tình báo Israel, vốn đã bị chỉ trích trên khắp thế giới.
Trong thời gian dài, các quốc gia khu vực như Qatar, Lebanon, Iran, và Thổ Nhĩ Kỳ đã cung cấp nơi ẩn náu an toàn cho các thành viên cấp cao Hamas. Tình báo Israel thường tránh nhắm tới các mục tiêu này nhằm ngăn những cuộc khủng hoảng ngoại giao không mong muốn.
Israel đã cam kết "diệt trừ Hamas" sau cuộc đột kích của lực lượng này ngày 7/10. Cơ quan y tế Gaza do Hamas kiểm soát cho biết gần 15.900 người đã thiệt mạng trong chiến dịch trả đũa của Tel Aviv.
Tel Aviv sẽ truy lùng Hamas ở Lebanon, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar dù phải mất nhiều năm, người đứng đầu cơ quan an ninh nội địa Israel Shin Bet tuyên bố.
Trong một đoạn ghi âm do kênh truyền hình Kan của Israel đăng ngày 3/12, lãnh đạo Shin Bet Ronen Bar khẳng định nội các đã giao cho họ mục tiêu "xóa sổ Hamas".
Lãnh đạo Shin Bet Ronen Bar rời nhà riêng ở Rishpon, miền trung Israel, hồi tháng 10/2021. Ảnh: Flash90
"Chúng tôi sẽ làm điều đó ở mọi nơi, tại Gaza, tại Bờ Tây, Lebanon, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar. Điều này có thể mất nhiều năm nhưng chúng tôi sẽ thực hiện nó", ông cho hay.
Không rõ người đứng đầu Shin Bet đưa ra bình luận trên vào thời điểm nào.
Israel đã cam kết "diệt trừ Hamas" sau cuộc đột kích của lực lượng này ngày 7/10. Theo cơ quan y tế Gaza do Hamas kiểm soát, đến nay, hơn 15.500 người đã thiệt mạng trong chiến dịch quân sự trả đũa của Tel Aviv.
Ngoài Gaza, các lãnh đạo Hamas còn cư trú hoặc thường xuyên đến thăm Lebanon, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar. Qatar đã giúp dàn xếp một lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas. Tuy nhiên, thỏa thuận bị phá vỡ hôm 1/12 sau 7 ngày.
Năm 1997, đặc vụ Mossad của Israel đã đầu độc thủ lĩnh Hamas lúc bấy giờ là Khaled Meshaal ở Jordan. Tuy nhiên, nhiệm vụ thất bại, Israel sau đó phải cho Jordan thuốc giải để cứu Meshaal. Ông Benjamin Netanyahu là thủ tướng Israel vào thời điểm đó.
Mỹ và đồng minh mạnh mẽ lên án chiến dịch của Nga ở Ukraine, nhưng lại ủng hộ Israel tấn công Dải Gaza, bất chấp thảm cảnh của dân thường.
Hàng triệu người Ukraine đầu năm ngoái đã phải rời bỏ nhà cửa, sơ tán ra nước ngoài, chạy trốn chiến dịch tấn công của Nga. Cảnh tượng tương tự gần đây xảy ra với những người Palestine ở Dải Gaza, khi Israel mở chiến dịch quy mô lớn đáp trả Hamas vì cuộc đột kích ngày 7/10.
Xung đột ở Ukraine và Dải Gaza đã trở thành chủ đề gây tranh cãi trong giới chính trị Mỹ và toàn cầu. Những phản ứng có phần trái ngược phương Tây với hai cuộc xung đột đã làm dấy lên nhiều chỉ trích rằng Mỹ và đồng minh đang áp dụng tiêu chuẩn kép ở hai điểm nóng trên thế giới.
Các nước phương Tây chỉ trích cuộc chiến mà Nga phát động ở Ukraine hồi cuối tháng 2/2022 là vô cớ. Trong khi đó, họ bày tỏ ủng hộ với việc Israel đưa quân tấn công Dải Gaza vì cho rằng đó là quyền tự vệ khi nhóm vũ trang Hamas đã giết hại 1.200 người Israel trong cuộc đột kích.
Lập trường này làm bùng lên nhiều tranh cãi trong dư luận. "Mạng sống nào cũng giá trị, dù đó là ở Israel, Palestine hay Ukraine", Oleksandra Matviichuk, thành viên Trung tâm Tự do Dân sự (CLL) hoạt động tại Ukraine, tổ chức được trao giải Nobel Hòa bình năm ngoái, nói.
Nhóm người di chuyển bé gái bị thương sau cuộc tập kích của Israel ở Dải Gaza ngày 18/10. Ảnh: AFP
Khi số người chết trong cuộc xung đột ở Trung Đông ngày một tăng, Trung Quốc, Nga và một số nước khác như Iran đã chỉ trích những tiêu chuẩn đạo đức mà Mỹ và đồng minh thường đề ra trong xung đột Ukraine.
"Hình ảnh của chúng tôi trong mắt các quốc gia đang phát triển đã bị tổn hại. Nhiều người bày tỏ lo ngại khi Mỹ chỉ trích hành động của Nga là không thể chấp nhận và không được phép, nhưng chưa có những tuyên bố mạnh mẽ về hành động tương tự của Israel ở Dải Gaza", thượng nghị sĩ Chris Coons, thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, nói.
Trong hơn 20 tháng xung đột Ukraine, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã lên án cuộc chiến của Nga vì giết hại dân thường bừa bãi. Lập luận này gây được tiếng vang lớn với phần lớn phương Tây. Mỹ cùng đồng minh đã thiết lập liên minh ủng hộ và viện trợ quân sự cho Ukraine kể từ khi xung đột bắt đầu, cũng như áp biện pháp trừng phạt mạnh tay với Nga để khiến Moskva từ bỏ cuộc chiến.
Khi xung đột ở Dải Gaza khiến gần 15.000 người thiệt mạng và ít nhất 36.000 người bị thương, một số quốc gia châu Âu như Tây Ban Nha, Ireland và Bỉ đã có lập trường chỉ trích mạnh mẽ đối với chiến dịch oanh tạc của Israel.
"Hành động giết hại dân thường cần phải chấm dứt ngay bây giờ. Phá hủy Gaza là điều không thể chấp nhận", Thủ tướng Bỉ Alexander de Croo nói trong chuyến thăm biên giới giữa Ai Cập và Gaza cùng với người đồng cấp Tây Ban Nha tháng trước.
Nhưng Mỹ và nhiều đồng minh khác ở châu Âu lại không lên án cuộc chiến của Israel, ủng hộ lập trường "hủy diệt" Hamas của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và cho rằng Tel Aviv "có quyền tự vệ".
Một số chính trị gia Mỹ đã tìm cách bào chữa. "Chúng tôi không áp dụng tiêu chuẩn kép. Chúng tôi đứng về phía những người bị hại", thượng nghị sĩ James Risch, thành viên cấp cao Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, nói.
Dù ủng hộ chiến dịch của Israel, chính quyền Tổng thống Biden trên thực tế đã sử dụng đòn bẩy chính trị của mình để thúc đẩy Tel Aviv tăng cường viện trợ nhân đạo cho Gaza. Washington cũng đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực đàm phán ngừng bắn tạm thời, giúp trả tự do cho hàng chục con tin bị Hamas bắt cóc và các tù nhân Palestine mà Israel giam.
Căn nhà bị phá hủy ở Kharkov, Ukraine hồi tháng 6/2022. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, nhiều người cho rằng những lời bào chữa và hành động đó không đủ sức thuyết phục. Những hình ảnh như Tổng thống Biden hay Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tới Israel, bày tỏ ủng hộ cuộc chiến của Tel Aviv rất khó xóa nhòa, theo giới quan sát.
"Hiện có một quan điểm chung về tiêu chuẩn kép ở Gaza, nhưng thực chất nó đã xuất hiện từ trước cuộc xung đột. Tôi cho rằng quan điểm này phần lớn được chứng minh khi so sánh phản ứng của châu Âu với cuộc chiến của Nga ở Ukraine", Hugh Lovatt, chuyên gia cấp cao về Trung Đông, luật quốc tế và xung đột vũ trang tại Hội đồng Đối ngoại châu Âu ở Đức, nói.
"Mỗi xung đột có những điểm khác nhau, nhưng từ quan điểm của luật quốc tế, tôi thấy có rất nhiều điểm tương đồng rõ ràng giữa chiến sự Ukraine và Gaza, không chỉ về yêu cầu giảm thiệt hại cho dân thường mà còn về việc không thể chấp nhận hành động kiểm soát lãnh thổ bằng vũ lực", Lovatt nói thêm.
Điểm khác biệt rõ ràng giữa xung đột Ukraine và Gaza là Moskva không bị tấn công, còn Tel Aviv sử dụng hành động quân sự để đáp trả cuộc tấn công của Hamas. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng trong trường hợp nào, luật pháp quốc tế cũng đều yêu cầu bên tấn công cần phân biệt rõ ràng giữa mục tiêu dân sự và quân sự.
Quy mô tàn phá của chiến dịch mà Israel phát động, cùng nỗ lực cắt nguồn điện nước, thực phẩm và vật tư y tế của Gaza được nhiều chuyên gia xem là hành động đi ngược lại tiêu chuẩn đạo đức và quy định của luật pháp quốc tế.
"Phương Tây có quyền chỉ trích hành động của Nga ở Ukraine. Tuy nhiên, khi họ thấy thảm cảnh nhân đạo của người dân Gaza mà không đưa ra phản ứng tương tự, đó có thể là biểu hiện của tiêu chuẩn kép, làm suy yếu giá trị của phương Tây", Lovatt nói.
