Nhà Trắng tin rằng Israel đang nỗ lực giảm thiểu thương vong dân thường ở Gaza khi nối lại chiến dịch tấn công Hamas, như lời kêu gọi từ Washington.
Theo Hamas, hơn 15.500 người đã thiệt mạng ở Gaza kể từ khi giao tranh bùng phát, song phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby cho hay Israel đã đáp lại lời kêu gọi bảo vệ dân thường từ Mỹ.
Phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby phát biểu trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng hôm 30/11. Ảnh: Reuters
"Chúng tôi tin họ đã tiếp nhận thông điệp của chúng ta về việc cố gắng giảm thiểu thương vong cho dân thường", trong đó có động thái đăng trực tuyến bản đồ những nơi mà người dân Gaza có thể đến để ẩn náu, ông cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình ngày 3/12.
"Không có nhiều quân đội hiện đại có thể làm điều này bởi cách làm đó khiến họ để lộ đòn đánh của mình. Vì vậy, rõ ràng là họ đang cố gắng", Kirby nói thêm.
Bình luận của ông được đưa ra khi Israel nối lại chiến dịch trên không và trên bộ nhằm vào Dải Gaza sau lệnh ngừng bắn kéo dài một tuần với Hamas.
Bộ trưởng phụ trách các vấn đề chiến lược của Israel Ron Dermer nhấn mạnh những nỗ lực nhằm giảm thiểu thương vong dân thường là hoàn toàn có chủ ý và "chưa từng có tiền lệ".
Quốc tế đang ngày càng lo ngại về thương vong tại Dải Gaza sau khi xung đột Israel - Hamas nổ ra hồi đầu tháng 10.
"Tôi không thể tìm được từ ngữ nào đủ mạnh để bày tỏ mối quan ngại của chúng tôi về những gì ta đang phải chứng kiến", giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus hôm nay viết trên mạng xã hội X. Ông đồng thời kêu gọi Israel và Hamas ngừng bắn ngay lập tức.
Cuộc chiến Israel - Hamas sau lệnh ngừng bắn sẽ tập trung tại khu vực miền nam Dải Gaza, với hậu quả có thể thảm khốc hơn hiện tại.
Lệnh ngừng bắn 7 ngày giữa Israel và Hamas kết thúc hôm 1/12 sau khi các cuộc đàm phán trao trả con tin đi vào bế tắc và Tel Aviv cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận. Quân đội Israel trong hai ngày qua nối lại các cuộc không kích, pháo kích ở Gaza, trong đó có các mục tiêu ở miền nam dải đất.
Theo cơ quan y tế Palestine ở Bờ Tây, trước lệnh ngừng bắn, cuộc chiến kéo dài gần 8 tuần đã khiến hơn 14.800 người ở Gaza thiệt mạng và tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.
Một binh sĩ Israel tại Dải Gaza hôm 1/12. Ảnh: Reuters
Với hơn 100 con tin hiện vẫn bị Hamas giam ở Dải Gaza, về mặt lý thuyết, thỏa thuận ngừng bắn có thể được khôi phục trong vài ngày tới nếu cả hai bên đồng ý gia hạn thêm đến khi con tin cuối cùng được thả. Tuy nhiên, khả năng này vẫn chưa rõ ràng, theo giới phân tích.
Những cuộc đàm phán với các bên hòa giải Qatar và Ai Cập về việc thả con tin đang tiếp tục được thực hiện, ngay cả sau khi Israel thông báo rằng họ sẽ nối lại chiến dịch tấn công tại Gaza, một nguồn tin am hiểu vấn đề cho hay.
Israel đã phải trả "cái giá đắt" với thỏa thuận ngừng giao tranh, Yakov Amidror, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Jerusalem, cựu cố vấn an ninh quốc gia cho Thủ tướng Netanyahu, nhận xét, đồng thời lưu ý rằng lệnh ngừng bắn "đã phá vỡ động lực chiến đấu của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và giúp Hamas có thêm thời gian tái tập hợp lực lượng".
"Chúng tôi hiểu điều này và chúng tôi sẵn sàng làm vậy vì đó là cái giá phải trả để giải cứu các con tin", ông nói, thêm rằng Israel đã chuẩn bị cho một chiến dịch quyết liệt hơn nhằm bù đắp cho quãng thời gian ngừng bắn.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuần qua tuyên bố Israel sẽ chiến đấu đến cùng. Chính phủ của ông đã thông báo cho Mỹ trước khi thỏa thuận ngừng bắn kết thúc rằng họ dự định chuyển trọng tâm chiến dịch sang phần phía nam Dải Gaza.
Benny Gantz, thành viên nội các thời chiến của Israel, hôm 29/11 cho biết giao tranh sẽ "mở rộng đến bất cứ nơi nào cần thiết trên khắp Dải Gaza".
Khi Israel nối lại chiến dịch tấn công, Mỹ đã yêu cầu họ tìm biện pháp giảm thiểu thương vong cho dân thường và không nên lặp lại quy mô tàn phá như những gì đã diễn ra gần hai tháng qua.
"Tôi nhấn mạnh yêu cầu của Mỹ rằng những thiệt hại lớn về nhân mạng và tình trạng người dân phải sơ tán với quy mô mà chúng ta đã chứng kiến ở miền bắc Dải Gaza không được phép lặp lại ở miền nam", Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói hôm 30/11 từ Tel Aviv.
Ngoại trưởng Blinken cho biết ông đã nói rõ với Israel rằng nước này phải đưa ra kế hoạch bảo vệ dân thường cùng các bệnh viện, nhà máy điện và cơ sở vật chất tại Gaza.
Thủ tướng Netanyahu đồng ý với yêu cầu trên, nhưng liệu Israel có thực hiện hay không lại là vấn đề khác. Các nhà phân tích cho rằng Israel chắc chắn sẽ tiếp tục tấn công với quy mô lớn cho đến khi Hamas bị đè bẹp và giao tranh lần này có thể khốc liệt hơn nhiều.
Frank Lowenstein, đặc phái viên về đàm phán Israel - Palestine dưới thời tổng thống Mỹ Barack Obama, nhận định việc Tel Aviv có chú ý đến lời khuyên từ Washington hay không "sẽ là một dấu hiệu rất mạnh mẽ về mức độ ảnh hưởng thực sự của chúng ta đối với họ".
Nếu Israel tiếp tục chiến dịch tấn công ở miền nam như những gì đã làm tại miền bắc Dải Gaza, "điều này có thể dẫn đến những bất đồng ngày càng gay gắt với chính quyền Tổng thống Joe Biden", Lowenstein nói. "Do Israel có thể muốn tránh gây ra rạn nứt lớn trong công chúng nên có khả năng họ sẽ ít nhiều điều chỉnh chiến thuật trong giai đoạn tiếp theo".
Các quan chức chính quyền Biden đã thảo luận với những người đồng cấp Israel về cách bảo vệ dân thường sơ tán đến miền nam Gaza.
Theo một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên, di chuyển dân thường từ miền nam trở lại miền bắc sau khi các hoạt động quân sự ở đó kết thúc là một trong các lựa chọn đang được thảo luận. Nhưng Israel không ít lần cảnh báo những người Palestine đã sơ tán không nên quay trở lại phía bắc, nhấn mạnh khu vực này vẫn chưa an toàn.
Phân tích ảnh vệ tinh cho thấy không rõ làm thế nào hàng trăm nghìn cư dân đã sơ tán có thể quay về miền bắc, khi khoảng một nửa số nhà cửa ở đây đã bị phá hủy hoàn toàn sau gần hai tháng giao tranh.
Hôm 1/12, IDF rải truyền đơn ở Khan Younis, thành phố lớn nhất ở miền nam Gaza, gọi đây là "khu vực giao tranh" và yêu cầu người dân "sơ tán ngay lập tức".
Gershon Baskin, cựu chuyên gia đàm phán con tin Israel, người từng đóng vai trò là kênh kết nối với Hamas, cho hay dân thường Gaza sẽ khó trở về nhà ở miền bắc vì hầu hết các khu dân cư ở đó "không thể sống được nữa". Song ông cũng không nhìn thấy viễn cảnh xung đột kết thúc nếu Israel chưa đưa quân xuống miền nam, đặc biệt là tới Khan Younis và Rafah, nơi Tel Aviv tin rằng nhiều thành viên cấp cao Hamas đang tập trung.
Riad Kahwaji, giám đốc điều hành Viện Phân tích Quân sự Cận Đông và Vùng Vịnh, công ty tư vấn chiến lược và an ninh ở Dubai, đánh giá nếu giao tranh nổ ra ở miền nam, tình hình "chắc chắn sẽ khác".
Theo Kahwaji, khu vực này có mật độ dân cư đông đúc. "Nó từng được chỉ định là vùng an toàn và Israel đã cho gần một triệu người Palestine ở miền bắc sơ tán về đây", ông nói.
Không rõ hoạt động quân sự của Israel ở miền nam sẽ diễn ra dưới hình thức nào, nhưng Kahwaji cho rằng Tel Aviv có thể gặp khó khăn trong việc duy trì ủng hộ từ phương Tây khi những hình ảnh đổ máu và tàn phá xuất hiện khắp Dải Gaza.
"Hình ảnh những tòa nhà bị phá hủy với trẻ sơ sinh thiệt mạng và phụ nữ bị kéo ra từ dưới đống đổ nát ở miền bắc Gaza đã làm hoen ố nghiêm trọng hình ảnh của Israel", ông cho hay.
Người Palestine mang theo đồ đạc di chuyển đến các khu vực an toàn hơn sau khi Israel nối lại các cuộc tấn công vào Rafah, miền nam Dải Gaza, ngày 1/12. Ảnh: AFP
Theo Baskin, với việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, Hamas có thể đã hy vọng rằng áp lực quốc tế có thể thuyết phục Israel hủy chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng xã hội Israel hiện tại rất ủng hộ việc loại bỏ hoàn toàn Hamas.
Lowenstein, cựu đặc phái viên Mỹ, dự đoán trọng tâm trước mắt của Israel có thể là "thiết lập các khu vực an toàn và hành lang sơ tán cho dân thường ở miền nam". Nhưng chưa rõ mức độ khả thi của kế hoạch này, bởi hàng trăm nghìn dân thường mất nhà cửa đang phải sống trong một khu vực rất nhỏ.
"Các điều kiện nhân đạo vốn đã rất thảm khốc có thể sẽ còn khủng khiếp hơn nữa khi thời tiết xấu đi và tình hình y tế ngày càng tồi tệ hơn", ông nói thêm.
Kahwaji cho biết một yếu tố có khả năng ảnh hưởng đến các tính toán quân sự của Israel là so sánh về lợi và hại giữa chiến dịch tấn công trên bộ với hoạt động không kích.
Israel trước đây chủ yếu dựa vào các cuộc không kích và tấn công chính xác khi đối đầu với Hamas nhằm tránh thương vong lớn cho quân đội. Nếu Israel quyết định tập trung tấn công trên bộ tại miền nam Dải Gaza, điều này sẽ đặt ra thách thức lớn đối với các binh sĩ của họ.
"Chiến tranh đô thị là hình thức giao tranh khó khăn nhất", Kahwaji nói. "Nó được coi là địa ngục đối với bất kỳ người lính nào tham gia tấn công".
Amidror, cựu cố vấn của Thủ tướng Netanyahu, cho hay Israel sẽ làm những gì có thể để giảm thiểu thiệt hại cho dân thường, nhưng họ không thể dừng chiến dịch chỉ vì Hamas sử dụng dân thường làm "lá chắn sống".
"Chúng ta hãy giả sử rằng không có cách nào để chiến đấu và tiêu diệt Hamas mà không gây hại cho dân thường", ông cho hay. "Lời khuyên của bạn là gì? Trao quyền bất khả xâm phạm cho Hamas vì họ đã rất thành công trong nỗ lực sử dụng dân thường làm lá chắn sống ư?".
"Theo quan điểm của chúng tôi, Hamas không thể nào có được quyền đó và chúng tôi sẽ hủy diệt họ", Amidror nhấn mạnh. "Nếu thường dân ở Gaza phải trả giá cho điều này, chúng tôi rất tiếc, nhưng câu hỏi về trách nhiệm nên được đặt ra cho Hamas".
Vị trí Khan Younis và khu vực quân đội Israel yêu cầu sơ tán ở miền bắc Dải Gaza. Đồ họa: BBC
Truyền thông Mỹ đưa tin Israel đã biết trước một năm về ý định tấn công của Hamas, nhưng bỏ qua vì cho rằng kế hoạch đó khó xảy ra.
New York Times ngày 30/11 dẫn các nguồn tin cho biết giới chức Israel đã nhận được tài liệu mang tên "Jericho Wall" dài khoảng 40 trang từ năm ngoái, trong đó nêu kế hoạch tấn công giả định của Hamas nhằm vào miền nam nước này. Tài liệu được đặt tên theo thành phố Jericho ở Bờ Tây thuộc các vùng lãnh thổ Palestine.
Tài liệu được viết bằng tiếng Arab, mô tả việc phóng hàng loạt rocket ngay khi bắt đầu chiến dịch, dùng máy bay không người lái (UAV) tập kích để loại bỏ hệ thống máy quay an ninh và súng máy dọc khu vực biên giới, trong khi các tay súng xâm nhập Israel bằng dù lượn, xe máy.
Giới chức quân đội và tình báo Israel đã xem tài liệu nhưng bác bỏ tính khả thi của nó, cho rằng đây chỉ là "tham vọng" của Hamas, không phải điều lực lượng này có thể thực hiện.
Hiện chưa rõ tình báo Israel có được tài liệu bằng cách nào và có báo cáo với Thủ tướng Benjamin Netanyahu hay không.
Các tay súng Hamas ở Gaza hồi tháng 7. Ảnh: Reuters
Tuy nhiên, kế hoạch "Jericho Wall" đã thành hiện thực hôm 7/10, khi Hamas phóng hàng nghìn quả rocket và đột kích hiệp đồng bằng đường bộ, dù lượn trên không, đường biển vào Israel. Chiến dịch khiến Israel không kịp trở tay và chịu thương vong lớn, với khoảng 1.200 người thiệt mạng và 240 dân thường bị bắt làm con tin. Israel đã đáp trả bằng các cuộc không kích và tấn công trên bộ vào Dải Gaza.
Quân đội Israel từ chối bình luận về thông tin trên báo Mỹ, cho biết họ "đang tập trung vào loại bỏ mối đe dọa từ Hamas". "Những câu hỏi tương tự sẽ được xem xét sau", lực lượng này cho biết.
"Chưa có dấu hiệu nào cho thấy cộng đồng tình báo Mỹ được thông báo về tài liệu 'Jericho Wall'", một quan chức Mỹ nói với CNN ngày 1/12. "Tình báo Mỹ chắc chắn sẽ xem xét thông tin này". Nhà Trắng cũng từ chối bình luận về thông tin.
Ngày Hamas tấn công Israel. Video: WSJ
Thông tin xuất hiện trong bối cảnh ông Netanyahu hứng chỉ trích vì không ngăn chặn cuộc tấn công của Hamas, bất chấp đã có các tín hiệu cảnh báo từ trước. Theo truyền thông Israel, giới chức quân sự nước này còn phớt lờ cảnh báo từ những phụ nữ sống gần biên giới với Gaza, khi họ nói đã thấy Hamas chuẩn bị cho cuộc tấn công bằng cách luyện tập dùng UAV để loại bỏ máy quay an ninh.
Vụ tấn công của Hamas hồi tháng 10 còn làm dấy lên hoài nghi về năng lực của tình báo Israel cũng như đồng minh Mỹ. Một số quan chức quốc phòng và an ninh Israel sau đó đã nhận trách nhiệm phần nào về sai lầm dẫn đến thảm kịch.
Iran thông báo hai sĩ quan nước này thiệt mạng do trong vụ không kích của Israel nhằm vào Syria.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 2/12 cho biết hai sĩ quan là Mohammad Ali Ataee Shoorche và Panah Taqizadeh thiệt mạng trong trận không kích của Israel trước đó một ngày.
IRGC cho biết hai sĩ quan này đang làm nhiệm vụ cố vấn tại Syria. Vụ không kích diễn ra trong lúc Israel đang triển khai chiến dịch quân sự tại Dải Gaza, khiến "hàng nghìn người Palestine thiệt mạng trong cuộc chiến bất công".
"Israel mở hàng trăm cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu tại khu vực do chính phủ Syria kiểm soát trong những năm gần đây, khiến một số cố vấn của IRGC tại nước này thiệt mạng", truyền thông Iran cùng ngày đưa tin.
Tiêm kích F-35I Israel bay huấn luyện tại Mỹ vào năm 2019. Ảnh: USAF
Quân đội Syria vào sáng 2/12 cáo buộc Israel mở cuộc không kích từ hướng Cao nguyên Golan nhằm vào một số vị trí tại khu vực lân cận Damascus. Phòng không nước Syria đánh chặn phần lớn tên lửa, song vụ không kích vẫn gây ra một số thiệt hại.
Nhóm Quan sát Nhân quyền Syria (SOHR) có trụ sở tại Anh cho biết đợt tấn công khiến ít nhất hai người thiệt mạng và 7 người bị thương. Mục tiêu của quân đội Israel có thể là các cơ sở của Hezbollah gần khu dân cư Sayyida Zeinab.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về thông tin trên. Israel trong khoảng một thập kỷ qua mở hàng trăm đợt không kích nhằm vào các mục tiêu tại Syria, song hiếm khi xác nhận hoặc công bố chi tiết.
Israel coi các lực lượng được Iran hậu thuẫn ở Syria, trong đó có nhóm Hezbollah, là "kẻ thù" và tuyên bố sẽ tìm mọi cách ngăn Tehran tăng cường ảnh hưởng ở khu vực này.
Nhóm Hezbollah ở Lebanon từ năm 2015 triển khai lực lượng lớn đến Syria để hỗ trợ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad đối phó các nhóm phiến quân.
Vị trí các tỉnh của Syria. Đồ họa: NYBook
Thanh Danh (Theo Tasnim, Reuters, Times of Israel)
Israel được cho là đang chuẩn bị kế hoạch lâu dài nhằm truy lùng các thủ lĩnh Hamas trên toàn cầu để ngăn nhóm hồi sinh sau chiến sự Gaza.
Báo Mỹ Wall Street Journal ngày 1/12 dẫn lời các quan chức Israel giấu tên cho biết với mệnh lệnh từ Thủ tướng Benjamin Netanyahu, các cơ quan tình báo hàng đầu nước này đang lên kế hoạch truy lùng thủ lĩnh Hamas sống ở những quốc gia như Lebanon, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, khi chiến sự ở Gaza tiếp tục nổ ra sau 7 ngày ngừng bắn.
Các tay súng Hamas tham gia một cuộc diễu hành phản đối Israel ở Gaza City hồi tháng 5/2021. Ảnh: Reuters
Chiến dịch truy lùng này sẽ là phần mở rộng của các hoạt động bí mật kéo dài nhiều năm của tình báo Israel, vốn đã bị chỉ trích trên khắp thế giới. Các đặc vụ Israel từng đóng giả phụ nữ săn lùng chiến binh Hamas ở Beirut và cải trang thành khách du lịch để ám sát một thủ lĩnh Hamas tại Dubai.
Theo các cựu quan chức Israel, tình báo nước này cũng từng cài bom trên xe hơi để ám sát một thủ lĩnh Hezbollah ở Syria và dùng súng trường điều khiển từ xa hạ sát nhà khoa học hạt nhân Iran Mohsen Fakhrizadeh hồi tháng 11/2020.
Một chỉ huy cao cấp của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nói rằng nhà khoa học Fakhrizadeh bị hạ sát từ xa bằng "hệ thống điều khiển bằng vệ tinh" và trang bị "công nghệ trí tuệ nhân tạo" mà không có sự hiện diện của sát thủ nào tại hiện trường.
Trong thời gian dài, các quốc gia khu vực như Qatar, Lebanon, Iran, và Thổ Nhĩ Kỳ đã cung cấp nơi ẩn náu an toàn cho các thành viên cấp cao Hamas. Tình báo Israel thường tránh nhắm tới các mục tiêu này nhằm ngăn những cuộc khủng hoảng ngoại giao không mong muốn.
Các kế hoạch mới được coi là cơ hội hội thứ hai cho Thủ tướng Netanyahu, người đã ra lệnh thực hiện kế hoạch ám sát bất thành vào năm 1997 nhằm đầu độc thủ lĩnh Hamas Khaled Meshaal ở Jordan.
Ông Netanyahu khi đó đang đảm nhiệm nhiệm kỳ thủ tướng đầu tiên và đã ra lệnh cho các điệp viên Israel tìm cách hạ sát Meshaal, một trong những người sáng lập Hamas, lúc bấy giờ đang sống ở Jordan.
Nhóm điệp viên Israel nhập cảnh Jordan, đóng giả làm khách du lịch Canada và tấn công Meshaal bên ngoài văn phòng chính trị Hamas ở Amman. Một sát thủ đã xịt chất độc vào tai Meshaal nhưng anh ta cùng một thành viên khác trong đội không kịp trốn thoát.
Meshaal rơi vào hôn mê và Jordan đe dọa chấm dứt hiệp ước hòa bình với Israel. Tổng thống Mỹ Bill Clinton khi đó đã ép Thủ tướng Netanyahu chấm dứt cuộc khủng hoảng bằng cách cử lãnh đạo Mossad mang thuốc giải độc đến Amman cứu mạng Meshaal.
Khaled Meshaal, một trong những người sáng lập Hamas. Ảnh: AFP
Cuối cùng, để đảm bảo tự do cho các điệp viên bị bắt ở Jordan, Israel đã đồng ý thả Ahmed Yassin, thủ lĩnh tinh thần của Hamas, cùng 70 tù nhân Palestine. Meshaal về sau mô tả vụ ám sát thất bại kể trên là "bước ngoặt" giúp Hamas mạnh mẽ hơn.
26 năm sau, trước sự bất ngờ của một số quan chức Israel, những người muốn giữ bí mật các kế hoạch ám sát, ông Netanyahu đã công khai ý định của mình trong một bài phát biểu trước toàn quốc vào ngày 22/11.
"Tôi đã chỉ thị cho Mossad truy tìm những người đứng đầu Hamas dù họ ở bất cứ đâu", ông nói, đề cập đến cơ quan tình báo nước ngoài của Israel.
Cùng lúc, Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant tuyên bố các thủ lĩnh Hamas đang "như cá nằm trên thớt". "Họ sẽ phải chết", ông nói. "Nỗ lực này đang diễn ra trên toàn cầu, cả với những thành viên Hamas ở Gaza cũng như những người đang đi lại trên những chiếc máy bay đắt tiền ở nước ngoài".
Tel Aviv thường cố gắng giữ bí mật về những kế hoạch như vậy, nhưng các lãnh đạo Israel hiện tại lại tỏ ra không dè dặt trong việc tiết lộ ý định truy lùng Hamas vì cuộc đột kích ngày 7/10, giống như điều họ đã làm với những người thực hiện vụ tấn công tại Thế vận hội Munich năm 1972 khiến 11 vận động viên và huấn luyện viên Israel thiệt mạng.
Các quan chức cho hay Israel đang nỗ lực tiêu diệt hoặc bắt sống các thủ lĩnh Hamas ở Gaza. Câu hỏi hiện nay đối với giới lãnh đạo Israel không phải là liệu có nên hạ sát các thủ lĩnh Hamas ở nước ngoài hay không, mà là ở đâu và bằng cách nào, dù hành động này có thể bị coi là vi phạm luật pháp quốc tế.
Điều này cho thấy quyết tâm của Tel Aviv nhằm đảm bảo Hamas không bao giờ có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng nào nữa, bất chấp những hậu quả ngoại giao mà nó có thể gây ra.
Kế hoạch của Israel nhằm vào các thủ lĩnh Hamas bắt đầu được thúc đẩy quyết liệt ngay sau ngày 7/10. Các nguồn tin cho hay một số quan chức Israel muốn phát động ngay lập tức chiến dịch tiêu diệt Meshaal và các thủ lĩnh Hamas khác sống ở nước ngoài. Họ đặc biệt tức giận trước video mà trong đó những người đứng đầu Hamas ăn mừng và cầu nguyện khi xem tin tức trực tiếp về cuộc tấn công.
Israel được cho là chưa từng thực hiện chiến dịch ám sát nào tại Qatar, quốc gia Vùng Vịnh đã cho phép Hamas điều hành một văn phòng chính trị tại Doha trong một thập kỷ qua.
Qatar đang là bên tích cực nhất trong nỗ lực trung gian đàm phán với Hamas để giải cứu con tin khỏi Gaza. Doha đã đứng ra dàn xếp các cuộc trao đổi hàng chục con tin đang bị bắt ở Gaza với các tù nhân Palestine đang bị giam trong nhà tù Israel. Theo báo cáo từ Tel Aviv, hơn 130 con tin hiện vẫn nằm trong tay Hamas.
Theo các quan chức Israel giấu tên, đây là nguyên nhân khiến Tel Aviv kiềm chế triển khai chiến dịch ám sát tại Qatar, nhưng kế hoạch vẫn tiếp tục được thảo luận.
Từ trái qua, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant và Bộ trưởng Nội các Benny Gantz trong cuộc họp báo tại căn cứ quân sự Kirya ở Tel Aviv, hôm 28/10. Ảnh: Reuters
Có lẽ không quốc gia nào tiến hành nhiều chiến dịch ám sát trên toàn thế giới như Israel. Theo cuốn sách Rise and Kill First của nhà báo Israel Ronen Bergman, kể từ Thế chiến II, Tel Aviv đã tiến hành hơn 2.700 chiến dịch như vậy.
Tại Thế vận hội Munich năm 1972, các tay súng Palestine thuộc nhóm Tháng 9 Đen đã bắt một nhóm vận động viên và huấn luyện viên Israel làm con tin tại Làng Olympic trong hai ngày. Cuộc khủng hoảng kết thúc bằng nỗ lực giải cứu thất bại của cảnh sát Tây Đức. Toàn bộ 11 con tin Israel đều thiệt mạng.
Để đáp trả, thủ tướng Israel khi đó là Golda Meir đã ra lệnh truy lùng và tiêu diệt tất cả những ai liên quan đến vụ giết hại con tin. Chiến dịch bí mật này được biết đến với tên gọi "Chiến dịch Cơn phẫn nộ của Chúa" và trở thành chủ đề cho bộ phim được đề cử giải Oscar năm 2005 do đạo diễn Steven Spielberg thực hiện.
Trong 20 năm sau đó, tình báo Israel săn lùng những người liên quan đến vụ tấn công Munich. Họ thực hiện các vụ ám sát ở Pháp, Italy, Hy Lạp, Cyprus và Lebanon. Họ sử dụng bom điều khiển từ xa giấu bên trong điện thoại ở Pháp và dùng súng giảm thanh để hạ các mục tiêu trên đường phố Rome.
Trong số những người tham gia nỗ lực kéo dài nhiều năm này có Ehud Barak, khi đó là một đặc vụ trẻ người Israel và sau này trở thành thủ tướng. Năm 1973, Barak, trong trang phục phụ nữ, cùng một nhóm điệp viên đã tới Beirut để hạ sát ba tay súng Palestine có liên quan đến vụ tấn công Munich.
Nhưng chiến dịch trên cũng dẫn đến một trong những thất bại đáng quên nhất của Israel vào năm 1973, khi một nhóm đặc vụ Israel giết chết một bồi bàn người Morocco ở Na Uy. Họ đã xác định nhầm nạn nhân là một tay súng Palestine có liên quan đến sự kiện ở Munich. 6 trong 15 đặc vụ Israel đã bị bắt và 5 người bị kết án tù ngắn hạn.
Dù các hoạt động ám sát này đôi khi phản tác dụng và gây ra các cuộc khủng hoảng ngoại giao, Tel Aviv vẫn không từ bỏ chiến dịch nhắm mục tiêu vào các thủ lĩnh Hamas.
Tuyên bố truy lùng các thủ lĩnh Hamas trên toàn thế giới của Thủ tướng Netanyahu đã làm dấy lên một cuộc tranh luận giữa các cựu quan chức tình báo Israel.
Efraim Halevy, cựu giám đốc Mossad, cho rằng Israel không nên làm điều này. Theo ông, việc triệt hạ các thủ lĩnh Hamas sẽ không thể loại bỏ tận gốc mối đe dọa. Thay vào đó, nó có khả năng kích động những người ủng hộ trung thành của Hamas, qua đó khiến mối đe dọa thậm chí còn trở nên nguy hiểm hơn.
"Việc săn lùng Hamas trên quy mô toàn cầu và cố gắng loại bỏ tất cả thủ lĩnh của tổ chức một cách có hệ thống chỉ phục vụ mong muốn trả thù chứ không phải kế hoạch nhằm đạt mục tiêu chiến lược", Halevy nhận xét, gọi đó là kế hoạch "viển vông".
Amos Yadlin, tướng Israel đã nghỉ hưu, người từng lãnh đạo cơ quan tình báo quân đội, lại cho rằng chiến dịch này "là điều mà công lý đòi hỏi".
"Tất cả thủ lĩnh Hamas, tất cả những người tham gia cuộc tấn công, những người lên kế hoạch tấn công, những người ra lệnh tấn công, đều phải bị đưa ra trước công lý hoặc bị tiêu diệt", ông nhấn mạnh. "Đấy là một chính sách đúng đắn".
Quân đội Israel thông báo tấn công hơn 200 mục tiêu ở Dải Gaza sau khi lệnh ngừng bắn với Hamas hết hiệu lực và giao tranh tiếp diễn.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 1/12 thông báo các sư đoàn của nước này mở nhiều đợt tấn công mới tại Dải Gaza. Bộ binh Israel phá hủy nhiều công trình bị cài mìn, đường hầm, trận địa rocket và các cơ sở khác của Hamas.
Theo IDF, Không quân Israel phối hợp với các sư đoàn bộ binh tấn công hơn 200 mục tiêu tại Dải Gaza. Các tàu tên lửa của hải quân Israel cùng xe tăng và pháo binh nước này cũng tham gia các đợt tập kích sau khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas kết thúc.
Cơ quan y tế tại Dải Gaza thông báo 109 người tại khu vực thiệt mạng và hàng trăm người bị thương sau khi giao tranh bùng phát trở lại. Tổng cộng khoảng 15.000 người tại Dải Gaza thiệt mạng và ít nhất 36.000 người bị thương từ khi xung đột bùng phát hồi tháng 10.
Khói bốc lên từ Dải Gaza sau trận tập kích của Israel ngày 1/12. Ảnh: AFP
IDF cùng ngày ghi nhận một số vụ tập kích rocket từ miền nam Lebanon nhằm vào các tiền đồn của họ, quân đội Israel pháo kích đáp trả vào vị trí khai hỏa. Nhóm Hezbollah nhận trách nhiệm trong các vụ tập kích tiền đồn của Israel.
Giao tranh giữa Israel và Hamas đã bước sang tuần thứ 8 sau vụ tấn công của nhóm vũ trang ngày 7/10. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố khi nối lại giao tranh, Israel sẽ phải đạt các mục tiêu là "giải cứu con tin, xóa sổ Hamas" và đảm bảo dân thường nước này không bị đe dọa trước các cuộc tấn công từ Dải Gaza.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ngày 30/11 kêu gọi Israel "giảm thiểu thương vong cho dân thường Palestine vô tội, trong đó có chỉ định rõ ràng và chính xác các khu vực ngoài tầm hỏa lực để đảm bảo an toàn cho họ".
Một số nguồn tin cho biết dù quân đội Israel thông báo nối lại giao tranh ở Dải Gaza, các cuộc đàm phán về khả năng tiếp tục gia hạn lệnh ngừng bắn vẫn được hai nước trung gian hòa giải là Qatar và Ai Cập xúc tiến.
Trong quá trình hai bên ngừng bắn một tuần qua, tổng cộng 105 con tin đã được Hamas thả khỏi Dải Gaza, đổi lại 240 tù nhân người Palestine cũng được phóng thích khỏi các nhà tù Israel.
